Pragmatyka w klasyfikacji słowotwórczej rzeczownika

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.19.04

Keywords:

word formation, functions of word formation, functions of word-formative affixes, word formation pragmatics, word-formative classification, expressiveness, stylistics, poetic function

Abstract

Pragmatics in word-formative classification of nouns

The article presents a classification of Polish nominal word formations with a particular regard to derivatives with a categorial pragmatic (expressive) element. It discusses some of the existing proposals of classification, and suggests the author’s own. The highest floor of the classification contains: I. nominations (mutations) and II. renominations; the latter being divided into 1. transpositions, 2a. type modifications (feminitives, diminutives, names of young beings, etc.), and 2b. pragmatic modifications: emotional-evaluative, and stylistic derivatives. Also distinguished are III. mixed derivatives: 1. nominational-modificative, and 2. compound renominations. The general classification of derivatives counts transpositions and modifications as a single word-formative type that stands in opposition to mutations. Moreover, the paper makes more precise the understanding of the poetic function of word-formative affixes and word-formation in general. This function can be viewed as a variety of the pragmatic function, and more literally, as the function that tightly binds the derivative with the poetic language and with the “reality” it creates.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Awdiejew A., Habrajska G., 2004, Wprowadzenie do gramatyki komunikacyjnej, t. 1, Łask.
View in Google Scholar

Bartmiński J., 1973, O języku folkloru, „Z Dziejów Form Artystycznych w Literaturze Polskiej” t. XXXII, Wrocław.
View in Google Scholar

Bartmiński J., 1993, Ludowy styl artystyczny, [w:] idem (red.), Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. II: Współczesny język polski, Wrocław, s. 223–233.
View in Google Scholar

Grabias S., 1978, Derywacja a ekspresja, [w:] T. Skubalanka (red.), Studia nad składnią polszczyzny mówionej, Wrocław i in., s. 89–102. Grzegorczykowa R., 1978, Struktura semantyczna wyrażeń ekspresywnych, [w:] M. Szymczak (red.), Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, „Prace Językoznawcze PAN” t. 91, Wrocław, s. 117−123.
View in Google Scholar

Grzegorczykowa R., 1991, Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy, [w:] J. Bartmiński, R. Grzegorczykowa (red.), Język a kultura, t. 4: Funkcje języka i wypowiedzi, Wrocław, s.11−28.
View in Google Scholar

GWJP: R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa 1999.
View in Google Scholar

Heltberg K., 1964, O deminutywach i augmentatywach, „Prace Filologiczne” XVIII, cz. 2, s. 93–102.
View in Google Scholar

Honowska M., 1979, Ewolucja metod polskiego słowotwórstwa synchronicznego (w dziesięcioleciu
View in Google Scholar

–1977), „Prace Komisji Językoznawstwa”, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk, nr 50.
View in Google Scholar

Jadacka H., 1994, Od czego zależy aktywność słowotwórcza rzeczowników w języku polskim?, „Poradnik Językowy” z. 7, s. 1–10.
View in Google Scholar

Jakobson R., 1989, Poetyka w świetle językoznawstwa, [w:] idem, W poszukiwaniu istoty języka. Wybór pism, t. 2, Kraków, s. 77–124.
View in Google Scholar

Kaproń-Charzyńska I., 2007, Pragmatyczna funkcja formantów w opisie derywatów, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXIII, s. 147–156.
View in Google Scholar

Kaproń-Charzyńska I., 2008, Klasyfikacja derywatów ze względu na funkcje formantów, [w:] S. Ondrejovič (red.), Varia XV, Bratysława, s. 280–286.
View in Google Scholar

Kaproń-Charzyńska I., 2011, Funkcja stylistyczna formantów słowotwórczych. Zarys problematyki, „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej” t. 46, Warszawa, s. 57–69.
View in Google Scholar

Kąś J., 2006, Rozwarstwienie słownictwa w słowniku gwarowym, [w:] J. Sierociuk (red.), Gwary dziś. 3. Wewnętrzne zróżnicowanie języka wsi, Poznań, s. 135–138.
View in Google Scholar

Kleszczowa K., 1981, Ograniczenia semantyczne w procesie derywacji nazw narzędzi, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląśkiego w Katowicach” nr 437, Katowice.
View in Google Scholar

Kurdyła T., 2011a, Funkcje formantów rzeczownikowych w polszczyźnie ludowej (na przykładzie trzech wsi podkarpackich), „Biblioteka «LingVariów»” t. 12, Kraków.
View in Google Scholar

Kurdyła T., 2011b, Jeszcze o derywatach tautologicznych, „LingVaria” nr 1 (11), s. 85–92.
View in Google Scholar

Nagórko A., 2007, Zarys gramatyki polskiej, wyd. 7, Warszawa.
View in Google Scholar

Puzynina J., 1967, Pojęcie regularnej i nieregularnej konstrukcji morfemowej a fakty słowotwórcze, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XX, s. 91–102.
View in Google Scholar

Puzynina J., 1972, O pojęciu synchronicznej pochodności derywatów, [w:] eadem (red.), Problemy współczesnego słowotwórstwa a dydaktyka uniwersytecka, Warszawa, s. 49–58.
View in Google Scholar

Rak M., 2014, Zróżnicowanie stylistyczne gwary w świetle statystyki leksykalnej (na materiale podhalańskim), [w:] M. Rak, K. Sikora (red.), Badania dialektologiczne. Stan, perspektywy, metodologia. Materiały konferencji naukowej „Gwara i tekst”, Kraków, 27–28 września 2013 r., „Biblioteka «LingVariów»” t. 17, Kraków, s. 157–166.
View in Google Scholar

Reczek S., 1968, Deminutiva polskie. Charakterystyka, rozwój funkcji stylistycznej, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Rzeszowie” z. 3 (5), s. 373–386.
View in Google Scholar

Rogowska E., 1993, Funkcja formantu słowotwórczego w rzeczownikach zbiorowych, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego”. „Prace Językoznawcze. Filologia Polska” nr 17–18, Gdańsk, s. 205–212.
View in Google Scholar

Sierociuk J., 1990, Pieśń ludowa i gwara, Lublin.
View in Google Scholar

Grabias S., 1981a, O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo, Lublin.
View in Google Scholar

Grabias S., 1981b, Typy derywacji i składnikowa analiza funkcji formantów, [w:] J. Bartmiński (red.), Pojęcie derywacji w lingwistyce, Lublin, s. 127–147.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2015-03-01

Issue

Section

Contemporary Polish

How to Cite

Kurdyła, T. (2015) “Pragmatyka w klasyfikacji słowotwórczej rzeczownika”, LingVaria, 10(19), pp. 61–79. doi:10.12797/LV.10.2015.19.04.

Similar Articles

1-10 of 179

You may also start an advanced similarity search for this article.