Problemy z Rozmyślaniem przemyskim
Formułowanie sądów ogólnych a wielowarstwowość średniowiecznego tekstu
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.1SP.08Keywords:
multilayered structure, Rozmyślanie przemyskie, structure of the text, titles, glosses, the copyist, the authorAbstract
Problems with Rozmyślanie przemyskie. Formulating general judgements, and the multilayered structure of the mediaeval text
The paper analyses the largest Polish mediaeval apocrypha, Rozmyślanie przemyskie. Using this example, the author shows the difficulty of formulating general judgments about mediaeval texts with a multilayered structure. The differences between the subsequent versions of the text prove to be rather large in the case of Rozmyślanie przemyskie. For this reason, even the assignment of the monument’s language to a specific dialectal base may apply to no more than a single layer of the text and, as a result, Red Ruthenian features may be found to co-appear with Lesser Polish ones. The author proposes that Rozmyślanie przemyskie displays both the vestiges of the original structure of the text, and traits of a new structure introduced by the last copyist. It is him who gave a title to the text, divided it in two, and added a considerable part of section titles. Therefore, we need to revise our current view that the last copyist was responsible for no more than the introduction of multiple mistakes into the text, and for incorporating into it the voice that was originally located in the margins and between the lines.
Downloads
References
Literatura
View in Google Scholar
Adamczyk M., 1980, Biblijno-apokryficzne narracje w literaturze staropolskiej do końca XVI wieku, Poznań.
View in Google Scholar
Bargieł M., 1969, Cechy dialektyczne polskich zabytków rękopiśmiennych pierwszej połowy XVI wieku, Wrocław – Warszawa – Kraków.
View in Google Scholar
Borowiec K., w druku, W poszukiwaniu czeskiego kontekstu „Rozmyślania przemyskiego”. „Rozmyślanie przemyskie” a „Život Krista Pána”. Rekonesans.
View in Google Scholar
Brückner A., 1900, Apokryfy średniowieczne, cz. 1, Kraków.
View in Google Scholar
Gesner A., 2011, Glosy w Rozmyślaniu przemyskim. Wyniki analizy formalnej i perspektywy badań, „Kwartalnik Językoznawczy” nr 3, s. 89–96.
View in Google Scholar
Laskowski R., Rzepka W.R., Twardzik W., 2001, Kresowizmy w Rozmyślaniu przemyskim: pisownia i wymowa samogłosek średnich [e], [o], [w:] J. Rieger (red.), Studia nad polszczyzną kresową X, Warszawa, s. 189−215.
View in Google Scholar
Laskowski R., Rzepka W.R., Twardzik W., 2004, Wpływ języka staroukraińskiego na średniowieczną polszczyznę kresową: Rozmyślanie przemyskie, [w:] B. Zinkiewicz-Tomanek, A. Fałowski (red.), Ukraina. Między językiem a kulturą, Kraków, s. 49–58.
View in Google Scholar
Laskowski R., Twardzik W., 2005, Samogłoski nosowe w Rozmyślaniu przemyskim, „Język Polski” LXXXV, cz. 1, z. 3, s. 171–184; cz. 2, z. 4, s. 257–267; cz. 3, z. 5, s. 366–377.
View in Google Scholar
Laskowski R., Twardzik W., 2006, O pewnym osobliwym zapisie imienia Judasz w Rozmyślaniu przemyskim i o tym, co z tego zapisu wynikać może, [w:] K. Rymut, K. Skowronek, B. Czopek-Kopciuch, M. Malec (red.), Munuscula linguistica. In honorem Alexandrae Cieślikowa oblata, Kraków, s. 247–256.
View in Google Scholar
Masłej D., w druku, „Ojcze nasz” w „Rozmyślaniu przemyskim”.
View in Google Scholar
Mazurkiewicz R., 2003, Starożytność – średniowiecze. Antologia, Warszawa.
View in Google Scholar
Michałowska T., 2011, Literatura polskiego średniowiecza. Leksykon, Warszawa.
View in Google Scholar
Mika T., 2002, Maryja, Jezus, Bóg w Rozmyślaniu przemyskim. O nazywaniu osób, Poznań.
View in Google Scholar
Mika T., 2004, Tytuły w „Rozmyślaniu przemyskim”, cz. I: Struktura, [w:] S. Mikołajczak, ks. T. Węcławski (red.), Język religijny dawniej i dziś. Materiały z konferencji. Gniezno 15–17 kwietnia 2002, Poznań, s. 309–317.
View in Google Scholar
Mika T., 2010, „Kazania świętokrzyskie” jako obiekt badań filologicznych. Pytania o tekst i przekaz, „Z badań nad książką i księgozbiorami historycznymi” t. 4, s. 65–80.
View in Google Scholar
Mika T., 2012, Genetyczna wielowarstwowość i złożoność tekstów staropolskich a ich badania historycznojęzykowe. Rekonesans, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXVIII, s. 131−145.
View in Google Scholar
Mika T., Rojszczak-Robińska D., w druku, Kanon wiedzy o „Rozmyślaniu przemyskim”.
View in Google Scholar
Mika T., Twardzik W., 2011, Jak zagadkowe cztery tytuły rozdziałów w „Rozmyślaniu przemyskim” pozwalają wyobrażać sobie jego zagubiony autograf, „Język Polski” XCI, z. 5, s. 321–334.
View in Google Scholar
Naumow A., 1994, „Rozmyślanie przemyskie” w kontekście apokryfów cerkiewnosłowiańskich, [w:] M. Kucała, Z. Krążyńska (red.), Studia historycznojęzykowe I, Kraków, s.133–139 (przedr.: „Teksty Drugie” 1994, nr 3, s. 165–174).
View in Google Scholar
Rojszczak D., 2007, Do spisu źródeł „Rozmyślania przemyskiego”, [w:] R. Laskowski, R. Mazurkiewicz (red.), Amoenitates vel lepores philologiae, Kraków, s. 276–284.
View in Google Scholar
Rojszczak-Robińska D., 2010, Spowiedź Judasza, czyli o nieznanym staropolskim kazaniu ukrytym w tekście apokryfu, [w:] M. Olczyk, W. Radecki (red.), Memoriale Domini. Księga pamiątkowa dedykowana księdzu profesorowi Jerzemu Stefańskiemu w 70. rocznicę urodzin, Gniezno, s. 529−545.
View in Google Scholar
Rojszczak-Robińska D., 2012, Jak pisano Rozmyślanie przemyskie, Poznań.
View in Google Scholar
Rojszczak-Robińska D., 2015, Łacińskie źródła „Rozmyślania przemyskiego”, [w:] T. Mika, D. Rojszczak-Robińska, O. Stramczewska (red.), Staropolskie spotkania językoznawcze, t. 1: Jak badać teksty staropolskie, Poznań, s. 135–154.
View in Google Scholar
Rojszczak-Robińska D., w druku, O powiązaniu analizy źródłoznawczej i stylistycznej. Znad Rozmyślania przemyskiego.
View in Google Scholar
Rzepka W.R., Twardzik W., 1996–1999, Archaizmy fleksyjne w „Rozmyślaniu przemyskim”, „Język Polski”: cz. 1 1996, z. 2/3, s. 97–102; cz. 2. 1996, z. 4/5, s. 321–327; cz. 3. 1997, z. 1, s. 41–46; cz. 4. 1997, z. 2, s. 102–111; cz. 5. 1997, z. 4–5, s. 298–302; cz. 6. 1999, z. 1/2, s. 35–46.
View in Google Scholar
SStp: Słownik staropolski, t. I−XI, red. S. Urbańczyk, od 2002 red. W. Twardzik, Wrocław − Warszawa − Kraków 1953−2002.
View in Google Scholar
Stramczewska O., 2014, Interpunkcja transkrypcji. Znad „Rozmyślania przemyskiego”, Lublin.
View in Google Scholar
Twardzik W., 1994, Glosy w „Rozmyślaniu przemyskim”, „Teksty Drugie” z. 3, s. 155–165.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
