Krakuś, radomek, warszewik i gdańskmen – uwagi o ekspresywnej potencji słowotwórczej wybranych nazw miast
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.18.2023.35.18Keywords:
neologisms, derivative, word formation, political discourseAbstract
KRAKUŚ, RADOMEK, WARSZEWIK AND GDAŃSKMEN: COMMENTS ON THE EXPRESSIVE VOCABULARY POTENCY OF SELECTED CITY NAMES
The article presents the characteristics and analysis of expressive words motivated by the names of places: Brussels, Warsaw, Gdańsk, Kraków, Radom and Kraśnik. The cities with the highest participation in public discourse were selected. These lexemes, apart from their basic meaning, gained secondary meanings, often created as a result of metonymization, stereotyping, and the consolidation of negative associations or connotations. The collected material was grouped and presented in word-formative nests.
Downloads
References
Badyda E., 2011, Słowotwórcze sposoby deprecjonowania przeciwnika politycznego na forach internetowych – na przykładzie nazwiska Tusk, [w:] eadem, J. Maćkiewicz, E. Rogowska-Cybulska (red.), Słowotwórstwo a media. Materiały czwartej konferencji językoznawczej poświęconej pamięci profesora Bogusława Krei, Gdańsk, s. 157–166.
View in Google Scholar
Berend M., 2007, Nazwiska polityków jako baza derywacyjna, [w:] A. Cieślikowa, B. Czopek-Kopciuch, K. Skowronek (red.), Nowe nazwy własne – nowe tendencje badawcze, Kraków, s. 278–296.
View in Google Scholar
Bogdanowicz E., 2017, Konotacje nazw własnych (na materiale publicystyki prasowej), Białystok.
View in Google Scholar
Burkacka I., 2001, Porównawcza analiza gniazdowa wybranych leksemów neutralnych i nacechowanych ekspresywnie, Warszawa.
View in Google Scholar
Burkacka I., 2003, Aspekt stylistyczny opisu gniazdowego, [w:] M. Skarżyński (red.), Słowotwórstwo gniazdowe. Historia, metoda, zastosowania, Kraków, s. 114–136.
View in Google Scholar
Burkacka I., 2020, Janusze, halyny, sebixy i karyny. Memy internetowe jako źródło nowych eponimów, „Poradnik Językowy” nr 4, s. 21–34, https://doi.org/10.33896/PorJ.2020.4.2. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2020.4.2
View in Google Scholar
Buttler D., 1982, Czasowniki potoczne współczesnej polszczyzny, „Socjolingwistyka” IV, s. 55–66.
View in Google Scholar
Chruścińska K., 1978, O formacjach potencjalnych i okazjonalizmach, [w:] M. Szymczak (red.), Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk, s. 69–79.
View in Google Scholar
Dereń B., 2005, Pochodne nazw własnych w słowniku i w tekście, Opole.
View in Google Scholar
Fras J., 2005, Komunikacja polityczna. Wybrane zagadnienia gatunków i języka wypowiedzi, Wrocław.
View in Google Scholar
Grabias S., 1978, Derywacja a ekspresja, [w:] T. Skubalanka (red.), Studia nad składnią polszczyzny mówionej. Księga referatów konferencji poświęconej składni i metodologii badań języka mówionego (Lublin 6–9 X 1975), Wrocław, s. 89–102.
View in Google Scholar
Grabias S., 1981, O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo, Lublin.
View in Google Scholar
GWJP: R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego, cz. 2: Morfologia, wyd. 2 zm., Warszawa 1998.
View in Google Scholar
Jadacka H., 1987, O przydatności opisu gniazdowego w badaniach nad polisemią i homonimią, „Poradnik Językowy” nr 1, s. 11–39.
View in Google Scholar
Jadacka H., 1995, Rzeczownik polski jako baza derywacyjna. Opis gniazdowy, Warszawa.
View in Google Scholar
Jadacka H., 2003, Zagadnienie motywacji słowotwórczej w opisie gniazdowym, [w:] M. Skarżyński (red.), Słowotwórstwo gniazdowe. Historia, metoda, zastosowania, Kraków, s. 29–40.
View in Google Scholar
Kallas K., 2003, Struktura gniazd słowotwórczych konstytuowanych przez rzeczowniki nazywające państwa (kraje), [w:] M. Skarżyński (red.), Słowotwórstwo gniazdowe. Historia, metoda, zastosowania, Kraków, s. 64–85.
View in Google Scholar
Kamińska-Szmaj I., 2001, Słowa na wolności. Język polityki po 1989 roku. Wypowiedzi, dowcip polityczny, słownik inwektyw, Wrocław.
View in Google Scholar
Kaproń-Charzyńska I., 2014, Pragmatyczne aspekty słowotwórstwa. Funkcja ekspresywna i poetycka, Toruń.
View in Google Scholar
Kosyl C., 1982, Warianty i ekwiwalenty nazw własnych, „Poradnik Językowy” nr 4, s. 213–221.
View in Google Scholar
Kowalik K., 2017, Na marginesie słowotwórstwa przymiotników od nazw miejscowości w języku polskim, „Onomastica” LXI/2, s. 89–100, https://doi.org/10.17651/ONOMAST.61.2.10. DOI: https://doi.org/10.17651/ONOMAST.61.2.10
View in Google Scholar
Kujawiak A., 2019, Metonimiczne użycie onimu Bruksela w dyskursie prasowym (na materiale tygodnika „Polityka”), „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica” 53, s. 47–54, https://doi.org/10.18778/0208-6077.53.04. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6077.53.04
View in Google Scholar
Łaziński M. (red.), 2007, Słownik nazw miejscowości i mieszkańców z odmianą i poradami językowymi, Warszawa.
View in Google Scholar
Markowski A. (red.), 2004, Wielki słownik poprawnej polszczyzny PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Nagórko A., 1998, Zarys gramatyki polskiej (ze słowotwórstwem), Warszawa.
View in Google Scholar
Podlawska D., Świątek-Brzezińska M., 2008, Słownik nazw osobowych i miejscowych, Warszawa – Bielsko-Biała.
View in Google Scholar
Poradnia PWN: M. Bańko, piłsudczyk, [on-line:] sjp.pwn.pl/poradnia/haslo/pilsudczyk; 8958.html (dostęp: 12 I 2023).
View in Google Scholar
Rogowska-Cybulska E., 2013, Słowotwórstwo na usługach reklamy: mechanizmy tekstowe, Gdańsk.
View in Google Scholar
Rutkowski M., 2007, Nazwy własne w strukturze metafory i metonimii. Proces deonimizacji, Olsztyn.
View in Google Scholar
SGS: Słownik gniazd słowotwórczych współczesnego języka ogólnopolskiego, t. 1: T. Vogelgesang, Gniazda odprzymiotnikowe, red. H. Jadacka, t. 2: H. Jadacka, M. Bondkowska, I. Burkacka, E. Grabska-Moyle, T. Karpowicz, Gniazda odrzeczownikowe, red. H. Jadacka, Kraków 2001.
View in Google Scholar
Skarżyński M., 1999, Powstanie i rozwój polskiego słowotwórstwa opisowego, Kraków.
View in Google Scholar
Szerszunowicz J., 2015, Semantyka i konotacje referencjalnych luk leksykalnych w perspektywie kontrastywnej [w:] U. Sokólska (red.), Odkrywanie słowa – historia i współczesność, Białystok, s. 631–651.
View in Google Scholar
Waszakowa K., 2017, Kognitywno-komunikacyjne aspekty słowotwórstwa. Wybrane zagadnienia opisu derywacji w języku polskim, Warszawa.
View in Google Scholar
Waszakowa K., 2021, Język w działaniu i działania na języku. Szkice semantyczno-słowotwórcze, Warszawa, https://doi.org/10.31338/uw.9788323549376. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323549376
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
