Słowa klucze kultury jako nazwy pojęć wyrazistych o wysokim stopniu utrwalenia a zagadnienia synonimii leksykalnej
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.12.2017.23.16Keywords:
cultural concept network, lexical synonymy, introspectionAbstract
Key Words of Culture, as Names of Salient and Entrenched Concepts, and the Problems of Lexical Synonymy
The paper discusses a method for discovering important concepts of culture through the process of scrutinizing the most numerous sets of synonyms (which are treated as names of entrenched and salient concepts of the given language’s culture), and subsequently combining them in a set of cultural concept networks. The author focuses on the evolution of cultural concepts and the linguistic material from 19th and 20th c. dictionaries of synonyms, and the Polish version of WordNet which served as the base for the analysis. The paper shows the evolution of some of the concepts of culture established in the 19th c. and still vivid in present day discourse of collective identity.
Downloads
References
ASK: A.S. Krasiński, Słownik synonimów polskich, Kraków 1885.
View in Google Scholar
Bartmiński J., 2016, Słowa klucze, kulturemy, koncepty kulturowe, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 21–30.
View in Google Scholar
Bobkowski A., 1957, Szkice piórkiem (Francja 1940–1944), t. II, Paryż.
View in Google Scholar
Chlewiński Z., 1999, Umysł. Dynamiczna organizacja pojęć, Warszawa.
View in Google Scholar
DSS: A. Nagórko, M. Łaziński, H. Burkhardt, Dystynktywny słownik synonimów, Kraków 2004.
View in Google Scholar
Eder M., 2016, Słowa znaczące, słowa klucze, słowozbiory – o statystycznych metodach wyszukiwania wyrazów istotnych, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 31–44.
View in Google Scholar
Fleischer M., 1998, Współczesna polska symbolika kolektywna (wyniki badań empirycznych), [w:] J. Anusiewicz, J. Bartmiński (red.), Stereotyp jako przedmiot lingwistyki. Teoria, metodologia, analizy empiryczne, „Język a Kultura”, t. 12, Wrocław, s. 308–335.
View in Google Scholar
Gałczyński K.I., 1975, Liryka i groteska, Warszawa.
View in Google Scholar
Geeraerts D., Grondelaers S., Bakema P., 1994, The structure of lexicon variation. Meaning, naming and context, Berlin.
View in Google Scholar
Głowacki J., 2004, Z głowy, Warszawa.
View in Google Scholar
Guiraud P., 1954, Les caractéres statistiques du vocabulaire. Essai de méthodologie, Paris.
View in Google Scholar
Łaziński M., 2016, Słowa klucze polskiego dyskursu publicznego. Słowa dnia i słowa roku, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 75–94.
View in Google Scholar
Majdak M., 2016, Słowa klucze w materiale historycznym – wyzwania i ograniczenia, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 45–56.
View in Google Scholar
Maziarz M., Piasecki M., Rudnicka E., Szpakowicz S., Kędzia P., 2016, plWordNet 3.0 – a Comprehensive Lexical-Semantic Resource, [w:] Proceedings of COLING 2016, the 26th International Conference on Computational Linguistics: Technical Papers, Osaka, s. 2259–2268.
View in Google Scholar
Nagórko A., 2004, Metody kontrastywne a etnolingwistyka (lingwistyka kulturowa), [w:] E. Fórián (red.), Multikulturowość, tożsamość narodowa, mniejszości na Węgrzech i w Polsce, Debreczyn, s. 23–33.
View in Google Scholar
Niebrzegowska-Bartmińska S., 2013, Ustalanie znaczeń symbolicznych w słowniku etnolingwistycznym, „LingVaria” nr 1 (15), s. 127–144. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.08.2013.15.12.
View in Google Scholar
Niewiara A., 2009, Kształty polskiej tożsamości. Potoczny dyskurs narodowy w pespektywie etnolingwistycznej (XVI–XX w.), Katowice.
View in Google Scholar
Niewiara A., 2014, Od polskich słów do polskich zdań. W poszukiwaniu słów kluczy do polskiej kultury, „Forum Lingwistyczne” nr 1, Katowice, s. 65–75.
View in Google Scholar
Niewiara A., 2015, Słowa klucze kultury w sytuacji bliskiego sąsiedztwa kultur i powinowactwa językowego (dusza – serce), „LingVaria” nr 2 (20), s. 291–304. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.01.
View in Google Scholar
Niewiara A., w druku, Wesół był Polak. Z problematyki słów kluczy kultury. Antonimia i pojęcia spolaryzowane, [w:] M. Pastuchowa, M. Siuciak (red.), Językoznawstwo historyczne, z poszanowaniem przeszłości, w trosce o przyszłość. Materiały „Kongresu Historyków Języka”, Uniwersytet Śląski, 13–15 kwietnia 2016 r., Katowice.
View in Google Scholar
Oksaar E., 1988, Kulturemtheorie. Ein beitrag zur Sprachverwendungsforschung, Hamburg.
View in Google Scholar
Pamiętniki, 1977: J. Dziembowska (red.), Pamiętniki emigrantów. Stany Zjednoczone, t. 2, Warszawa.
View in Google Scholar
Pawłowski A., 2016, Korpusy chronologiczne i leksykalne szeregi czasowe jako narzędzie wyszukiwania słów kluczy i neosemantyzmów, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 57–74.
View in Google Scholar
Pisarek W., 2016, O słowach ważnych i ważniejszych, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 11–20.
View in Google Scholar
Popiel P., 1927, Pamiętniki (1807–1892), Kraków.
View in Google Scholar
Puzynina J., 1997, Słowo – wartość – kultura, Lublin.
View in Google Scholar
Rak M., 2015, Kulturemy podhalańskie, „Biblioteka LingVariów”, t. 19, Kraków.
View in Google Scholar
Sharifian F., 2016, Językoznawstwo kulturowe, „Etnolingwistyka” 28, s. 31–57.
View in Google Scholar
Schmid H.-J. 2010, Entrenchment, salience, and basic levels, [w:] D. Geeraerts, H. Cuyckens (red.), The Oxford handbook of cognitive linguistics, s. 117–138.
View in Google Scholar
SS: Słowosieć, wersja: 2.0, [on-line:] http://plwordnet.pwr.wroc.pl/wordnet/ (dostęp: VI 2013).
View in Google Scholar
Talmy L., 2007, Introspection as a methodology in linguistic, [w:] Cognitive Linguistic in action. From theory to application and back, 10th International Cognitive Linguistic Conference, Book of abstract, plenary speakers, Kraków, [on-line:] http://linguistics.buffalo.edu/people/faculty/talmy/talmyweb/Handouts/introspection2.pdf.
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 1997/2007, Understanding cultures through their key words. English, Russian, Polish, German, and Japanese, Oxford 1997 [wyd. pol.: Słowa klucze. Różne języki – różne kultury, Warszawa 2007].
View in Google Scholar
Wierzbicka-piotrowska E., 2010, Zwrot porozmawiajmy jak Polak z Polakiem przykładem uświadomionego relatywizmu konwersacyjnego, [w:] A. Pajdzińska, R. Tokarski (red.), Relatywizm w języku i kulturze, Lublin, s. 345–362.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2017 Aleksandra Niewiara
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
