Latynizmy czasownikowe w staropolszczyźnie
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.18.2023.36.11Keywords:
etymology, loanwords, verbs, language contact, Old Polish, LatinAbstract
VERBAL BORROWINGS FROM LATIN IN OLD POLISH
The paper focuses on direct verbal borrowings from Latin into Old Polish. It attempts to determine the exact number of these borrowings and to describe the possible reasons for it being rather small in comparison with nominal borrowings. In the initial parts, some introductory remarks are made on verbal borrowings in general and Polish–Latin language contact in Middle Ages. The main part of the paper discusses the etymology of four Old Polish verbs: koronować ~ korunować, obligować się, ufundować and sylabizować. The final part contains general remarks and conclusions.
Downloads
References
Bartoli M., 1908, Riflessi slavi di vocali labiali romane e romanze, greche e germaniche, [w:] Jagič-Festschrift. Zbornik U Slavu Vatroslava Jagića, Berlin, s. 30–60.
View in Google Scholar
Du Cange: Du Cange et al., Glossarium mediae et infimae latinitatis, Niort 1883–1887, [on-line]: http://ducange.enc.sorbonne.fr/ (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
ESSČ: Elektronický slovník staré češtiny, [on-line:] http://vokabular.ujc.cas.cz (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
GbSlov: J. Gebauer, Slovník staročeský, t. I–II, Praha 1900–1913/1970, [on-line:] https://vokabular.ujc.cas.cz/ (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
German J., 2022, Czy (i jak) warto jeszcze badać staropolskie latynizmy i grecyzmy?, „LingVaria” nr 1 (33), s. 307–317, https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.33.18. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.33.18
View in Google Scholar
GLRB: E.A. Sophocles, Greek Lexicon of the Roman and Byzantine Periods, New York 1900.
View in Google Scholar
Haugen E., 1950, The Analysis of Linguistic Borrowing, „Language” Vol. 26, No. 2, s. 210–231, https://doi.org/10.2307/410058. DOI: https://doi.org/10.2307/410058
View in Google Scholar
Janowska A., 2018, Właściwości derywacyjne pożyczek czasownikowych w XVI wieku, „Jazykovedný Časopis” nr 3, s. 527–535, https://doi.org/10.2478/jazcas-2019-0029. DOI: https://doi.org/10.2478/jazcas-2019-0029
View in Google Scholar
Klemensiewicz Z., 1961, Historia języka polskiego, t. 1, Warszawa.
View in Google Scholar
Klich E., 1927, Polska terminologia chrześcijańska, Poznań.
View in Google Scholar
Kyas V., 1977, Recepcja najstarszego psałterza czeskiego w Polsce, „Roczniki Humanistyczne” XXV, z. 4, s. 55–62.
View in Google Scholar
L&S: Ch.T. Lewis, Ch. Short, A Latin Dictionary, Oxford 1879, [on-line:] http://www.perseus.tufts.edu/hopper/text?doc=Perseus:text:1999.04.0059 (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
Lexer: M. Lexer, Mittelhochdeutsches Handwörterbuch, Leipzig 1872–1878, [on-line:] https://www.woerterbuchnetz.de/Lexer (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
LSJ: H.G. Liddell, R. Scott, A Greek–English Lexicon, Oxford 1843, [on-line:] https://www.perseus.tufts.edu/hopper/morph?la=greek (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
MamLub, MamKal: Mamotrekty staropolskie, oprac. W. Żurowska-Górecka, V. Kyas, cz. I–III, Wrocław 1977–1980.
View in Google Scholar
Matras Y., 2007, The Borrowability of Structural Categories, [w:] Y. Matras, J. Sakel (red.),
View in Google Scholar
Grammatical Borrowing in Cross-Linguistic Perspective, Berlin, s. 31–73, https://doi.org/10.1515/9783110199192.31. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110199192.31
View in Google Scholar
MLLM: J.F. Niermeyer, Mediae latinitatis lexicon minus, Leiden 1976.
View in Google Scholar
Moszyńska D., 1975, Morfologia zapożyczeń łacińskich i greckich w staropolszczyźnie, Wrocław.
View in Google Scholar
OźSstp: W. Twardzik (red.), Opis źródeł Słownika staropolskiego, Kraków 2005.
View in Google Scholar
Rieger J., Siatkowski J., 2001, Kontakty polszczyzny z językami słowiańskimi, [w:] Bartmiński J. (red.), Współczesny język polski, wyd. 2, Lublin, s. 541–554.
View in Google Scholar
Rozariusze: E. Deptuchowa (red.), Rozariusze z polskimi glosami. Internetowa baza danych, [on-line:] https://rozariusze.ijp.pan.pl (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
Rzepiela M., 2020, Interaction among Borrowing, Inflection and Word Formation in Polish Medieval Latin, [w:] P. ten Hacken, R. Panocová (red.), The Interaction of Borrowing and Word Formation, Edinburgh, s. 259–278, https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781474448208.003.0013. DOI: https://doi.org/10.3366/edinburgh/9781474448208.003.0013
View in Google Scholar
SEBań: A. Bańkowski, Etymologiczny słownik języka polskiego, t. I–II, Warszawa 2000.
View in Google Scholar
SEBor: W. Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 2005.
View in Google Scholar
SEBr: A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927.
View in Google Scholar
SEMań: W. Mańczak, Polski słownik etymologiczny, Kraków 2017.
View in Google Scholar
SESł: F. Sławski, Słownik etymologiczny języka polskiego, t. I–V, Kraków 1952–1982.
View in Google Scholar
SŁP: Elektroniczny Słownik Łaciny Średniowiecznej w Polsce, [on-line:] https://elexicon.scriptores.pl (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
SPXVI: Słownik polszczyzny XVI wieku, t. I–IV, red. komitet redakcyjny, t. V–XVII, red. M.R. Mayenowa, t. XVIII–XXXIV, red. F. Pepłowski, t. XXXV–XXXVI, red. K. Mrowcewicz, P. Potoniec, Wrocław – Warszawa – Kraków 1966–2012.
View in Google Scholar
SStp: S. Urbańczyk (red.), Słownik staropolski, t. I–XI, Wrocław – Warszawa – Kraków 1953–2002.
View in Google Scholar
STB: Staročeská textová banka 1.1.22.1, [on-line:] https://korpus.vokabular.ujc.cas.cz/first_form (dostęp: 15 V 2023).
View in Google Scholar
Tadmor U., Haspelmath M., Taylor B., 2010, Borrowability and the Notion of Basic Vocabulary, „Diachronica” 27 (2), s. 226–246, https://doi.org/10.1075/dia.27.2.04tad. DOI: https://doi.org/10.1075/dia.27.2.04tad
View in Google Scholar
Thomason S.G., Kaufman T., 1988, Language Contact, Creolization, and Genetic Linguistics, Berkeley, https://doi.org/10.1525/9780520912793. DOI: https://doi.org/10.1525/9780520912793
View in Google Scholar
Urbańczyk S., 1953, Głos w dyskusji o pochodzeniu polskiego języka literackiego, „Pamiętnik Literacki” XLIV, s. 196–215.
View in Google Scholar
Wanicowa Z., 2006, O zależności języka Biblii królowej Zofii od wzoru czeskiego, [w:] J. Urban (red.), Studia historyczne ofiarowane Romanowi Marii Zawadzkiemu w 70. rocznicę urodzin, Kraków, s. 727–759.
View in Google Scholar
Weinreich U., 1968, Languages in Contact. Findings and Problems, The Hague – Paris – New York.
View in Google Scholar
Weyssenhoff-Brożkowa K., 1991, Wpływ polszczyzny na łacinę średniowieczną w Polsce, Kraków.
View in Google Scholar
Wohlgemuth J., 2009, A Typology of Verbal Borrowings, Berlin – New York, https://doi.org/10.1515/9783110219340. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110219340
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
