Problemy z interpretacją fonologiczną samogłosek nosowych w języku polskim
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.18.2023.36.04Keywords:
phonetics, phonological system, nasal phonemesAbstract
PROBLEMS WITH PHONOLOGICAL INTERPRETATION OF NASAL VOWELS IN POLISH
The article discusses problems related to the sound realisation of the nasal sounds “ą” and “ę” as well as the differences in the phonological interpretation of those realisations. The issue has been raised many times by linguistic researchers, which proves its complexity. The article is an overview as its main goal has been to compare suggestions in terms of the nasal phonemes range, including the author’s suggestion for the phonological interpretation of the second part of the biphonemic sound production of the sounds “ą” and “ę” using phonological opposition and sound distribution.
Downloads
References
Benni T., 1912, Samogłoski polskie. Analiza fizjologiczna i systematyka, Warszawa.
View in Google Scholar
Biedrzycki L., 1963, Fonologiczna interpretacja polskich głosek nosowych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XXII, s. 25–45.
View in Google Scholar
Biedrzycki L., 1978, Fonologia angielskich i polskich rezonantów. Porównanie samogłosek oraz spółgłosek rezonantowych, Warszawa.
View in Google Scholar
Dłuska M., 1983, Fonetyka polska. Artykulacje głosek polskich, Warszawa – Kraków.
View in Google Scholar
Dukiewicz L., 1967, Polskie głoski nosowe. Analiza akustyczna, Warszawa.
View in Google Scholar
Dukiewicz L., 1995, Fonetyka, [w:] H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Fonetyka i fonologia, Kraków, s. 7–103.
View in Google Scholar
Dunaj B., 1991, Dwa dyskusyjne problemy polskiej fonologii, [w:] A. Kowalska, A. Wilkoń (red.), Prace językoznawcze 19. Studia polonistyczne, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 1178, Katowice, s. 40–46.
View in Google Scholar
Jassem W., 1958, A Phonologic and Acoustic Classification of Polish Vowels, „Zeitschrift fur Phonetik und allgemeine Sprachwissenschaft” 11, s. 299–319, https://doi.org/10.1524/stuf.1958.11.14.299. DOI: https://doi.org/10.1524/stuf.1958.11.14.299
View in Google Scholar
Jassem W., 1966, The Distinctive Features and Entropy of the Polish Phoneme System, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XXIV, s. 87–108.
View in Google Scholar
Jassem W., 1973, Podstawy fonetyki akustycznej, Warszawa.
View in Google Scholar
Klebanowska B., 1990, Interpretacja fonologiczna zjawisk fonetycznych w języku polskim, Warszawa.
View in Google Scholar
Klebanowska B., 2007, Interpretacja fonologiczna zjawisk fonetycznych w języku polskim z ćwiczeniami, współtwórca M. Łaziński, Warszawa.
View in Google Scholar
Koneczna H., 1934, Studium eksperymentalne artykulacji głosek polskich, „Prace Filologiczne” 16, s. 133–176.
View in Google Scholar
Koneczna H., 1965, Charakterystyka fonetyczna języka polskiego na tle innych języków słowiańskich, Warszawa.
View in Google Scholar
Laskowski R., 1978/1999, System fonologiczny języka polskiego, [w:] S. Urbańczyk (red.), Encyklopedia języka polskiego, wyd. 3, Wrocław, s. 386–389.
View in Google Scholar
Lorenc A., 2016, Wymowa normatywna polskich samogłosek nosowych i spółgłoski bocznej, Warszawa.
View in Google Scholar
Madelska L., 2005, Słownik wariantywności fonetycznej współczesnej polszczyzny (z CD-ROM), Kraków.
View in Google Scholar
Nagórko A., 1998, Zarys gramatyki polskiej (ze słowotwórstwem), Warszawa.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1907, Kilka uwag o wymowie nosówek w polszczyźnie literackiej, „Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie” III, s. 302–303.
View in Google Scholar
Ostaszewska D., Tambor J., 2000, Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Retz R.J., 1979a, Wokół wartości fonologicznej polskich samogłosek nosowych, „Poradnik Językowy” nr 5, s. 216–223.
View in Google Scholar
Retz R.J., 1979b, Wokół wartości fonologicznej polskich samogłosek nosowych (ciąg dalszy artykułu z nru 5/79), „Poradnik Językowy” nr 6, s. 281–295.
View in Google Scholar
Rocławski B., 1976/1986, Zarys fonologii, fonetyki, fonotaktyki i fonostatystyki współczesnego języka polskiego, Gdańsk.
View in Google Scholar
Rocławski B., 2001/2005, Podstawy wiedzy o języku polskim dla glottodydaktyków, pedagogów, psychologów i logopedów, Gdańsk.
View in Google Scholar
Sawicka I., 1995, Fonologia, [w:] H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Fonetyka i fonologia, Kraków, s. 105–195.
View in Google Scholar
Stieber Z., 1966, Historyczna i współczesna fonologia języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Szpyra-Kozłowska J., 2002a, Inwentarze fonemów języka polskiego i ich konsekwencje, „Logopedia” 31, s. 7–26.
View in Google Scholar
Szpyra-Kozłowska J., 2002b, Wprowadzenie do współczesnej fonologii, Lublin.
View in Google Scholar
Wierzchowska B., 1967, Opis fonetyczny języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Wierzchowska B., 1980, Fonetyka i fonologia języka polskiego, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk.
View in Google Scholar
Wiśniewski M., 1996, Status fonologiczny półsamogłosek polskich, [w:] K. Kallas (red.), Polonistyka toruńska Uniwersytetowi w 50. rocznicę utworzenia UMK. Językoznawstwo, Toruń, s. 167–179.
View in Google Scholar
Wiśniewski M., 1997/2001, Zarys fonetyki i fonologii współczesnego języka polskiego. Skrypt dla studentów filologii polskiej, wyd. 4, Toruń.
View in Google Scholar
Zarębina M., 1963, Tendencje rozwojowe polskich samogłosek nosowych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XXXIV, s. 25–33.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
