Jednostka czy właściwość tekstu?

O pewnych układach z przymiotnikiem inny

Authors

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.39.04

Keywords:

system-text opposition, unit of language, pragmatics

Abstract

A UNIT OR TEXTUAL PROPERTY? ON CERTAIN COMBINATIONS WITH THE ADJECTIVE INNY [OTHER]

The focus is on occurrences with the adjective inny [other] in contexts such as Umrę na zawał albo jakiś inny udar [I will die of a heart attack or some other stroke], Niech gola strzeli jakiś Klose albo inny Podolski [Let some Klose score a goal, or another Podolski]. These can be reduced to the schema X albo inny Y [X or other/another Y]. The first part of the article deals with the general characteristics of such occurrences: internal syntax, the possibility of filling in the X, Y slots, developing the whole with additional expressions. The second part considers the linguistic interpretation of the phenomenon. The fact that the understanding of the described occurrences is based on the regular meaning of constituents and complements, as well as the wide possibilities of filling open slots (including proper names) would argue for a textual interpretation of the phenomenon. An argument in favour of such an interpretation is also provided by the translation of the whole into other languages, suggesting that we are dealing with a more general pragmatic mechanism in language that may contribute to the effect of surprise or joke, rather than with a unit of language (in the sense specified by A. Bogusławski).

Downloads

Download data is not yet available.

References

Bogusławski A., 1973, O analizie semantycznej, „Studia Semiotyczne” IV, s. 47–70.
View in Google Scholar

Bogusławski A., 1976, O zasadach rejestracji jednostek języka, „Poradnik Językowy” 8, s. 356–364.
View in Google Scholar

Bogusławski A., 2008, Semantyka, pragmatyka. Leksykografa głos demarkacyjny, Warszawa.
View in Google Scholar

Gębka-Wolak M., Moroz A., 2014, O nieswobodnej grupie syntaktycznej, „Prace Językoznawcze” XVI, nr 1, s. 45–61.
View in Google Scholar

Grice H.P., 1977, Logika a konwersacja, tłum. J. Wajszczuk, „Przegląd Humanistyczny” 6, s. 85–99.
View in Google Scholar

Jodłowski S., 1973, Ogólnojęzykoznawcza charakterystyka zaimka, Wrocław.
View in Google Scholar

Miodunka W., 1974, Funkcje zaimków w grupach nominalnych współczesnej polszczyzny mówionej, Kraków.
View in Google Scholar

Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.
View in Google Scholar

Pisarkowa K., 1969, Funkcje składniowe polskich zaimków odmiennych, Wrocław.
View in Google Scholar

Rejter A., 2006, Leksyka ekspresywna w historii języka polskiego. Kulturowo-komunikacyjne konteksty potoczności, Katowice.
View in Google Scholar

SJPD: W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, t. I–XI, Warszawa 1958–1969, [on-line:] https://sjp.pwn.pl (dostęp: 31 VII 2024).
View in Google Scholar

Sperber D., Wilson D., 1986, Ironia a rozróżnienie między użyciem a przywołaniem, tłum. M.B. Fedewicz, „Pamiętnik Literacki” LXXVII, z. 1, s. 265–288.
View in Google Scholar

Topolińska Z., 1984, Składnia grupy imiennej, [w:] eadem (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Składnia, Warszawa, s. 301–389.
View in Google Scholar

Wierzbicka-Piotrowska E., 2011, Polskie zaimki nieokreślone. Wybrane zagadnienia semantyczne, syntaktyczne i pragmatyczne, Warszawa.
View in Google Scholar

Wołk M., 2019, Inny, różny, odrębny, odmienny. Próba wyodrębnienia jednostek języka, „Poradnik Językowy” 9, s. 50–65, https://doi.org/10.33896/PorJ.2019.9.4. DOI: https://doi.org/10.33896/PorJ.2019.9.4
View in Google Scholar

Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2025-05-13

Issue

Section

Contemporary Polish

How to Cite

Kosek, I. (2025) “Jednostka czy właściwość tekstu? O pewnych układach z przymiotnikiem inny”, LingVaria, 20(1(39), pp. 51–59. doi:10.12797/LV.20.2025.39.04.

Similar Articles

1-10 of 383

You may also start an advanced similarity search for this article.