Cechy gramatyczne i semantyczne przymiotnika konkretny
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.21.2026.42.07Słowa kluczowe:
współczesny język polski, składnia, semantyka, referencja, części mowy, przymiotnikAbstrakt
GRAMMATICAL AND SEMANTIC FEATURES OF THE POLISH ADJECTIVE KONKRETNY ‘SPECIFIC’
The word konkretny ‘specific’ is one of the intratextual adjectives in contemporary Polish. The unit in question occurs primarily in anteposition to the noun forming nominal phrase and secondarily in the predicative position. The adjective konkretny can co-occur in postposition with metapredicative operators of the type bardzo ‘very’. Contrary to descriptions of the word konkretny as a polisemic one in the dictionaries of Polish language, the adjective under discussion is a monosemic lexeme. It implies the notion of the adjective określony ‘definite’.
Pobrania
Bibliografia
Austin J.L., 1993, Mówienie i poznawanie. Rozprawy i wykłady filozoficzne, tłum. B. Chwedeńczuk, Warszawa.
View in Google Scholar
Bałabaniak D., 2013, Polskie intensyfikatory leksykalne na tle wyrażeń gradacyjnych, „Studia i Monografie – Uniwersytet Opolski”, nr 490, Opole.
View in Google Scholar
Bańko M., Krajewska M., 1994, Słownik wyrazów kłopotliwych, „Słowniki Języka Polskiego”, Warszawa.
View in Google Scholar
Bogusławski A., 1988, Język w słowniku. Desiderata semantyczne do wielkiego słownika polszczyzny, „Studia Leksykograficzne”, 2, Wrocław.
View in Google Scholar
Bogusławski A., 2008, Semantyka, pragmatyka. Leksykografa głos demarkacyjny, „Semiosis Lexicographica”, t. 48, Warszawa.
View in Google Scholar
Danielewiczowa M., 2017, Niepodważalne fakty. Jak o nich mówimy?, „Poradnik Językowy” 9, s. 7–32.
View in Google Scholar
Danielewiczowa M., 2025, Fakt. Studium semantyczne, Warszawa. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323567974
View in Google Scholar
Duraj-Nowosielska I., 2019, Fakty i mity o „faktach”. W związku z artykułem Magdaleny Danielewiczowej „Niepodważalne fakty. Jak o nich mówimy?” (Poradnik Językowy 2017/9), „Linguistica Copernicana” 16, s. 101–141, https://doi.org/10.12775/LinCop.2019.005. DOI: https://doi.org/10.12775/LinCop.2019.005
View in Google Scholar
Gaertner H., 1938, Gramatyka współczesnego języka polskiego, Lwów.
View in Google Scholar
Grochowski M., 1993, Konwencje semantyczne a definiowanie wyrażeń językowych, Warszawa.
View in Google Scholar
Grochowski M., 2018, Asymetria semantycznych i gramatycznych ograniczeń stopniowania przymiotników w języku polskim, [w:] Z. Greń (red.), Językoznawstwo. Prace na XVI Międzynarodowy Kongres Slawistów w Belgradzie 2018, „Z Polskich Studiów Slawistycznych”, seria 13, t. 2, Poznań, s. 83–92.
View in Google Scholar
Grochowski M., 2024, Gradacja, [w:] M. Grochowski (red.), Przewodnik językowo-encyklopedyczny po gramatyce semantycznej języka polskiego w ujęciu historycznym. T. 1, Kraków, s. 131–141.
View in Google Scholar
Grochowski M., [w druku], Przymiotniki wśród jednostek funkcyjnych, „Prace Filologiczne” 81.
View in Google Scholar
ISJP: M. Bańko (red.), Inny słownik języka polskiego, t. I–II, Warszawa 2000.
View in Google Scholar
Karolak S., 2002, Podstawowe struktury składniowe języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Laskowski R., 1977, Od czego lepszy jest lepszy?, „Język Polski” LVII, z. 5, s. 323–334.
View in Google Scholar
Małocha-Krupa A., 2003, Słowa w lustrze. Pleonazm – semantyka – pragmatyka, Wrocław.
View in Google Scholar
MSJP: S. Skorupka, H. Auderska, Z. Łempicka (red.), Mały słownik języka polskiego, Warszawa 1969.
View in Google Scholar
Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, red. A. Przepiórowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego, [on-line:] https://nkjp.pl (dostęp: 30 I 2026).
View in Google Scholar
NSPP: A. Markowski (red.), Nowy słownik poprawnej polszczyzny, Warszawa 1999.
View in Google Scholar
Ruszkowski M., 2012, Słownik polskich pleonazmów i tautologii, Kielce.
View in Google Scholar
Sapir E., 1972, Gradacja: studium z semantyki, [w:] A. Wierzbicka (red.), Semantyka i słownik, Wrocław, s. 9–37.
View in Google Scholar
SJPD: W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, t. I–XI, Warszawa 1958–1969.
View in Google Scholar
SJPSz: M. Szymczak, Słownik języka polskiego, t. I–III, Warszawa 1978–1981.
View in Google Scholar
SSiA: P. Żmigrodzki, Słownik synonimów i antonimów, Wrocław 2005.
View in Google Scholar
SSP: Z. Kurzowa (red.), Słownik synonimów polskich, „Słowniki Języka Polskiego”, Warszawa 1998.
View in Google Scholar
SSyn: A. Dąbrówka, E. Geller, R. Turczyn, Słownik synonimów, Warszawa 1995.
View in Google Scholar
Strawson P.F., 1980, Indywidua. Próba metafizyki opisowej, tłum. B. Chwedeńczuk, Warszawa.
View in Google Scholar
SWBS: S. Skorupka (red.), Słownik wyrazów bliskoznacznych, Warszawa 1957.
View in Google Scholar
SWJP: B. Dunaj (red.), Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1996.
View in Google Scholar
Topolińska Z., 1976, Wyznaczoność (tj. charakterystyka referencyjna) grupy imiennej w tekście polskim, „Polonica” 2, s. 33–72.
View in Google Scholar
Topolińska Z., 1984, Składnia grupy imiennej, [w:] Z. Topolińska (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia, Warszawa, s. 301–389.
View in Google Scholar
USJP: S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, t. I–IV, Warszawa 2003.
View in Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 1971, Porównanie – gradacja – metafora, „Pamiętnik Literacki” 62/4, s. 127–147.
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 1996, Semantics. Primes and Universals, Oxford. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198700029.001.0001
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 2017, W co wierzą chrześcijanie? Opowieść o Bogu i o ludziach, Kraków.
View in Google Scholar
WSJP PAN: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, [on-line:] https://wsjp.pl (dostęp: 31 I 2026).
View in Google Scholar
WSWB: M. Bańko (red.), Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Warszawa 2005.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Maciej Grochowski
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
