Problemy opisu staropolskiej derywacji czasownikowej
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.29.09Keywords:
word-formation, history of Polish, derivation of verbs, the Old Polish periodAbstract
Problems in the description of old polish verbal derivation
The article discusses the problems associated with the description of verbal derivation in the earliest period of the Polish language. The type of linguistic material that was preserved, the slight amount of attestations, the lack of clarity of the context, are all responsible for the appearance of difficulties associated with the word-formative description of verbs already at the level of the separation of linguistic facts, the establishment of the formant that we are dealing with. Even greater problems are associated with the establishment of the semantic value of derivatives, and with the indication of motivation relations. The author considers the extent to which the methodology that was developed upon contemporary material may be used in research of this kind. She also points out the scholarly ‘neglected’ areas of verbal word-formation of this period.
Downloads
References
Deptuchowa E., 2009, Leksemy z przedrostkowym z- w „Słowniku staropolskim”, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXV, s. 199–212.
View in Google Scholar
Deptuchowa E., Wanicowa Z., 2000, Funkcje i znaczenia przedrostka za- w staropolskich czasownikach odczasownikowych, [w:] K. Rymut, W.R. Rzepka (red.), Rozwój polskiego systemu językowego, s. 145–153.
View in Google Scholar
Doroszewski W., 1926, O znaczeniu dokonanym osnów czasownikowych (słownych) w języku polskim, „Prace Filologiczne” X, s. 192–310.
View in Google Scholar
Jadacka H., 2017, Ewolucja zakresu pojęciowego niesufiksalnych technik słowotwórczych, „LingVaria” nr 1 (23), s. 89–97, https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.23.06.
View in Google Scholar
Jakowicka E., 1968, Konstrukcje typu „dochodzić czego, dochodzić do czego” w języku polskim, „Poradnik Językowy” nr 4, s. 186–196.
View in Google Scholar
Janowska A., 2007, Polisemia staropolskich czasowników. Źródła, swoistość, konsekwencje, Katowice.
View in Google Scholar
Janowska A., 2018, Homonimia polskich przyimków i przedrostków z perspektywy diachronicznej, „Issledovanija po Slavianskim Jazykam” nr 1 (23), s. 19–28.
View in Google Scholar
Janowska A., Pastuchowa M., 2005, Słowotwórstwo czasowników staropolskich. Stan i tendencje rozwojowe, Kraków.
View in Google Scholar
Kleszczowa K., 1998, Staropolskie kategorie słowotwórcze i ich perspektywiczna ewolucja. Rzeczowniki, Katowice.
View in Google Scholar
Kleszczowa K., 2002, Słowotwórstwo w świetle historii, „Postscriptum. Kwartalnik Szkoły Języka i Kultury Polskiej UŚ” nr 42–43, s. 8–14.
View in Google Scholar
Krążyńska Z., 2000–2012, Staropolskie konstrukcje z przyimkami, cz. 1–5, Poznań.
View in Google Scholar
Krupianka A., 1979, Czasowniki z przedrostkami przestrzennymi w polszczyźnie XVIII wieku, Poznań.
View in Google Scholar
Kucała M., 1966, Rozwój iteratiwów dokonanych w języku polskim, „Prace Komisji Językoznawstwa PAN. Oddział w Krakowie”, nr 8, Wrocław.
View in Google Scholar
Kucała M., 2000, Bi-Aspectual Verbs in Old Polish, [w:] idem, Polszczyzna dawna i współczesna. Studia i szkice, Kraków, s. 133–139.
View in Google Scholar
Maziarz M., 2009, Kategoria aspektu w „Kazaniach świętokrzyskich” i w 1. cz. „Psałterza floriańskiego” na tle prasłowiańskim (staro-cerkiewno-słowiańskim), rozprawa doktorska, https://doi.org/10.13140/2.1.2560.8006.
View in Google Scholar
Piwowar J., 2001, O sposobach opisu funkcji prefiksów o- i ob(e)- we współczesnej praktyce leksykograficznej, „Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Olsztynie. Prace Językoznawcze” 3, s. 93–106.
View in Google Scholar
Przybylska R., 2006, Schematy wyobrażeniowe a semantyka polskich prefiksów czasownikowych do-, od-, prze-, roz-, u-, Kraków.
View in Google Scholar
S I: E. Deptuchowa (red.), Słownik staropolski. Suplement, cz. I: Verba absentia, Kraków 2014.
View in Google Scholar
SEBań: A. Bańkowski, Etymologiczny słownik języka polskiego, t. 1–2, Warszawa 2000.
View in Google Scholar
Sieradzki A., 2004, Prefiksalne derywaty czasownikowe w „Rozmyślaniu przemyskim”, Poznań.
View in Google Scholar
Skarżyński M., 2004, Wstęp, [w:] idem i in., Słownik gniazd słowotwórczych współczesnego języka ogólnopolskiego, t. 3: Gniazda odczasownikowe, Kraków, s. VII–XIV.
View in Google Scholar
Skulina T., 1959, O aspekcie czasowników w słowniku Jana Mączyńskiego, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Filologia” 3 (23), s. 109–152.
View in Google Scholar
Sobotka P., 2014, Etymologia a typy pochodności – casus rzeczowników zakończonych na -holiki, -ant, „Polonica” XXXIV, s. 247–260.
View in Google Scholar
SStp: S. Urbańczyk (red.), Słownik staropolski, t. I–IX, Wrocław 1953–2002.
View in Google Scholar
Śmiech W., 1986, Derywacja prefiksalna czasowników polskich, Wrocław.
View in Google Scholar
Wiśnicki M., 2010, Czy w polszczyźnie XV wieku funkcjonowała derywacja prefiksalna wymienna?, [w:] I. Burkacka, R. Pawelec, D. Zdunkiewicz-Jedynak (red.), Słowa – kładki, na których spotykają się ludzie różnych światów, Warszawa, s. 443–453.
View in Google Scholar
Witkowska-Gutkowska M., 1989, Funkcje czasownikowego przedrostka przy- w porównaniu z funkcjami przyimka przy w języku polskim, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica”, t. 21, s. 3–41.
View in Google Scholar
Witkowska-Gutkowska M., 1996, Funkcje znaczeniowe prefiksu wz- i przyimka wz w staropolszczyźnie, „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego. Wydział I Językoznawstwa, Nauki o Literaturze i Filozofii” 41, s. 67–76.
View in Google Scholar
Witkowska-Gutkowska M., 1999, Staropolskie prefiksalne dublety czasownikowe i ich współczesne odpowiedniki, Łódź.
View in Google Scholar
Wróbel H., 1998, Czasownik, [w:] R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, wyd. 2 zm., Warszawa, s. 536–583.
View in Google Scholar
Żabowska M., 2018, O potrzebie historycznej składni pragmatycznej języka polskiego, [w:] T. Mika, D. Rojszczak-Robińska, O. Ziółkowska (red.), Terminy w językoznawstwie synchronicznym i diachronicznym, „Staropolskie Spotkania Językoznawcze”, t. 3, Poznań, s. 107–123.
View in Google Scholar
