Całościowe badania społeczności językowych
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.13.2017.25.17Keywords:
methodology of linguistic research, language biography, sociolinguistics, ecolinguistics, language contact, Polish language of the Eastern Borderlands, diglossiaAbstract
Comprehensive Research on Speech Communities
Einar Haugen’s theory of “ecology of language”, also known as ecolinguistics and linguistic ecology, is an interdisciplinary approach within linguistic studies. The description of language with its “environment”, i.e. speech community, its history, economic and political situation, legal status and other features, is an important part of many research reports in sociolinguistics and contact linguistics. Despite of the usefulness of non-structural factors in linguistic analysis, one has to admit that many scholars, not only representatives of social sciences but also linguists, tend to concentrate on the sociological or anthropological part of ecolinguistic studies and neglect the question of linguistic phenomena or significantly reduce their description. However, there are certain studies from the field of linguistic ecology which can be characterized as comprehensive approaches in the research on speech communities, where socio-cultural and linguistic questions are paid equal attention. One of the most detailed research reports in this field is Tadeusz Lewaszkiewicz’s monograph on the language of resettlers from Navahrudak and its surroundings after the World War II. This in-depth study of a speech community is a rare example of a multifaceted analysis of idiolectal and generational evolution of the Polish language of the Eastern Borderlands.
Downloads
References
Bartmiński J., 2008, Etnolingwistyka, lingwistyka kulturowa, lingwistyka antropologiczna?, [w:] A. Dąbrowska (red.), Tom jubileuszowy, „Język a Kultura”, t. 20, Wrocław, s. 15–33.
View in Google Scholar
Bednarek A., 1987, Wykładniki leksykalne ekwiwalencji. Analiza semantyczna wyrażeń typu czyli, Toruń.
View in Google Scholar
Busch B., 2011, Biographisches Erzählen und Visualisieren in der sprachwissenschaftlichen Forschung, „ÖdaF-Mitteilungen” 2, [on-line:] https://heteroglossia.net/fileadmin/user_upload/busch_2011_ODaF.pdf.
View in Google Scholar
Busch B., Jardine A., Tjoutuku A., 2006, Language Biographies for Multilingual Learning, „PRAESA Occasional Papers”, 24, [on-line:] http://paulroos.co.za/wp-content/blogs.dir/22/files/2012/07/Paper24.pdf.
View in Google Scholar
Chałasiński J., 1938/1984, Młode pokolenie chłopów, t. 1, Warszawa.
View in Google Scholar
Dołowy-Rybińska N., 2011, Języki i kultury mniejszościowe w Europie: Bretończycy, Łużyczanie, Kaszubi, Warszawa.
View in Google Scholar
Dwilewicz B., 1997, Język mieszkańców wsi Bujwidze na Wileńszczyźnie, Warszawa.
View in Google Scholar
Franceschini R., Miecznikowski J. (red.), 2004, Leben mit mehreren Sprachen: Sprachbiographien, Bern.
View in Google Scholar
Głuszkowski M., 2009, Wykorzystanie nauk społecznych jako narzędzi pomocniczych językoznawstwa.
View in Google Scholar
Na przykładzie badań dwujęzyczności polskich staroobrzędowców, [w:] M. Skarżyński, A. Czelakowska (red.), Język z różnych stron widziany. Materiały ogólnopolskiej doktorancko-studenckkiej konferencji naukowej „Z zagadnień metodologii badań językoznawczych”, Kraków, 10–11 marca 2008 r., „Biblioteka LingVariów”, t. 3, Kraków, s. 131–137.
View in Google Scholar
Głuszkowski M., 2011, Socjologiczne i psychologiczne uwarunkowania dwujęzyczności staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego, Toruń.
View in Google Scholar
Głuszkowski M., 2013, Socjologia w badaniach dwujęzyczności. Wykorzystanie nauk społecznych w badaniach nad bilingwizmem, Toruń.
View in Google Scholar
Grek-Pabisowa I., 2012, W kręgu mojego życia (ludzie, zdarzenia, czasy), Warszawa.
View in Google Scholar
Grek-Pabisowa I., Ostrówka M., Jankowiak M., 2017, Słownik mówionej polszczyzny północnokresowej, Warszawa, [on-line:] http://ireteslaw.ispan.waw.pl/handle/123456789/128.
View in Google Scholar
Haugen E., 1972/2001, The Ecology of Language, [w:] A. Fill, P. Mühlhäusler (red.), Ecolinguistics Reader. Language, Ecology and Environment, London, s. 57–66.
View in Google Scholar
Haugen E., 1987, Blessings of Babel. Bilingualism and Language Planning. Problems and Pleasures, Berlin – Amsterdam – New York.
View in Google Scholar
Janowska A., 2015, Kształtowanie się klasy polskich przyimków wtórnych, Katowice.
View in Google Scholar
Knapik-Gawin K., 2014, Serbska i chorwacka polityka językowa wobec dominacji angielszczyzny w europejskim ekosystemie, Uniwersytet Łódzki, rozprawa doktorska, [on-line:] http://www.ireteslaw.ispan.waw.pl/bitstream/handle/123456789/41/Serbska%20i%20chorwacka%20polityka%20j%C4%99zykowa.pdf?sequence=1&isAllowed=y.
View in Google Scholar
Kurzowa Z., 1985, Polszczyzna Lwowa i kresów południowo-wschodnich do 1939 roku, Warszawa.
View in Google Scholar
Leoński J., 1999, Metoda biograficzna, [w:] H. Domański i in. (red.), Encyklopedia socjologii, t. 2: K–N, Warszawa, s. 205–209.
View in Google Scholar
Lewaszkiewicz T., 2017, Język powojennych przesiedleńców z Nowogródka i okolicy, Poznań.
View in Google Scholar
Miodunka W., 2016, Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności, [w:] R. Dębski, W. Miodunka (red.), Bilingwizm polsko-obcy dziś. Od teorii i metodologii badań do studiów przypadków, Kraków, s. 49–87.
View in Google Scholar
Misiak M., 2006, Łemkowie. W kręgu badań nad mniejszościami etnolingwistycznymi w Europie, Wrocław.
View in Google Scholar
O’Grady W., Hattori R., 2016, Language Acquisition and Language Revitalization, „Language Documentation & Conservation” 10, s. 45–57, [on-line:] http://hdl.handle.net/10125/24686.
View in Google Scholar
Pavlenko A., 2008, Multilingualism in Post-Soviet Countries. Language Revival, Language Removal, and Sociolinguistic Theory, „The International Journal of Bilingual Education and Bilingualism” 11, nr 3–4, s. 275–314, [on-line:] http://psycnet.apa.org/doi/10.1080/13670050802271517.
View in Google Scholar
Sapir E., 1912/2001, Language and Environment, [w:] A. Fill, P. Mühlhäusler (red.), Ecolinguistics Reader. Language, Ecology and Environment, London, s. 13–23.
View in Google Scholar
Soroko E., 2007, Poziom autonarracyjności wypowiedzi i użyteczność wybranych sposobów ich generowania, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, rozprawa doktorska, [on-line:] https://repozytorium.amu.edu.pl/bitstream/10593/4071/1/E%20Soroko%20doktorat.pdf.
View in Google Scholar
Šatava L., 2009, Jazyk a identita etnických menšin. Možnosti zachování a revitalizace, Praha.
View in Google Scholar
Thomas W.I., Znaniecki F., 1918/1976, Chłop polski w Europie i Ameryce, t. 1: Organizacja grupy pierwotnej, tłum. M. Metelska, Warszawa.
View in Google Scholar
Weinreich U., 1953/1963, Languages in Contact. Findings and Problems, The Hague.
View in Google Scholar
Wicherkiewicz T., 2014, Regionalne języki kolateralne Europy – porównawcze studia przypadku z polityki językowej, Poznań.
View in Google Scholar
Woźniakiewicz J., 2013, Języki kaszubski i friulijski – zagrożenia i szanse. Porównanie stopniazaawansowania procesów odchodzenia od języka, Kraków.
View in Google Scholar
Wysoczański W., 1999, Ekologia języka jako dyscyplina heterogenicznego opisu języka, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LV, s. 63–76.
View in Google Scholar
Zielińska A., 2013, Mowa pogranicza. Studium o językach i tożsamości w regionie lubuskim, Warszawa.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2018 Michał Głuszkowski

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
