Wobec braku źródeł
O śladach ACI w Rozmyślaniach dominikańskich
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.21Keywords:
accusativus cum infinitivo, mediaeval apocrypha, Latin sources, Old Polish syntaxAbstract
In the absence of sources. On the traces of ACI in Rozmyślania dominikańskie
The paper presents syntactic analyses of Polish sentences containing the Latin construction of infinitive with accusative. All the sentences are from a single Old Polish monument, Rozmyślania dominikańskie, a Biblical-apocryphal narration of the Passion of Jesus. The author wonders what more than ten ACI constructions found in Rozmyślania can tell us about the character and the type of sources, and about how the writer made use of them. The paper takes into consideration the visible genetic multilayeredness of the text, the syntactic build of specific constructions, their semantics, and their distribution. As the comparative background, the paper uses another Old Polish apocrypha whose sources are well researched and described, Rozmyślanie przemyskie.
Downloads
References
Bartnicka B., 1993, Funkcje składniowe bezokolicznika w Rozmyślaniach dominikańskich, [w:] M. Basaj, Z. Zagórski (red.), Munera linguisctica Ladislao Kuraszkiewicz dedicata, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. 27–35.
View in Google Scholar
Biblia: Biblia. Stary Testament, on-line: biblijna.strefa.pl/Biblia%20-%20przeklad%20ks.%20Jakuba%20Wujka.pdf.
View in Google Scholar
Brückner A., 1900, Apokryfy średniowieczne, cz. 1, Kraków.
View in Google Scholar
Brückner A., 1903, Literatura religijna w Polsce średniowiecznej, t. 2: Pismo Święte i apokryfy, „Biblioteka Dzieł Chrześcijańskich”, Warszawa.
View in Google Scholar
Brückner A., 1905, Apokryfy średniowieczne, cz. 2, Kraków.
View in Google Scholar
Chronologia polska: Włodarski B. (red.), Chronologia polska, Warszawa 2007.
View in Google Scholar
Dobrzeniecki T., 1969, Łacińskie źródła Rozmyślania przemyskiego, [w:] J. Lewański (red.), Średniowiecze. Studia o kulturze, t. 4, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. 196–501.
View in Google Scholar
Górski K., 1965a, Analiza pisarska – metoda wydawnicza – zagadnienie autorstwa, [w:] K. Górski, W. Kuraszkiewicz (red.), Rozmyślania dominikańskie, t. 1, Wrocław–Warszawa– Kraków, s. V–XIV.
View in Google Scholar
Górski K., 1965b, Uwagi o Rozmyślaniach dominikańskich na tle prądów religijnych XV i początku XVI wieku, [w:] J. Lewański (red.), Średniowiecze. Studia o kulturze, t. 2, Wrocław–Warszawa–Kraków, s. 303–321.
View in Google Scholar
Klemensiewicz Z., 1985, Historia języka polskiego, t. 2, Warszawa.
View in Google Scholar
Krążyńska Z., 2010, Średniowieczne techniki rozbudowywania zdań (na przykładzie wielkopolskich rot sądowych), „Kwartalnik Językoznawczy” z. 3–4, s. 1–17.
View in Google Scholar
Krążyńska Z., Twardzik W., 2002, Imiesłowy czynne w staropolskich rotach i zapiskach sądowych a „mowa potoczna”, „Studia Językoznawcze. Synchroniczne i diachroniczne aspekty badań polszczyzny” t. VIII, s. 341–361.
View in Google Scholar
Kuraszkiewicz W., 1974, Dwaj pisarze podstawowego tekstu Rozmyślań dominikańskich, „Język Polski” LIV, z. 1–5, s. 349–352.
View in Google Scholar
Mazurkiewicz R., 2007, Kilkanaście dalszych uzupełnień do źródeł Rozmyślania przemyskiego, [w:] R. Laskowski, R. Mazurkiewcz (red.), Amoenitates vel lepores philologiae, Kraków, s. 198–201.
View in Google Scholar
Mika T., 2004, Tytuły w Rozmyślaniu przemyskim. Część I – struktura, [w:] S. Mikołajczak, T. Węcławski (red.), Język dawniej i dziś, t. 1, Poznań, s. 309–317.
View in Google Scholar
Mika T., 2013, Genetyczna wielowarstwowość i złożoność tekstów staropolskich a ich badania historycznojęzykowe. Rekonesans, „Biuletyn PTJ” z. LXVIII, s. 131–145.
View in Google Scholar
Rojszczak D., 2007, Do spisu źródeł Rozmyślania przemyskiego, [w:] R. Laskowski, R. Mazurkiewcz (red.), Amoenitates vel lepores philologiae, Kraków, s. 276–284.
View in Google Scholar
RD: Rozmyślania dominikańskie, oprac. K. Górski, W. Kuraszkiewicz, t. 1, Wrocław–Warszawa– Kraków 1965.
View in Google Scholar
RP: W. Twardzik, F. Keller (wyd. i oprac.), Rozmyślanie przemyskie. Transliteracja, transkrypcja, podstawa łacińska, niemiecki przekład = Transliteration, Transkription, lateinische Vorlagen, deutsche Übersetzung, t. 1, Freiburg i. Br. 1998; t. 2 Freiburg i. Br. 2000; t. 3 Freiburg i. Br. 2004.
View in Google Scholar
Stramczewska O., w druku, Rozmyślanie przemyskie w świetle Rozmyślań dominikańskich. Projekt badań tekstologiczno-fabularnych.
View in Google Scholar
Twardzik W., 1994, Glosy w Rozmyślaniu przemyskim, „Teksty Drugie” z. 1–6, s. 155–165.
View in Google Scholar
Twardzikowie J. i W., 1976, Łaciński ablativus absolutus w polskich XVI-wiecznych przekładach Biblii, [w:] J. Twardzikowa (red.), Studia z polskiej składni historycznej I, „Prace Instytutu Języka Polskiego” 17, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk, s. 41–69.
View in Google Scholar
Vulgata Clementina: Vulgata Clementina, on-line: vulsearch.sourceforge.net/html/Lam.html
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 1962, Hipotaksa i konstrukcje nominalne w rozwoju polszczyzny, „Pamiętnik Literacki” z. 1, s. 195–216.
View in Google Scholar
Wikarjak J., 1978, Gramatyka opisowa języka łacińskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
