Rozważania nad koncepcją historii językoznawstwa polskiego

Authors

  • Władysław T. Miodunka Jagiellonian University in Kraków, Poland

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.15

Keywords:

history of Polish linguistics, history of science, applied linguistics, teaching Polish, Polish as a foreign language, Polish as a heritage language, Polish as a second language

Abstract

Reflections on the Conception of the History of Polish Linguistics

The author explains his reason for taking up the topic by recalling his discussions with prof. Mirosław Skarżyński and encouraging him to prepare a publication in which he would present his conception of the history of Polish linguistics. Prof. Skarżyński will not write this paper any more, so this author decided to present his own reflections on the matter. He begins with the first grammar of Polish, Polonicae grammatices institutio, published in 1568 by a Frenchman Piotr Statorius-Stojeński, for foreigners who wish to learn the language. He presents the work against the European background, and shows that it belongs to the great European movement of the 16th century, of preparing descriptions of contemporary languages. This author proposes that the publication of Statorius’ grammar, and of Jan Mączyński’s Latin-Polish dictionary (1564), can be considered the actual beginnings of Polish linguistics. In relation to S. Urbańczyk who tied those beginnings to year 1751, this author moves the date nearly 200 years back. He also refers to the opinions of historians of science. The paper concludes with remarks on the place of applied linguistics and glottodidactics in Polish linguistics.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Besters-Dilger J., Dąbrowska A., Krajewski G., Żurek A. (red.), 2016, Utrata i odzyskiwanie języka polskiego. Językoznawcze i glottodydaktyczne aspekty niepełnej polsko-niemieckiej dwujęzyczności, Pruszków k. Łasku.
View in Google Scholar

Chrostek M., 2016, Złote lata polonistyki lwowskiej (1919–1939), Rzeszów.
View in Google Scholar

Czelakowska A., 2020, Uczeni i ich losy… – Mirosław Skarżyński jako badacz dziejów polskiej lingwistyki, „LingVaria” nr 2 (30), s. 177–191, https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.14.
View in Google Scholar

Czelakowska A., Rak M., 2019, Profesor Mirosław Skarżyński, 1952–2019, „LingVaria” nr 2 (28), s. 7–10, https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.28.00.
View in Google Scholar

Dąbrowska A., 2018, Nauczanie polszczyzny jako języka obcego w historii języka polskiego, „Język Polski” XCVIII, s. 22–41.
View in Google Scholar

Decaux E., 1968, Il y a quatre cents ans paraissait sous la signature d’un Français la première grammaire polonaise, „Revue de l’Ecole Nationale des Langues Orientales” 5, s. 153–162.
View in Google Scholar

Decyk-Zięba W., 2019, Gramatyka Walentego Szylarskiego oświeceniową wersją gramatyki Franciszka Mesgniena-Menińskiego, „Poradnik Językowy” nr 10, s. 104–113.
View in Google Scholar

EJO: K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, wyd. 2 popr. i uzup., Wrocław – Warszawa – Kraków 1999.
View in Google Scholar

EJP: S. Urbańczyk (red.), Encyklopedia języka polskiego, wyd. 2 popr. i uzup., Wrocław – Warszawa – Kraków 1994.
View in Google Scholar

Gębal P.E., 2018, Podstawy dydaktyki języka polskiego jako drugiego. Podejście integracyjno-inkluzyjne, Kraków.
View in Google Scholar

Gębal P.E., Miodunka W.T., w druku, Dydaktyka i metodyka nauczania języka polskiego jako obcego i drugiego, Warszawa.
View in Google Scholar

Heinz A., 1978, Dzieje językoznawstwa w zarysie, Warszawa.
View in Google Scholar

Jefimow R., 1963, Stojeński i Volckmar. Przyczynek do dziejów polskiej gramatyki, „Język Polski” XLIII, s. 218–230.
View in Google Scholar

Jefimow R., 1970, Z dziejów języka polskiego w Gdańsku. Stan wiedzy o polszczyźnie w XVII wieku, Gdańsk.
View in Google Scholar

Klemensiewicz Z., 1974, Historia języka polskiego, wyd. 2, Warszawa.
View in Google Scholar

Lipińska E., Seretny A., 2012, Między językiem ojczystym a obcym. Nauczanie i uczenie się języka odziedziczonego na przykładzie chicagowskiej diaspory polonijnej, Kraków.
View in Google Scholar

Miodunka W.T., 2011, Między etniczno-genealogicznym a kulturowym rozumieniem narodu. O potrzebie historycznojęzykowych badań polszczyzny jako języka obcego i drugiego, „LingVaria” nr 1 (11), s. 179–204.
View in Google Scholar

Miodunka W.T., 2016, Glottodydaktyka polonistyczna, Pochodzenie – stan obecny – perspektywy, Kraków.
View in Google Scholar

Miodunka W.T., 2018, Gramatyka języka polskiego Statoriusa ukazała się 450 lat temu. Refleksje o jej znaczeniu dla historii polskiego językoznawstwa, „Poradnik Językowy” nr 10, s. 9–24.
View in Google Scholar

Pułaczewska H., 2017, Wychowanie do języka polskiego w Niemczech na przykładzie Ratyzbony. Dwujęzyczność dzieci z perspektywy rodziców, Łódź.
View in Google Scholar

Rybicki P., 1970, Odrodzenie, [w:] B. Suchodolski (red.), Historia nauki polskiej, t. I, Wrocław – Warszawa – Kraków, s. 361–375.
View in Google Scholar

Sękowska E., w druku, List jako źródło do historii polskiego językoznawstwa, „Białostockie Archiwum Językowe”.
View in Google Scholar

Skarżyński M., 1994, Części mowy i ich kategorie w gramatykach polskich XIX i XX wieku (1817–1938), „Rozprawy Habilitacyjne UJ” nr 281, Kraków.
View in Google Scholar

Skarżyński M., 2001, W kręgu gramatyk polskich XIX i XX wieku, Kraków.
View in Google Scholar

Skarżyński M., 2019, Geneza i początki Studium Słowiańskiego UJ, „LingVaria” nr 1 (27), s. 11–33, https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.01.
View in Google Scholar

Statorius P., 1568/1980, Polonicae grammatices institutio, Cracoviae 1568. Nunc iterum ed. R. Olesch, „Slavistische Forschungen” 26, Köln – Wien (wyd. fototypiczne).
View in Google Scholar

Stinia M., Pudłocki T. (red.), 2018, W kręgu historii nauki i oświaty. Uniwersyteckie środowiska filologów krakowskich i lwowskich 1850–1939, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego. Prace Historyczne” nr 145, z. 2, Kraków.
View in Google Scholar

Suchodolski B. (red.), 1970a, Historia nauki polskiej, t. I, Wrocław – Warszawa – Kraków.
View in Google Scholar

Suchodolski B., 1970b, O powszechnej i polskiej historii nauki, [w:] idem (red.), Historia nauki polskiej, t. I, Wrocław – Warszawa – Kraków, s. VII–LXXI.
View in Google Scholar

Urbańczyk S., 1993, Dwieście lat polskiego językoznawstwa (1751–1950), Kraków.
View in Google Scholar

Walczak B., 1995, Zarys dziejów języka polskiego, Poznań.
View in Google Scholar

Zwoliński P., 1956, Gramatyki języka polskiego z XVII w. jako źródło poznania ówczesnej polszczyzny, „Poradnik Językowy” nr 7, s. 251–260, nr 8, s. 310–321, nr 9, s. 356–369.
View in Google Scholar

Zwoliński P., 1972, Pionierzy komparatystyki slawistycznej XVI wieku, [w:] Prace na VII Międzynarodowy Kongres Slawistów w Warszawie 1973. Językoznawstwo, „Z Polskich Studiów Slawistycznych”, seria 4, „Językoznawstwo”, Warszawa, s. 336–344.
View in Google Scholar

Żurek A., 2018, Strategie komunikacyjne osób dwujęzycznych. Na przykładzie polszczyzny odziedziczonej w Niemczech, Kraków.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2020-08-23

Issue

Section

History of Linguistics

How to Cite

Miodunka, W.T. (2020) “Rozważania nad koncepcją historii językoznawstwa polskiego”, LingVaria, 15(2(30), pp. 193–207. doi:10.12797/LV.15.2020.30.15.

Similar Articles

1-10 of 546

You may also start an advanced similarity search for this article.