„Człowiekiem się rodzę, osobą się staję”. Relacje semantyczne między leksemami osoba i człowiek we współczesnej polszczyźnie

Authors

  • Dorota Kostrzewa Uniwersytet Warszawski, Warszawa

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.08.2013.15.04

Keywords:

modern Polish, semantics, the relation person – man

Abstract

“Człowiekiem się rodzę, osobą się staję” ‘I am born a man and become a person’. Semantic relations between the lexemes osoba ‘person’ and człowiek ‘man’ in modern Polish

The paper attempts to determine the scope of realization of two synonymous words in modern Polish: człowiek/ludzie ‘man/people’, and osoba/osoby ‘person/persons’. A semantic analysis of the two has been conducted based on lexicographic sources and corpus texts, and led to the conclusion that no hierarchy exists in the semantic relation between them. Due to its stylistic neutrality, accommodation requirements, and deviation of reference towards the feminine gender, the understanding of the lexeme osoba ‘person’ complements the semantic field of the word człowiek ‘man’, which is marked for all aspects and directed towards description of representatives of the masculine gender. Moreover, having no stylistic connotations, the lexeme osoba ‘person’ is very frequent in journalistic texts, much more so than the noun człowiek ‘man’.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Długosz-Kurczabowa K., Nowy słownik etymologiczny języka polskiego, Warszawa 2003.
View in Google Scholar

DSS: A. Nagórko, M. Łaziński, H. Burkhardt, Dystynktywny słownik synonimów, Kraków 2004.
View in Google Scholar

ISJP: M. Bańko (red.), Inny słownik języka polskiego, Warszawa 2000. Korpus języka polskiego PWN.
View in Google Scholar

NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego.
View in Google Scholar

PSWP: H. Zgółkowa (red.), Praktyczny słownik współczesnej polszczyzny, Warszawa 1998.
View in Google Scholar

SEBań: A. Bańkowski, Etymologiczny słownik języka polskiego, t. 2, Warszawa 2000.
View in Google Scholar

SEBor: W. Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 2005.
View in Google Scholar

SFJP: S. Skorupka, Słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa 1987.
View in Google Scholar

SGS: H. Jadacka (red.), Słownik gniazd słowotwórczych współczesnego języka ogólnopolskiego, Kraków 2001.
View in Google Scholar

SJPD: W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa 1958–1969.
View in Google Scholar

SJPSz: M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa 1998.
View in Google Scholar

SL: S.B. Linde, Słownik języka polskiego, Warszawa 1807–1814.
View in Google Scholar

SW: J. Karłowicz, A. Kryński, W. Niedźwiedzki, Słownik języka polskiego, Warszawa 1900–1927.
View in Google Scholar

SWil: A. Zdanowicz i in., Słownik języka polskiego, Wilno 1861.
View in Google Scholar

SWJP: B. Dunaj (red.), Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 2000.
View in Google Scholar

USJP: S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2003.
View in Google Scholar

WSFJP: P. Müldner-Nieckowski, Wielki słownik frazeologiczny języka polskiego, Warszawa 2003.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2013-05-18

Issue

Section

Contemporary Polish

How to Cite

Kostrzewa, D. (2013) “„Człowiekiem się rodzę, osobą się staję”. Relacje semantyczne między leksemami osoba i człowiek we współczesnej polszczyźnie”, LingVaria, 8(15), pp. 43–58. doi:10.12797/LV.08.2013.15.04.

Similar Articles

1-10 of 473

You may also start an advanced similarity search for this article.