Changes in the Language Behavior and Language Attitude of Residents of the Black Sea coast of Ukraine after February 24, 2022
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.19.2024.38.21Keywords:
language behavior, language attitude, language identity, southern region of Ukraine, trends of changeAbstract
ZMIANY W ZACHOWANIACH JĘZYKOWYCH I POSTAWACH MIESZKAŃCÓW UKRAIŃSKIEGO WYBRZEŻA MORZA CZARNEGO PO 24 LUTEGO 2022 R.
W artykule przedstawiono wyniki badań socjolingwistycznych przeprowadzonych wśród mieszkańców obwodów odeskiego i mikołajowskiego w Ukrainie w latach 2020–2021 i 2023. Główny nacisk położono na trendy zmian, jakie zaszły w zachowaniach językowych, i postawy względem języków używanych w codziennej komunikacji mieszkańców regionu południowego po inwazji Rosji na Ukrainę. Wyniki badań świadczą o kształtowaniu się zbiorowej ukraińskiej tożsamości na południu Ukrainy. Odzwierciedla to podejście wszystkich obywateli do kwestii statusu języka państwowego: w 2023 roku 100% respondentów wyraziło opinię, że ukraiński powinien być jedynym językiem państwowym. Jednocześnie dwujęzyczność ukraińsko-rosyjska zaczęła być postrzegana przez zdecydowaną większość w sposób wyraźnie negatywny. Zaobserwować można aktywizację języka ukraińskiego oraz spadek częstotliwości używania języka rosyjskiego. Badania ponadto wykazują dynamiczną zmianę postawy wobec Suržyka, który w czasie wojny nabył nowe funkcje: stał się wyznacznikiem „przyjaciela”, a także kodem przejściowym używanym w zmianie języka codziennego, tj. w przejściu z zachowania rosyjskojęzycznego do ukraińskojęzycznego.
Downloads
References
AžnûkB., 2021, Movna polìtika: Ukraïna ì svìt, Kiïv.
View in Google Scholar
Bezsmertna N., 2022, Vìjna Rosìï proti Ukraïni: realìï, problemi, perspektivi. Funkcìonuvannâ ukraïnsʹkoï movi v umovah povnomasštabnoï agresìï Rosìï proti Ukraïni, “Ukraïnoznavčij alʹmanah” 30, pp. 8–16, https://doi.org/10.17721/2520-2626/2022.30.1. DOI: https://doi.org/10.17721/2520-2626/2022.30.1
View in Google Scholar
Blankenhorn R., 2003, Pragmatische Spezifika der Kommunikation von Russlanddeutschen in Sibirien: Entlehnung von Diskursmarkern und Modifikatoren sowie Code-switching, Frankfurt am Main, “Berliner Slawistische Arbeiten”, Vol. 20.
View in Google Scholar
Brìcin V., Saplìn Û., Trub V., 2011, Del Gaudio S. On the Nature of Surzyk: a Double Perspective [recenzìâ], “Movoznavstvo” 3, pp. 91–92.
View in Google Scholar
Demokratičnì ìnìcìativi, 2022, Nacìonalʹna kulʹtura ta mova v Ukraïnì: zmìni v gromadsʹkìj dumcì pìslâ roku vìjni, opituvannâ provedene z 13 po 21 grudnâ 2022 roku, [on-line:] https://dif.org.ua/article/natsionalna-kultura-ta-mova-v-ukraini-zmini-v-gromadskiydumtsi-pislya-roku-viyni.
View in Google Scholar
Gentšelʹ G.̀ , Celler Â.P., 2017, Movi ì kodi v centralʹnih regìonah Ukraïni: dumki ta atitûdi, “Socìologìâ: Teorìâ, Metodi, Marketing” 1, pp. 103–127.
View in Google Scholar
Golovahi Ê., Makeêva S. (red.), 2022, Ukraïnsʹke suspìlʹstvo v umovah vìjni, Kiïv.
View in Google Scholar
Gončarova M., 2015, Rolʹ movi u formuvannì rìznovidìv ìdentičnostej, “Mova ì suspìlʹstvo” 6, pp. 60–69.
View in Google Scholar
Gradus Research, 2023, Gradus ukraïnsʹkogo suspìlʹstva pìd čas vìjni / dev’âta hvilâ, [on-line:] https://gradus.app/uk/open-reports/wartime-survey-ukrainian-society-ninth-wave/?fbclid=IwAR3EsnShMfHxHC5ALO0mvVitNX_sfaSTiWjVvCztGQo593bJONQ6rK_u-H8.
View in Google Scholar
Gricenko S., 2022, Movnì ìnnovacìï rosìjsʹko-ukraïnsʹkoï vìjni 2022 roku, “Vìsnik Kiïvsʹkogo nacìonalʹnogo unìversitetu imenì Tarasa Ševčenka. Lìteraturoznavstvo. Movoznavstvo. Folʹkloristika” 2, pp. 9–13, https://doi.org/10.17721/1728-2659.2022.32.02. DOI: https://doi.org/10.17721/1728-2659.2022.32.02
View in Google Scholar
Hentschel G., Palinska O., 2022, The Linguistic Situation on the Ukrainian Black Sea Coast – Ukrainian, Russian and Suržyk as “Native Language”, “Primary Code”, Frequently Used Codes and Codes of Linguistic Socialization during Childhood, “Russian Linguistics” 46, pp. 259–290, https://doi.org/10.1007/s11185-022-09259-4. DOI: https://doi.org/10.1007/s11185-022-09259-4
View in Google Scholar
Kittel B., Lindner D., Brüggemann M., Zeller J.P., Hentschel G., 2018, Sprachkontakt – Sprachmischung – Sprachwahl – Sprachwechsel. Eine sprachsoziologische Untersuchung der weißrussisch-russisch gemischten Rede „Trasjanka” in Weißrussland, Berlin.
View in Google Scholar
Kremìnʹ T., 2022, Rosìjsʹkomovnì vìdkidaûtʹ “movu voroga”, vivčaûči ukraïnsʹku, LB.ua, 10.06, [on-line:] https://lb.ua/blog/taras_kremin/519604_rosiyskomovni_vidkidayut_movu.html.
View in Google Scholar
Kulik V., 2023, Mova ta ìdentičnìstʹ v Ukraïnì na kìnecʹ 2022-go, Zbruč, 7.01, [on-line:] https://zbruc.eu/node/114247.
View in Google Scholar
Kulyk V., 2013, Language and Identity in Post-Soviet Ukraine: Transformation of an Unbroken Bond, “Australian and New Zealand Journal of European Studies” 5(2), pp. 14–23. DOI: https://doi.org/10.30722/anzjes.vol5.iss2.15136
View in Google Scholar
Kulyk V., 2022, Is Ukraine a Multiethnic Country?, “Slavic Review” 81(2), pp. 299–323, https://doi.org/10.1017/slr.2022.152. DOI: https://doi.org/10.1017/slr.2022.152
View in Google Scholar
Kulyk V., 2023, National Identity in Time of War: Ukraine after the Russian Aggressions of 2014 and 2022, “Problems of Post-Communism” 71 (4), pp. 296–308, https://doi.org/10.1080/10758216.2023.2224571. DOI: https://doi.org/10.1080/10758216.2023.2224571
View in Google Scholar
Majboroda O., Šulʹga M., Gorbatenko V., Ažnûk B., Nagorna L., Šapoval Û., Kotigorenko V., Pančuk М., Perevezìj V. (red.), 2008, Movna situacìâ v Ukraïnì: mìž konflìktom ì konsensusom, Kiïv.
View in Google Scholar
Masenko L., 2020, Konflìkt mov ta ìdentičnostej u postradânsʹkìj Ukraïnì, Kiïv.
View in Google Scholar
Matìâš B., 2002, Napìvmovnìstʹ ì vnutrìšnìj konflìkt osobistostì, “Naukovì zapiski NaUKMA” 20, spec. vyp., pp. 16–20.
View in Google Scholar
Matveêva N., 2023, Vìjna ì stavlennâ ukraïncìv do movi, “Ukraïnsʹka mova” 3, pp. 3–18, https://doi.org/10.15407/ukrmova2023.03.003. DOI: https://doi.org/10.15407/ukrmova2023.03.003
View in Google Scholar
PalìnsʹkaO., 2022, Formuvannâ movnoï ìdentičnostì meškancìv Centru ì Pìvdnâ Ukraïni v umovah trikodovostì (ukraïnsʹka – rosìjsʹka – zmìšane movlennâ), “Ukraïnsʹka mova” 2, pp. 60–81.
View in Google Scholar
Pereguda Ê., Malkevič A., Semko V., Ksenič A., 2017, Movna polìtika v Ukraïnì: mìž simvolìčnim nasillâm ta vìlʹnim movnim viborom, Kiïv.
View in Google Scholar
Pristupenko T., 2019, Realìzacìâ movnoï polìtiki v Ukraïnì na zakonodavčomu rìvnì: naslìdki ta perspektivi, “Naukovì zapiski Ìnstitutu žurnalìstiki” 1 (74), pp. 13–20, https://doi.org/10.17721/2522-1272.2019.74.1. DOI: https://doi.org/10.17721/2522-1272.2019.74.1
View in Google Scholar
Racek D., Davidson B.I., Thurner P.W., Zhu X.X., Kauermann G., 2024, The Russian War in Ukraine Increased Ukrainian Language Use on Social Media, “Communications Psychology” 2, st. 1, https://doi.org/10.1038/s44271-023-00045-6. DOI: https://doi.org/10.1038/s44271-023-00045-6
View in Google Scholar
Rêznìk O., 2022, Kolektivna ìdentičnìstʹ za umov vìjni: vìd kompleksu menšovartostì do nacìï peremožcìv, Demokratičnì ìnìcìativi, 24.07, [on-line:] https://dif.org.ua/article/kolektivna-identichnist-za-umov-viyni-vid-kompleksu-menshovartosti-do-natsiiperemozhtsiv.
View in Google Scholar
Šarkanʹ V., 2023, Movi nacìonalʹnih menšin Zakarpattâ v ukraïnsʹkomu medìjnomu diskursì pìd čas vìjni, “Ukraïnsʹka mova” 2 (86), pp. 35–53, https://doi.org/10.15407/ukrmova2023.03.035. DOI: https://doi.org/10.15407/ukrmova2023.03.035
View in Google Scholar
Socìologìčna grupa “Rejting”, 19.03.2022, Šoste zagalʹnonacìonalʹne opituvannâ: movne pitannâ v Ukraïnì (19 bereznâ 2022), [on-line:] https://ratinggroup.ua/research/ukraine/ language_issue_in_ukraine_march_19th_2022.html.
View in Google Scholar
Socìologìčna grupa “Rejting”, 24.07.2022, Desâte zagalʹnonacìonalʹne opituvannâ: Ìdeologìčnì markeri vìjni, [on-line:] https://ratinggroup.ua/files/ratinggroup/reg_filesrg_ua_1000_ideological_markers_ua_042022_press.pdf.
View in Google Scholar
Sokolova S., 2023, Zmìni u stavlennì ukraïncìv do mov na tlì povnomasštabnogo vtorgnennâ Rosìï v Ukraïnu, “Ukraïnsʹka mova” 1 (85), pp. 3–19, https://doi.org/10.15407/ukrmova 2023.01.003. DOI: https://doi.org/10.15407/ukrmova
View in Google Scholar
Šumicʹka G., 2022, Zmìni v movnìj ìdentičnostì ukraïncìv pìd čas rosìjsʹko-ukraïnsʹkoï vìjni: 2022 rìk, “Ukraïnsʹka mova” 4 (84), pp. 3–10, https://doi.org/10.15407/ukrmova2022.04.003. DOI: https://doi.org/10.15407/ukrmova2022.04.003
View in Google Scholar
Trub V., 2000, Âviŝe «suržiku» âk forma prostorìččâ v situacìï dvomovnostì, „Movoznavstvo” 1, pp. 46–59.
View in Google Scholar
Ukraïnsʹkij ìnstitut medìa ta komunìkacìï, 2023, Âk funkcìonuûtʹ ta zavojovuûtʹ
View in Google Scholar
auditorìû neìnstitucìonalìzovanì novinnì telegram-kanali ukraïnsʹkogo segmentu. Analìtičnij zvìt, Kiïv, [on-line:] https://www.jta.com.ua/wp-content/uploads/2023/02/Telegram-Channels-2023.pdf.
View in Google Scholar
Zalìznâk G., 2023, Mova âk ìndikator ukraïnsʹkoï nacìonalʹnoï ìdentičnostì ta civìlìzacìjnogo viboru kiân, “Ukraïnsʹka mova” 2 (86), pp. 72–83, https://doi.org/10.15407/ukrmova2023.02.072. DOI: https://doi.org/10.15407/ukrmova2023.02.072
View in Google Scholar
Zeller J.P., 2022, Attitudes on Languages, Identities and Politics at the Ukrainian Black Sea Coast in 2020/21, “Russian Linguistics” 46 (3), pp. 291–311, https://doi.org/10.1007/s11185-022-09264-7. DOI: https://doi.org/10.1007/s11185-022-09264-7
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
