Phonotactics of Polish toponyms – consonant sequences
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.39.12Keywords:
phonotactics, consonant groups, scales, toponymsAbstract
This paper deals with consonant groups occurring at both edges of words in Polish toponyms. Consonant sequences are normal and typical of very few languages of the world. Therefore, their position in a word may matter. Interestingly, Polish clusters are legendary as regards the number of consonants which can stand together in a number of words and which occur at the edges of words. Analyses of these consonant sequences are countless. However, few of them take into account place names in a comprehensive manner. In this analysis, I consider these consonant combinations, both initial and final, in great detail, with a view to considering one basic aim: are Polish toponyms in accordance with Polish phonotactics? This study is far from being statistic. It simply shows the status quo presented in an official document.
Downloads
References
Algeo J., 1978, What Consonant Clusters Are Possible?, “Word” 29 (3), pp. 206–224, https:// DOI: https://doi.org/10.1080/00437956.1978.11435661
View in Google Scholar
doi.org/10.1080/00437956.1978.11435661.
View in Google Scholar
Bargiełówna M., 1950, Grupy fonemów spółgłoskowych współczesnej polszczyzny kulturalnej, “Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” 10, pp. 1–25.
View in Google Scholar
Bijak U., 2001, Nazwy miejscowe południowej części dawnego województwa mazowieckiego, Kraków.
View in Google Scholar
SEBor: W. Boryś, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 2005.
View in Google Scholar
SEBr: A. Brückner, Słownik etymologiczny języka polskiego, Kraków 1927.
View in Google Scholar
Cyran E., 2010, Complexity Scales and Licensing in Phonology, “Studies in Generative Grammar”, No. 105, Berlin–New York. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110221503
View in Google Scholar
Cyran E., Gussmann E., 1999, Consonant Clusters and Governing Relations: Polish Initial Consonant Sequences, [in:] H. van der Hulst, N. Ritter (eds.), The Syllable: Views and Facts, Berlin–Boston, pp. 219–248, https://doi.org/10.1515/9783110806793.219. DOI: https://doi.org/10.1515/9783110806793.219
View in Google Scholar
Dunaj B., 1985, Grupy spółgłoskowe współczesnej polszczyzny mówionej (w języku mieszkańców Krakowa), Kraków.
View in Google Scholar
Garczyńska J., 2010, Charakterystyka dialektu mazowieckiego, Dialekty i Gwary Polskie.
View in Google Scholar
Kompendium Internetowe pod red. Haliny Karaś, [on-line:] http://www.dialektologia.
View in Google Scholar
uw.edu.pl/index.php?l1=opis-dialektow&l2=dialekt-mazowiecki&l3=maz owsze-charakterystyka-dialektu (accessed: 20 II 2024).
View in Google Scholar
Gussmann E., 2007, The Phonology of Polish, Oxford–New York. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780199267477.001.0001
View in Google Scholar
Gussmann E., Cyran E., 1998, Polish Consonantal Sequences: A Phonological Testing Ground, [in:] E. Cyran (ed.), Structure and Interpretation: Studies in Phonology, Lublin, pp. 127–138.
View in Google Scholar
Jaskuła K., 2010, Polish Place-names and Word-final Consonant Groups: More Affricates and Diphthongs in Polish?, “Poznań Studies in Contemporary Linguistics” 46 (4), pp. 391–406, https://doi.org/10.2478/v10010-010-0020-8. DOI: https://doi.org/10.2478/v10010-010-0020-8
View in Google Scholar
Jaskuła K., 2014, Levels of Interpretation in Sound Systems, Lublin.
View in Google Scholar
Jaskuła K., 2019, Sequences of Three Word-initial Consonants in Polish Place-names – Ptkanów and Other Matters, [in:] A. Bondaruk, K. Jaskuła (eds.), All around the Word: Papers in Honour of Bogdan Szymanek on his 65th Birthday, Lublin, pp. 223–236.
View in Google Scholar
Jaskuła K., Szpyra-Kozłowska J., 2020, Wychódźc, Pcim i Rzgów. Grupy spółgłoskowe w nazwach miejsowości w świetle fonotaktyki polskiej, “Język Polski” 100 (3), pp. 43–57. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.100.3.4
View in Google Scholar
Karaś M., Madejowa M., 1977, Słownik wymowy polskiej, Kraków.
View in Google Scholar
Kijak A., 2008, Polish and English Consonantal Clusters: A Contrastive Analysis within the Strict CV Framework, Katowice.
View in Google Scholar
Kristoffersen G., 2000, The Phonology of Norwegian, Oxford. DOI: https://doi.org/10.1093/oso/9780198237655.001.0001
View in Google Scholar
Kuryłowicz J., 1952, Uwagi o polskich grupach spółgłoskowych, “Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” 11, pp. 54–69.
View in Google Scholar
Leszczyński Z., 1969, Studia nad polskimi grupami spółgłoskowymi, Vol. 1: Gwarowe grupy z j na tle polszczyzny ogólnej, “Prace Językoznawcze – Komitet Językoznawstwa Polskiej Akademii Nauk”, No. 54, Wrocław.
View in Google Scholar
Maddieson I., 1999, In Search of Universals, [in:] J.J. Ohala, Y. Hasegawa, M. Ohala, D. Granville, A.C. Bailey (eds.), Proceedings of the 14th International Congress of Phonetic Sciences 1999, Vol. 3, San Francisco, pp. 2521–2528.
View in Google Scholar
Matasović R., 2009, Etymological Dictionary of Proto-Celtic, Leiden–Boston.
View in Google Scholar
NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego, [on-line:] https://nkjp.pl/ (accessed: 20 V 2024).
View in Google Scholar
Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
NMP: Nazwy miejscowe Polski. Historia – pochodzenie – zmiany, eds. K. Rymut, Vol. I–VII, Kraków 1996–2007; K. Rymut, B. Czopek-Kopciuch, Vol. VIII–IX, Kraków
View in Google Scholar
2009–2013; K. Rymut, B. Czopek-Kopciuch, U. Bijak, Vol. X–XIV, Kraków 2015–2017; B. Czopek-Kopciuch, U. Bijak, Vol. XV–XVI, Kraków 2018–2021.
View in Google Scholar
Orzechowska P., 2019, Complexity in Polish Phonotactics: On Features, Weights, Rankings and Preferences, Singapore. DOI: https://doi.org/10.1007/978-981-13-7299-5
View in Google Scholar
Ostaszewska D., Tambor J., 2000, Fonetyka i fonologia współczesnego języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Rochoń M., 2000, Optimality in Complexity: The Case of Polish Consonant Clusters, “Studia Grammatica”, Vol. 48, Berlin.
View in Google Scholar
Rospond S., 1984, Słownik etymologiczny miast i gmin PRL, Wrocław.
View in Google Scholar
Rospond S., 2000, Gramatyka historyczna języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Rowicka G.J., 1999, On Ghost Vowels: A Strict CV Approach, The Hague.
View in Google Scholar
Rymut K., 1987, Nazwy miast Polski, Wrocław.
View in Google Scholar
Sawicka I., 1974, Struktura grup spółgłoskowych w językach słowiańskich, Wrocław.
View in Google Scholar
Sawicka I., 1995, Fonologia, [in:] H. Wróbel (ed.), Gramatyka współczesnego języka polskiego, Vol. 3: Fonetyka i fonologia, Warszawa, pp. 107–198.
View in Google Scholar
Scheer T., 2007, How Semitic is Slavic? Initial Clusters and Syllabic Consonants, Paper presented at FDSL 7, Leipzig, Germany, 30 November – 2 December, manuscript, [on-line:] https://citeseerx.ist.psu.edu/document?repid=rep1&type=pdf&doi=15c678009f60c66e9e6a03853e52dafaeb3b037f.
View in Google Scholar
Selkirk E., 1982, The Syllable, [in:] H. van der Hulst, N. Smith (eds.), The Structure of Phonological Representations, Part 2, Dordrecht, pp. 337–384.
View in Google Scholar
SJP PWN: Słownik języka polskiego PWN, [on-line:] https://sjp.pwn.pl/ (accessed: 30 IV 2024).
View in Google Scholar
Stieber Z., 1969, Zarys gramatyki porównawczej języków słowiańskich, Part 1: Fonologia, Warszawa.
View in Google Scholar
Szpyra-Kozłowska J., 2016a, Pozajęzykowe czynniki kształtujące fonetyczną i fonologiczną adaptację anglicyzmów we współczesnej polszczyźnie, “Poradnik Językowy” 2, pp. 21–37.
View in Google Scholar
Szpyra-Kozłowska J., 2016b, Wewnątrzjęzykowe mechanizmy fonologicznej polonizacji zapożyczeń angielskich, “Poradnik Językowy” 6, pp. 61–76.
View in Google Scholar
Szymanek B., 2012, Sequences of Three Plosives in Polish (Notes on a Footnote), [in:] E. Cyran, H. Kardela, B. Szymanek (eds.), Sound Structure and Sense: Studies in Memory of Edmund Gussmann, Lublin, pp. 751–760.
View in Google Scholar
SGKP: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, eds. F. Sulimierski, B. Chlebowski, W. Walewski, Vol. I–VI, Warszawa 1880–1885; B. Chlebowski, W. Walewski, Vol. VII–XI, Warszawa 1886–1890; B. Chlebowski, Vol. XII–XIII, Warszawa 1892–1893; B. Chlebowski, J. Krzywicki, Vol. XIV–XV, Warszawa 1895–1902.
View in Google Scholar
Wells J.C., 1990, Pronunciation Dictionary, Harlow. DOI: https://doi.org/10.1177/003368829002100208
View in Google Scholar
Zydorowicz P., Jankowski M., Dziubalska-Kołaczyk K., 2021, On the Shapes of the Polish Word: Phonotactic Complexity and Diversity, “Studia Anglica Posnaniensia” 56 (s1), pp. 465–487, https://doi.org/10.2478/stap-2021-0006. DOI: https://doi.org/10.2478/stap-2021-0006
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Krzysztof Jaskuła
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
