Gra figurami pamięci zbiorowej w utworze artystycznym. Z zagadnień lingwistyki pamięci
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.03Keywords:
collective memory, images of nations, Andrzej Stasiuk, literary languageAbstract
Playing with Figures of Collective Memory in Artistic Work. Issues in Memory Linguistics
The article presents an ethnolinguistic analysis of A. Stasiuk’s drama Czekając na Turka (‘Waiting for the Turk’). Staged in 2009, the play examines figures of communicative and cultural collective memory, to use Jan Assmann’s terminology. Particular attention is given to linguistic means of lexical and syntactic archaization of literary text, used to elicit associations with the past images of Turks in Polish and European imagination, and in consequence, to propose an interpretation of an important event in European culture and history at the end of the 20th century: the fall of the Berlin Wall. In comparison with the older concept of antemurale Christianitatis (associated with Ottoman Turks’ incursions against European countries), the importance of the modern, current concept is reduced.
Downloads
References
Adamowski J., 1994, Gatunek tekstu a znaczenie słowa (na materiale folkloru polskiego), „Etnolingwistyka” 6, s. 53–64.
View in Google Scholar
Adamowski J., Wójcicka M. (red.), 2012, Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, Lublin.
View in Google Scholar
Assmann J., 2008, Pamięć kulturowa. Pismo, zapamiętywanie i polityczna tożsamość w cywilizacjach starożytnych, tłum. A. Kryczyńska-Pham, Warszawa.
View in Google Scholar
Bartulović A., 2010, ‘We Have Old Debts with the Turk, and It Best Be Settled’. Ottoman Incursions through Discursive Optic of Slovenian Historiography and Literature and Their Applicability in the Twenty-first Century, [w:] B. Jezernik (red.), Imagining ‘the Turk’, Cambridge, s. 111–136.
View in Google Scholar
Bednarek S., 2012, Mnemotopika polska, [w:] J. Adamowski, M. Wójcicka (red.), Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, Lublin, s. 34–43.
View in Google Scholar
Bystroń J.S., 1925, Historia w pieśni ludu polskiego, Kraków.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2012, Pamięć ujęzykowiona, [w:] J. Adamowski, M. Wójcicka (red.), Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, Lublin, s. 109–120.
View in Google Scholar
Chłopicki W., Gajda S. (red.), 2008, Współczesny polski dyskurs publiczny w perspektywie międzykulturowej. Dyskusja panelowa, Kraków.
View in Google Scholar
Czachur W., 2018, Lingwistyka pamięci. Założenia, zakres badań i metody analizy, [w:] idem (red.), Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne, Warszawa, s. 7–55.
View in Google Scholar
Dziubiński A., 1997, Na szlakach Orientu. Handel między Polską a Imperium Osmańskim w XVI–XVIII wieku, Wrocław.
View in Google Scholar
[Lubieniecki Z.], 1985, Wielka legacja Wojciecha Miaskowskiego do Turcji w 1640 r., oprac. A. Przyboś, Warszawa.
View in Google Scholar
Marzec B., 2009, Stasiuk prowokuje, „Rzeczpospolita” 26 V, [on-line:] https://www.rp.pl/artykul/310769-Stasiuk-prowokuje-.html (dostęp: 9 VIII 2018).
View in Google Scholar
Niewiara A., 2010, The ‘Dear Neighbour’, that ‘Vicious Murderer’: Imagining ‘the Turk’ in Polish Language and Culture, [w:] B. Jezernik (red.), Imagining ‘the Turk’, Cambridge, s. 149–165.
View in Google Scholar
Niewiara A., w druku, Imagologia – pamięć zbiorowa – umysł i kultura, Katowice.
View in Google Scholar
Nora P., 1997, Entre mémoire et histoire, [w:] idem (red.), Les lieux de mémoire, t. 1: La République, la Nation, Paris, s. 23–43.
View in Google Scholar
Pisarkowa K., 1976, Konotacja semantyczna nazw narodowości, „Zeszyty Prasoznawcze” nr 1, s. 5–26.
View in Google Scholar
Pomian K., 2006, Historia – nauka wobec pamięci, Lublin.
View in Google Scholar
Rejter A., 2000, Kształtowanie się gatunku reportażu podróżniczego w perspektywie stylistycznej i pragmatycznej, Katowice.
View in Google Scholar
Saryusz-Wolska M., Traba R. (red.), 2014, Modi memorandi. Leksykon pamięci, Warszawa.
View in Google Scholar
Stasiuk A., 2009, Czekając na Turka, Wołowiec.
View in Google Scholar
Tazbir J., 1987, Polskie przedmurze chrześcijańskiej Europy. Mity a rzeczywistość historyczna, Warszawa.
View in Google Scholar
Tyrpa A., 2004, Holenderscy osadnicy, niemieccy sąsiedzi i inne narody w oczach Pomorzan (świadectwa językowe), [w:] R. Gaziński, A. Chludziński (red.), Dzieje wsi pomorskiej. III Międzynarodowa Konferencja Naukowa. Włościbórz, gmina Dygowo, powiat kołobrzeski, 14–16 maja 2004, Dygowo – Szczecin, s. 245–256.
View in Google Scholar
Tyrpa A., 2005, Pieśni ludowe jako dokument kontaktów Ślązaków z cudzoziemcami i obcymi krajami, „Napis” nr 11, s. 164–192.
View in Google Scholar
Wilkoń A., 1976, O języku i stylu „Ogniem i mieczem” Henryka Sienkiewicza. Studia nad tekstem, Kraków.
View in Google Scholar
Wiśniewska H., 1997, Wartościowanie Turków w „Wojnie chocimskiej” Wacława Potockiego, „Przegląd Humanistyczny” 1, s. 45–62.
View in Google Scholar
Wójcicka M., 2014, Pamięć zbiorowa a tekst ustny, Lublin.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2019 Aleksandra Niewiara
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
