Motywacja nazw lokali gastronomicznych - na przykładzie Krakowa
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.40.04Keywords:
chrematonymy, urbanonymy, names of restaurants, motivation of namesAbstract
MOTIVATION FOR THE NAMES OF CATERING ESTABLISHMENTS – AS ILLUSTRATED BY KRAKOW COMPANIES
The article aims to determine and describe the types of motivation for the names of gastronomic establishments, using the example of Krakow companies. Based on over a thousand names collected in 2024, the author determines the main types of motivation for these names. She distinguishes direct and indirect realistic motivation, i. e. associative and conventional motivation. She presents names within a dozen or so types of motivation distinguished in terms of meaning. The largest collection consists of names of establishments inspired by the type of national cuisine or regional cuisine, then by the type of dishes offered, and, in the third place, by location. The numerous foreign names are worthy of attention, with English names dominating, followed by Italian, French, Spanish and others. The analysis of the names of catering companies allows us to identify current naming models from the point of view of motivation in this category of onyms.
Downloads
References
Afeltowicz B., 2000, Nazwy lokali gastronomicznych w Szczecinie, [w:] M. Czachorowska, Ł.M. Szewczyk (red.), Onomastyka polska a nowe kierunki językoznawcze. Materiały z XI. ogólnopolskiej konferencji onomastycznej, 15.–17. czerwca 1998, Bydgoszcz–Pieczyska, Bydgoszcz, s. 195–210.
View in Google Scholar
Biolik M., 2011, Modele strukturalne nazw własnych przedsiębiorstw i lokali branży gastronomicznej w województwie warmińsko-mazurskim, [w:] M. Biolik, J. Duma (red.), Chrematonimia jako fenomen współczesności, Olsztyn, s. 59‒78.
View in Google Scholar
Borowiak P., 2021, Polskie i bułgarskie firmonimy w perspektywie komunikacyjno-wizualnej, Poznań.
View in Google Scholar
Breza E., 1988, Nazwy lokali gastronomicznych w obecnym województwie gdańskim, „Zeszyty Naukowe UG. Prace Językoznawcze” 14, s. 115–123.
View in Google Scholar
Breza E., 1998, Nazwy obiektów i instytucji związanych z nowoczesną cywilizacją (chrematonimy), [w:] E. Rzetelska-Feleszko (red.), Polskie nazwy własne. Encyklopedia, Warszawa– Kraków, s. 343–361.
View in Google Scholar
Dombrowski A., 2015, Nazwy wrocławskich restauracji jako przykład urbochrematonimów – analiza semantyczna, „Językoznawstwo” 9, s. 31–41.
View in Google Scholar
Duszyński H., 2011, Nazwy białoruskich kawiarni, restauracji i barów, [w:] M. Biolik, J. Duma (red.), Chrematonimia jako fenomen współczesności, Olsztyn, s. 169–178.
View in Google Scholar
Fałowski P., 2023, Nazwy lokali serwujących kawę w małych polskich i czeskich miastach, „Bohemistyka” 23, nr 2, s. 241–254. DOI: https://doi.org/10.14746/bo.2023.2.6
View in Google Scholar
Gajewska U., 2010, Nazwy lokali gastronomicznych w Rzeszowie, [w:] J. Lizak, E. Błachowicz (red.), Rzeszów i okolice: język – historia – kultura, Rzeszów, s. 87–96.
View in Google Scholar
Gałkowski A., 2011, Chrematonimy w funkcji kulturowo-użytkowej. Onomastyczne studium porównawcze na materiale polskim, włoskim, francuskim, Łódź.
View in Google Scholar
Kosyl C., 1993, Chrematonimy, [w:] J. Bartmiński (red.) Współczesny język polski, „Encyklopedia Kultury Polskiej”, t. 2, Wrocław, s. 440–444.
View in Google Scholar
Łuc I., 2020, Nazwy górnośląskich kawiarni w orbicie kultury konsumpcyjnej, „Onomastica” LXIV, s. 149–166. DOI: https://doi.org/10.17651/ONOMAST.64.12
View in Google Scholar
Łuc I., 2024, Konotacje wartościujące w odapelatywnych nazwach górnośląskich lokali gastronomicznych, „Acta Universitatis Lodzensis. Folia Linguistica” 58, nr 2, s. 147–160, https://doi.org/10.18778/0208-6077.58.2.09. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6077.58.2.09
View in Google Scholar
Miejski.pl: Słownik slangu, [on-line:] www.miejski.pl (dostęp: 15 IV 2025).
View in Google Scholar
Miodunka W., 1968, Nazwy karczem polskich, „Językoznawca” 18–19, Lublin, s. 86–93.
View in Google Scholar
Oronowicz-Kida E. 2020, „Kociarnia”, „Psikawka”, „Szop”, czyli nazwy kawiarni dla zwierząt w Polsce, [w:] M. Święcicka, M. Peplińska (red.), Miasto. Przestrzeń zróżnicowana językowo, kulturowo i społecznie, 8, Bydgoszcz, s. 137–145.
View in Google Scholar
Palinciuc E., 2010, W nazewniczym tyglu krakowskich restauracji, kawiarni, klubów, [w:] I. Sarnowska-Giefing, M. Graf (red.), Miasto w perspektywie onomastyki i historii, „Prace Komisji Językoznawczej – Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Filologiczno-Filozoficzny”, t. 56, Poznań, s. 391–401.
View in Google Scholar
Pałka P., Przybylska R., (w druku), Between Local and Global – Names of Restaurants in Poland, Germany and China, „Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis” XX.
View in Google Scholar
Paszko M., 2020, Analiza semantyczna nazw białostockich lokali gastronomicznych, „Białostockie Archiwum Językowe” 20, s. 189–202. DOI: https://doi.org/10.15290/baj.2020.20.15
View in Google Scholar
Przybylska R., 2002, Konwencje nazewnicze w obrębie nazw barów, kawiarni i restauracji, [w:] M. Skarżyński, M. Szpiczakowska (red.), Rozmaitości językowe ofiarowane Prof. dr. hab. Januszowi Strutyńskiemu z okazji Jego jubileuszu, Kraków, s. 247–255.
View in Google Scholar
Siwiec A., 2012, Nazwy własne obiektów handlowo-usługowych w przestrzeni miasta, Lublin.
View in Google Scholar
Starzykiewicz A., 2014, Nazwy karczem – historia karczemnictwa, charakter użytkowy na przestrzeni wieków, tendencje nazewnicze, „Słowo. Studia Językoznawcze” nr 5, s. 212–223.
View in Google Scholar
Szczęk J., Kałasznik M., 2016, Das kulinarische Wrocław – Auf der Suche nach der regionalen Identität am Beispiel der Namen für Restaurants in Wrocław, „Studia Germanica Gedanensia” 35, s. 126–143.
View in Google Scholar
Szkudlarek-Śmiechowicz E., 2016, Kulinarny trend slow food fast a nazwy własne stacjonarnych i mobilnych barów szybkiej obsługi (tzw. food trucków), „Rozprawy Komisji Językowej ŁTN” LXII, s. 167–181.
View in Google Scholar
Tomasik S., 2016, Nazwy lokali gastronomicznych w Opawie, „Bohemistyka” 16, nr 22, s. 125–132.
View in Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska,
View in Google Scholar
M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Wikipedia.pl: https://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia:Strona_g%C5%82%C3%B3wna (dostęp: 1 IX 2025).
View in Google Scholar
WSJP PAN: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, [on-line:] https://wsjp.pl (dostęp: 1–31 III 2025).
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 Renata Przybylska
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
