Staropolski imiesłów czynny jako predykatywny atrybut
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.16.2021.31.13Keywords:
participle, Old Polish language, syntax, apocryphaAbstract
Old Polish Present Participle as a Predicative Attribute
The author of the article shows that Old Polish (present) participles are transitional categories – they combine the syntactic features of an attribute and a predicate. She also tries to answer the question of how to recognize their nature. Is one of the functions dominant or are they equal? It is also important to reflect on how the choice of terminology used for syntactic description affects the way of perceiving and interpreting linguistic phenomena. The author considers the functionality of terms which already exist in the research tradition and are designed to name the double function of a participle. She also proposes the term: “predicative attribute” (in Polish: “predykatywny atrybut”) referring to the functional syntax of Stanisław Karolak. She shows that an entire separation, in a syntactic description, of the two syntactic functions performed by a participle, is ahistorical and incorrect as it suggests the existence of something which was unclear and only emerging.
Downloads
References
Bartnicka B., 1967, Adiektywizacja imiesłowów przymiotnikowych w języku polskim, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XXV, s. 233–242.
View in Google Scholar
Bogusławski A., 1978, Jednostki języka a produkty językowe. Problem tzw. orzeczeń peryfrastycznych, [w:] M. Szymczak (red.), Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, „Prace Językoznawcze – Polska Akademia Nauk”, t. 91, Wrocław, s. 17–30.
View in Google Scholar
Boyer J.L., 1984, The Classification of Participles: A Statistical Study, „Grace Theological Journal” 5.2, s. 163–179.
View in Google Scholar
EJO: K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, wyd. 3 bez zm., Wrocław – Warszawa – Kraków 2003.
View in Google Scholar
Grochowski M., 1997, Wyrażenia funkcyjne: studium leksykograficzne, „Prace Instytutu Języka Polskiego”, nr 104, Kraków.
View in Google Scholar
Grochowski M., 2017, Ewolucja metodologii składni polskiej. Refleksje po 30 latach od wydania GWJPS, „Linguistica Copernicana” 14, s. 197–221, [on-line:] http://dx.doi.org/10.12775/LinCop.2017.012.
View in Google Scholar
Grochowski M., Karolak S., Topolińska Z., 1984, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia, Warszawa.
View in Google Scholar
Grybosiowa A., 1973, O spójnikowym połączeniu imiesłowu nieodmiennego z orzeczeniem w dawnej polszczyźnie, „Prace Językoznawcze” 2, s. 83–95.
View in Google Scholar
Grybosiowa A., 1975, Rozwój funkcji składniowej imiesłowów nieodmiennych w języku polskim: związki z nomen, „Prace Komisji Językoznawstwa – Polska Akademia Nauk. Oddział w Krakowie”, t. 42, Kraków.
View in Google Scholar
Heinz A., 1967, Kategorie przejściowe (pośrednie) w języku, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XXV, s. 45–61.
View in Google Scholar
Kaliska A.K., 2016, Wykładniki predykacji w języku polskim i francuskim, „Dysertacje Wydziału Neofilologii UAM w Poznaniu”, t. 3, Poznań.
View in Google Scholar
Karolak S., 1972, Zagadnienia składni ogólnej, Warszawa.
View in Google Scholar
Karolak S., 2002, Podstawowe struktury składniowe języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Klemensiewicz Z., 1937, Składnia opisowa współczesnej polszczyzny kulturalnej, Kraków.
View in Google Scholar
Klemensiewicz Z., 1957, Zarys składni polskiej, wyd. 2, Warszawa.
View in Google Scholar
Klemensiewicz Z., Lehr-Spławiński T., Urbańczyk S., 1965, Gramatyka historyczna języka polskiego, wyd. 3, Warszawa.
View in Google Scholar
Kleszczowa K., 2018, Terminy wobec przemian kategorii gramatycznych, [w:] T. Mika, D. Rojszczak-Robińska, O. Ziółkowska (red.), Terminy w językoznawstwie synchronicznym i diachronicznym, „Staropolskie Spotkania Językoznawcze”, t. 3, Poznań, s. 49–59.
View in Google Scholar
Krążyńska Z., Mika T., Słoboda A., 2015, Składnia średniowiecznej polszczyzny, cz. 1: Konteksty, metody, tendencje, Poznań.
View in Google Scholar
Kuryłowicz J., 1960, Esquisses linguistiques, „Prace Językoznawcze – Polska Akademia Nauk”, t. 19, Wrocław.
View in Google Scholar
Laskowski R., 1984, Funkcjonalna klasyfikacja leksemów: części mowy, [w:] R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa, s. 26–37.
View in Google Scholar
Mika T., 2018, Historycznojęzykowa gra w klasy. O nazywaniu wyrażeń funkcyjnych w historii polszczyzny, [w:] T. Mika, D. Rojszczak-Robińska, O. Ziółkowska (red.), Terminy w językoznawstwie synchronicznym i diachronicznym, „Staropolskie Spotkania Językoznawcze”, t. 3, Poznań, s. 61–75.
View in Google Scholar
Mika T., 2020, Przenoszenie terminów i procedur badawczych pomiędzy językoznawstwem synchronicznym i diachronicznym, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXXVI, s. 231–242.
View in Google Scholar
Mika T., Słoboda A., 2015, Wyrażenia funkcyjne w średniowiecznej polszczyźnie z perspektywy składniowej: wybrane problemy badawcze, Poznań.
View in Google Scholar
Nagórko A., 1998, Zarys gramatyki polskiej: (ze słowotwórstwem), Warszawa.
View in Google Scholar
Petrov I.N., Twardzik W., 2010, Kamień, który odrzucili budując, czyli o staropolskich imiesłowach nieodmiennych w funkcji podmiotu, „Język Polski” XC, s. 5–15.
View in Google Scholar
Petrov I.N., Twardzik W., 2014, O staropolskich imiesłowach dociekliwie i odkrywczo, „Slavia: časopis pro slovanskou filologii” 83, z. 4, s. 423–431.
View in Google Scholar
Słoboda A., 2001, Imiesłowy u Norwida, „Poznańskie Studia Polonistyczne. Seria Językoznawcza”, t. 8, s. 139–150.
View in Google Scholar
Słoboda A., 2012, Liczebnik w grupie nominalnej średniowiecznej polszczyzny: semantyka i składnia, Poznań.
View in Google Scholar
Sobotka P., Żabowska M., 2017, Wyodrębnianie, dekodowanie i klasyfikacja historycznych jednostek języka, [on-line:] http://korpusydiachroniczne.pl/wp-content/uploads/2017/10/Sobotka-%C5%BBabowska.pdf (dostęp: 5 XII 2019).
View in Google Scholar
Sokołowska T., 1976, Funkcje składniowe imiesłowów nieodmiennych w języku polskim XVII wieku, „Prace Instytutu Języka Polskiego”, nr 18, Wrocław.
View in Google Scholar
Sokołowska T., 1978, Ślady funkcji przysłówkowej imiesłowu współczesnego w dawnej polszczyźnie, [w:] J. Twardzikowa (red.), Studia z polskiej składni historycznej, cz. 2, „Prace Instytutu Języka Polskiego”, nr 31, Wrocław, s. 65–69.
View in Google Scholar
Taszycki W., 1924, Imiesłowy czynne, teraźniejszy i przeszły I. w języku polskim, „Rozprawy – Polska Akademia Umiejętności. Wydział Filologiczny”, t. LXI, nr 5, Kraków.
View in Google Scholar
Twardzikowie J. i W., 1976, Łaciński ablativus absolutus w polskich XVI-wiecznych przekładach Biblii, [w:] J. Twardzikowa (red.), Studia z polskiej składni historycznej, cz. 1, „Prace Instytutu Języka Polskiego”, nr 17, Wrocław, s. 41–69.
View in Google Scholar
Vetulani G., 2012, Kolokacje werbo-nominalne jako samodzielne jednostki języka: syntaktyczny słownik kolokacji werbo-nominalnych języka polskiego na potrzeby zastosowań informatycznych, cz. 1, „Lingwistyka Komputerowa – Uniwersytet im. A. Mickiewicza w Poznaniu”, nr 6, Poznań.
View in Google Scholar
Walczak B., 1995, Zarys dziejów języka polskiego, „Polonistyka”, t. 3, Poznań.
View in Google Scholar
Ziółkowska O., 2020, O funkcji składniowej staropolskich imiesłowów czynnych – konsekwencje edytorskie interpretacji składniowej, „Sztuka Edycji. Studia Tekstologiczne i Edytorskie” 1, s. 25–33, [on-line:] http://dx.doi.org/10.12775/SE.2020.0003
View in Google Scholar
Żmigrodzki P., 2000, Właściwości składniowe analitycznych konstrukcji werbo-nominalnych w języku polskim, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 1876, Katowice.
View in Google Scholar
