O frazematyce w Słowniku warmińskim Wiktora Steffena
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.34.13Keywords:
phraseology, phrasemes, dialect of Warmia, dialectal dictionaryAbstract
ON PHRASEMATICS IN WIKTOR STEFFEN’S SŁOWNIK WARMIŃSKI
The aim of the article is describing and analysing phrasematics from Słownik warmiński. There are over two hundreds phrasemes and most of them are placed in quotes or in the author’s comments. The Author described the collected material using Lewicki’s phraseological division into types, including proverbs (e. g. Skumpi dubel traci) and showed sample phrasemes belonging to the thematic fields such as poverty and health, stupidity and wisdom, features of character, drinking alcohol, and violence. The last part of the article concerns the phenomenon of variance in dialects and it shows that a dialect can express the same thing in many different ways (eg. dressing up yourself or someone else excessively).
Downloads
References
Będkowska-Kopczyk A., 2009, Przekleństwa jako przykład łamania tabu (na podstawie języka polskiego i słoweńskiego oraz innych języków słowiańskich), [w:] A. Dąbrowska (red.), Tabu w języku i kulturze, „Język a Kultura”, t. 21, Wrocław, s. 209–224.
View in Google Scholar
Breza E., 1986 (rec.), Słownik warmiński W. Steffena, „Zeszyty Naukowe Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Gdańskiego. Prace Językoznawcze” nr 12, s. 119–126.
View in Google Scholar
Breza E., 1991, O „Słowniku warmińskim” raz jeszcze, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” nr 4, s. 277–282.
View in Google Scholar
Buława M., 2016, Paralusz i inne „odmiany złośliwych diabłów”, czyli o związkach między chorobą a diabłem we frazeologii gwarowej, [w:] M. Rak, K. Sikora (red.), Słowiańska frazeologia gwarowa, „Biblioteka LingVariów”, t. 23, Kraków, s. 229–249.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2010, Frazematyka, [w:] J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, wyd. 3, Lublin, s. 335–342.
View in Google Scholar
Dziamska-Lenart G., 2020, Gwarowe słowniki frazeologiczne języka polskiego – przegląd, [w:] M. Rak, V.M. Mokienko (red.), Słowiańska frazeologia gwarowa II, „Biblioteka LingVariów”, t. 28, Kraków, s. 127–136. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381382458.11
View in Google Scholar
Gumowska I., 2016, Językowy obraz biedy w związkach frazeologicznych i paremiach o charakterze gwarowym, [w:] M. Rak, K. Sikora (red.), Słowiańska frazeologia gwarowa, „Biblioteka LingVariów”, t. 23, Kraków, s. 267–277.
View in Google Scholar
Kąś J., 1986 (rec.), Wiktor Steffen, Słownik warmiński, Wrocław 1984, s. 207, „Język Polski” LXVI, s. 133–136.
View in Google Scholar
Kołodziejczykowa D., Krasowska M., 2003, Frazeologia w Słowniku gwar Ostródzkiego, Warmii i Mazur, [w:] J. Sierociuk (red.), Gwary dziś 2. Regionalne słowniki i atlasy gwarowe, Poznań, s. 189–201.
View in Google Scholar
Krzyżanowski J., 1960, U średniowiecznych źródeł przysłów polskich, „Pamiętnik Literacki” LI, s. 69–90.
View in Google Scholar
Lewicki A.M., 1983, Składnia związków frazeologicznych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XL, s. 75–83.
View in Google Scholar
Lewicki A.M., Pajdzińska A., 2010, Frazeologia, [w:] J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, wyd. 3, Lublin, s. 315–334.
View in Google Scholar
Młynarczyk E., 2016, Językowy obraz pożywienia ludności wiejskiej w sytuacjach niedostatku materialnego (na przykładzie wybranych frazemów), [w:] M. Rak, K. Sikora (red.), Słowiańska frazeologia gwarowa, „Biblioteka LingVariów”, t. 23, Kraków, s. 253–266.
View in Google Scholar
Pajdzińska A., 1990, Antropocentryzm frazeologii potocznej, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 3, s. 59–68.
View in Google Scholar
Przymuszała L., 2013, Śląska leksyka i frazeologia dotycząca picia alkoholu (na tle porównawczym), „Rozprawy Komisji Językowej Łódzkiego Towarzystwa Naukowego” LIX, s. 237–251.
View in Google Scholar
Przymuszała L., 2016, Miejsce frazeologii w słownikach gwarowych, „Prace Filologiczne” LXVIII, s. 345–356.
View in Google Scholar
Rak M., 2006, Antropocentryzm gwarowej frazeologii zwierzęcej z Gór Świętokrzyskich i Podtatrza, „Język Polski” LXXXVI, s. 367–375.
View in Google Scholar
Rak M., Sikora K. (red.), 2016, Słowiańska frazeologia gwarowa, „Biblioteka LingVariów”, t. 23, Kraków. DOI: https://doi.org/10.12797/9788376387390
View in Google Scholar
SGP: Słownik gwar polskich, red. M. Karaś (Źródła, t. 1), J. Reichan (t. 2–9, z. 2), S. Urbańczyk (t. 2–5), J. Okoniowa (t. 6–9, z. 2), B. Grabka (t. 7–9, z. 2), R. Kucharzyk (t. 9, z. 2; t. 10, z. 2), t. 1–3: Wrocław – Warszawa – Kraków 1977–1991, t. 4–10: Kraków 1992–2019.
View in Google Scholar
SJPD: W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, t. I–XI, Warszawa 1958–1969, [on-line] https://sjp.pwn.pl/doroszewski/lista.
View in Google Scholar
SKarł: J. Karłowicz, Słownik gwar polskich, t. I–VI (t. IV–VI do druku przygot. J. Łoś), Kraków 1900–1911.
View in Google Scholar
Sobolewska K., 2020, Nazwy właścicieli gospodarstw rolnych i ich pracowników w gwarach Warmii i Mazur, „Gwary Dziś” nr 12, s. 189–197. DOI: https://doi.org/10.14746/gd.2020.12.14
View in Google Scholar
Sobolewska K., 2021, Bieda i bogactwo w życiu dawnych Mazurów i Warmiaków, [w:] J. Porayski-Pomsta, K. Sobolewska (red.), Polszczyzna jest zobowiązaniem, a dla niektórych pasją. Tom prac ofiarowanych prof. dr hab. Barbarze Falińskiej w 90. rocznicę urodzin, Warszawa, s. 79–97.
View in Google Scholar
Steffen W., 1989, Wokół Słownika warmińskiego wydanego przez Komitet Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk w r. 1984, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” nr 1–4, s. 105–114.
View in Google Scholar
SW: J. Karłowicz, A.A. Kryński, W. Niedźwiedzki (red.), Słownik języka polskiego, t. I–VIII, Warszawa 1900–1927.
View in Google Scholar
Treder J., 1986, Ze studiów nad frazeologią kaszubską (na tle porównawczym), „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego. Rozprawy i Monografie”, nr 68, Gdańsk.
View in Google Scholar
Tyrpa A., 2005, Frazeologia somatyczna. Związki frazeologiczne o znaczeniach motywowanych cechami części ciała w gwarach polskich, wyd. 2, Łask.
View in Google Scholar
Tyrpa A., 2019, Wariantywność frazematyki w gwarach polskich, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia Linguistica” nr 14, s. 246–257. DOI: https://doi.org/10.24917/20831765.14.20
View in Google Scholar
Tyrpa A., Rak M., 2015, Założenia słownikowego opisu frazematyki gwarowej, [w:] D. Bralewski (red.), Problemy frazeologii europejskiej X, Łask, s. 9–25.
View in Google Scholar
Wikipedia: Kamienny Dom w Braniewie, [on-line:] https://pl.wikipedia.org/wiki/Kamienny_Dom_w_Braniewie.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
