Przejście na ty jako demokratyzacja w języku polskim. Analiza danych ankietowych
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.34.08Keywords:
democratization in language use, linguistic politeness, transition to first-name basis, collocationAbstract
TRANSITION TO FIRST-NAME BASIS AS DEMOCRATIZATION IN POLISH LANGUAGE: ANALYSIS OF QUESTIONNAIRE SURVEY RESPONSES
The topic of this paper is transition to first-name basis (przejście na ty) in Polish, which one of the most important research topics in the field of Polish linguistic politeness. The transition to first-name basis can be seen as a phenomenon of democratization in language, because, as some of the Polish linguists describe, it creates a sense of equality, which is one of the basic elements of democracy. The results of a multi-stage survey proved that, in general, Polish people positively evaluate the contemporary tendency of faster transition to first-name basis. The analysis of the comments from the questionnaire survey showed that many people consider this tendency as a positive phenomenon in linguistic communication and treat it as an effective way of reducing the unnecessary distance which exists between interlocutors. However, it is worth keeping in mind that there are also negative effects of an inconsiderate decision to move to first-name basis, as mentioned by some of the survey respondents. This study has shown that the combination of several methods allows researchers to take a fresh perspective on the dynamic process of democratization in language and its perception among the users of a given language.
Downloads
References
Hadryan M., 2015, Demokratyzacja języka urzędowego. Współczesne tendencje polityki językowej w Szwecji i w Polsce, Poznań.
View in Google Scholar
Huszcza R., 1980, O gramatyce grzeczności, „Pamiętnik Literacki” LXXI, s. 175–186.
View in Google Scholar
Huszcza R., 1996, Honoryfikatywność. Gramatyka. Pragmatyka. Typologia, Warszawa.
View in Google Scholar
Huszcza R., 2000, Jeszcze o honoryfikatywności polskich zaimków osobowych, „Poradnik Językowy” nr 6, s. 21–30.
View in Google Scholar
Łaziński M., 2006, O panach i paniach. Polskie rzeczowniki tytularne i ich asymetria rodzajowo-płciowa, Warszawa.
View in Google Scholar
Kawamoto Y., 2021, Relacja na ty w świetle tekstów z Narodowego Korpusu Języka Polskiego, „Socjoligwistyka” XXXV, s. 303–317, https://doi.org/10.17651/SOCJOLING.35.17. DOI: https://doi.org/10.17651/SOCJOLING.35.17
View in Google Scholar
Kieraś W., Kobyliński Ł., 2021, Korpusomat – stan obecny i przyszłość projektu, „Język Polski” CI, s. 49–58. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.101.2.4
View in Google Scholar
Kotikowa W., 2002, Formy adresatywne we współczesnym języku rosyjskim, polskim i w amerykańskim wariancie języka angielskiego. Charakterystyka socjolingwistyczna, „Poradnik Językowy” nr 1, s. 43–51.
View in Google Scholar
Kudra B., Kudra A., 2006, Demokratyzacja języka – demokratyzacja w języku (na przykładzie języka w mediach), „Media – Kultura – Komunikacja społeczna” nr 2, s. 342–346.
View in Google Scholar
Marcjanik M., 1997, Polska grzeczność językowa, Kielce.
View in Google Scholar
Marcjanik M., 2001, Etykieta językowa, [w:] J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, Lublin, s. 281–291.
View in Google Scholar
Marcjanik M., 2007, Grzeczność w komunikacji językowej, Warszawa.
View in Google Scholar
Marcjanik M., 2014, Słownik językowego savoir-vivre’u, Warszawa. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323515128
View in Google Scholar
Marcjanik M., 2015, Współczesna etykieta językowa – zmierzch wartości?, „Studia Medioznawcze” nr 4 (63), s. 115–119, https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2015.63.513. DOI: https://doi.org/10.33077/uw.24511617.ms.2015.63.513
View in Google Scholar
Marcjanik M., 2020, ABC grzeczności językowej, [w:] M. Bańko (red.), Polszczyzna na co dzień, Warszawa, wyd. 2, s. 231–310.
View in Google Scholar
Nowakowska M., 2011, Podstawy etykiety językowej w wybranych podręcznikach do nauki języka polskiego jako obcego, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” nr 18, s. 201–209.
View in Google Scholar
Ożóg K., 2005, Współczesny model polskiej grzeczności językowej, [w:] A. Dąbrowska, A. Nowakowska (red.), Życzliwość i agresja w języku i kulturze, „Język a Kultura”, t. 17, s. 9–15.
View in Google Scholar
Ożóg K., 2007, Polszczyzna przełomu XX i XXI wieku. Wybrane zagadnienia, wyd. 3 popr. i uzup., Rzeszów.
View in Google Scholar
Pisarkowa K., 1979, Jak się tytułujemy i zwracamy do drugich, „Język Polski” LIX, s. 5–17.
View in Google Scholar
Przybylska R., 2020, Kolokacje a analiza semantyczna wyrazu, „LingVaria” nr 2 (30), s. 43–51, https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.04. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.04
View in Google Scholar
Sikora K., 2011, „Z panem i kmieciem po świecie” – o tradycji i współczesności w zwracaniu się do drugich, „LingVaria” nr 2 (12), s. 79–88.
View in Google Scholar
Szostkiewicz A., 2005, Hello, how are you? Angielska grzeczność nieodświętna, [w:] M. Marcjanik (red.), Grzeczność nasza i obca, Warszawa, s. 87–102.
View in Google Scholar
Tomaszkiewicz T., 2005, Grzeczność francuska na tle koncepcji grzeczności językowej, [w:] M. Marcjanik (red.), Grzeczność nasza i obca, Warszawa, s. 11–24.
View in Google Scholar
Tomiczek E., 2005, Grzeczność nasza i niemiecka, [w:] M. Marcjanik (red.), Grzeczność nasza i obca, Warszawa, s. 43–68.
View in Google Scholar
Warakomska D., 2005, Grzeczność w Stanach Zjednoczonych, [w:] M. Marcjanik (red.), Grzeczność nasza i obca, Warszawa, s. 263–282.
View in Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar
WSJP PAN: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, [on-line:] www.wsjp.pl.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
