"Żydy" i "psy" w stadionowym języku nienawiści
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.05Keywords:
linguistic aggression, languages of subcultures, football sociolectAbstract
Żydy ‘Jews’ and Psy ‘Dogs’ in Stadium Hate Speech
The paper discusses selected problems of the language of football fanatics who constitute the so- -called szalikowcy subculture (‘hooligans; lit. scarfers’). The author pays most attention to two (pejorative) personal expressions: żyd ‘Jew’ and pies ‘dog’ which, in the hate-saturated conflict between the fans of two clubs from Cracow, Cracovia and Wisła, are used as heavy insults and invectives serving to humiliate and depreciate the opponent. The paper analyses the sphere of negative semantic connotations of both words, their origin and fluctuations.
Downloads
References
Cała A., 1992, Wizerunek Żyda w polskiej kulturze ludowej, Warszawa.
View in Google Scholar
Faron D., 2018, My chcemy gola! Język środowiska piłkarskiego i miłośników piłki nożnej, Kraków.
View in Google Scholar
Grzegorczykowa R., 1991, Obelga jako akt mowy, „Poradnik Językowy” nr 5–6, s. 193–200.
View in Google Scholar
Janus T., 2013, Przemiany w środowisku kibiców sportowych, Warszawa.
View in Google Scholar
Kamińska-Szmaj I., 2001, Słowa na wolności. Język polityki po 1989 roku. Wypowiedzi, dowcip polityczny, słownik inwektyw, Wrocław.
View in Google Scholar
Kamińska-Szmaj I., 2007, Agresja językowa w życiu publicznym. Leksykon inwektyw politycznych 1918–2000, Wrocław.
View in Google Scholar
Kołodziejek E., 2005, Człowiek i świat w języku subkultur, Szczecin.
View in Google Scholar
Kołodziejek E., 2006, „My chcemy gola!” O komunikacji językowej w subkulturze kibiców piłkarskich, [w:] M. Marcjanik (red.), Retoryka codzienności. Zwyczaje językowe współczesnych Polaków, Warszawa, s. 332–351.
View in Google Scholar
Lewiński H.P., 1994, Elementy etosu rycerskiego w języku młodzieży szkolnej, [w:] J. Anusiewicz, B. Siciński (red.), Języki subkultur, „Język a Kultura”, t. 10, Wrocław, s. 93–109.
View in Google Scholar
Micarz T., 2006, Rycerze w szalikach. Subkultura chuliganów piłkarskich w świetle koncepcji Ericha Fromma, Warszawa.
View in Google Scholar
Niewiara A., 2010, Polskie stereotypy narodowe w świetle badań diachronicznych, „LingVaria” nr 2 (10), s. 171–183.
View in Google Scholar
Nowowiejski B., 2002, Wpływ słownictwa sportowego na język polityki, [w:] G. Szpila (red.), Język trzeciego tysiąclecia II. Zbiór referatów z konferencji, Kraków, 28 lutego – 2 marca 2002, t. I: Nowe oblicza komunikacji we współczesnej polszczyźnie, „Język a Komunikacja”, t. 4, Kraków, s. 259–272.
View in Google Scholar
Nowowiejski B., 2008, Refleksje nad współczesną polską leksyką sportową, [w:] M. Rutkowski, K. Zawilska (red.), Nowe zjawiska w języku, tekście i komunikacji II, Olsztyn, s. 23–35.
View in Google Scholar
Nowowiejski B., 2014, Zróżnicowanie polskiej leksyki sportowej (między specjalistyczną terminologią a słownictwem potocznym i środowiskowym), [w:] A. Piotrowicz, M. Witaszek-Samborska, K. Skibski (red.), Kultura języka w komunikacji zawodowej, „Poznańskie Spotkania Językoznawcze”, t. 28, „Kultura Komunikacji Językowej”, 3, Poznań, s. 109–124. DOI: https://doi.org/10.14746/psj.2014.28.9
View in Google Scholar
Pacuła J., 2012, Polskie i rosyjskie egzoetnonimy i przezwiska Żyda w kontekście stereotypu językowego, [w:] B. Mitrenga (red.), Opozycja – przeciwieństwo – kontrast w języku i w tekście, „Linguarum Silva”, t. 1, Katowice, s. 135–148.
View in Google Scholar
Pawłowski T., 2000, Ludzie honoru. Liga chuliganów: bije, niszczy, znieważa, „Polityka” nr 47, s. 98–101.
View in Google Scholar
Peisert M., 1992, Nazwy narodowości i ras we współczesnej polszczyźnie potocznej, [w:] J. Anusiewicz, F. Nieckula (red.), Potoczność w języku i kulturze, „Język a Kultura”, t. 5, Wrocław, s. 209–223.
View in Google Scholar
Peisert M., 2004, Formy i funkcje agresji werbalnej. Próba typologii, Wrocław.
View in Google Scholar
Piekot T., 2008, Język w grupie społecznej. Wprowadzenie do analizy socjolektu, Wałbrzych.
View in Google Scholar
Piotrowski P., 2000, Szalikowcy. O zachowaniach dewiacyjnych kibiców sportowych, Toruń.
View in Google Scholar
Piotrowski P., 2012, Chuligani a kultura futbolu w Polsce, Warszawa.
View in Google Scholar
Przybylska R., 1986, Co się komu „ciśnie na usta”, czyli o pewnym typie wyrażeń ekspresywnych, „Język Polski” LXI, z. 5, s. 347–351.
View in Google Scholar
Przybylska R., 2010, Formuły performatywne prowokujące do agresji, [w:] J. Gruchała, H. Kurek (red.), Silva rerum philologicarum. Studia ofiarowane Profesor Marii Strycharskiej-Brzezinie z okazji Jej jubileuszu, „Biblioteka LingVariów”, t. 10, Kraków, s. 295–311.
View in Google Scholar
Rak M., 2007, Językowo-kulturowy obraz zwierząt utrwalony w animalistycznej frazeologii gwar Gór Świętokrzyskich i Podtatrza (na tle porównawczym), Kraków.
View in Google Scholar
Soliński M., 2006, Piknicy, ultrasi i chuligani – wewnętrzne zróżnicowanie grupy subkulturowej kibiców piłkarskich w Polsce, „Studia Humanistyczne AGH” 4, s. 89–105, [on-line:] http://journals.bg.agh.edu.pl/STUDIA/2006/SH_2006_05.pdf (dostęp: 3 XI 2017).
View in Google Scholar
SWJP: B. Dunaj (red.), Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1996.
View in Google Scholar
Taras B., 2013, Agresja. Studium semantyczno-pragmatyczne, Rzeszów.
View in Google Scholar
Ułaszyn H., 1951, Język złodziejski, „Łódzkie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału I”, nr 11, Łódź.
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 2015, Żyd, Żydzi, Żydy, Żydki – Stereotypes and Judgments Ingrained in the Polish Language, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Linguistica” t. 49, s. 57–67, [on-line:] http://dx.doi.org/10.18778/0208-6077.49.05. DOI: https://doi.org/10.18778/0208-6077.49.05
View in Google Scholar
Wilczyńska B., 2015, Żydzi i Polacy na boiskach międzywojennego Krakowa, czyli co piłka nożna może powiedzieć o społeczeństwie, „Studia Judaica” 18, nr 2 (36), s. 293–319, [on-line:] http://dx.doi.org/10.4467/24500100STJ.15.013.4604.
View in Google Scholar
Zieliński L., 2002, Wpływ słownictwa sportowego na język polityki, [w:] G. Szpila (red.), Język trzeciego tysiąclecia II. Zbiór referatów z konferencji, Kraków, 28 lutego – 2 marca 2002, t. I: Nowe oblicza komunikacji we współczesnej polszczyźnie, „Język a Komunikacja”, t. 4, Kraków, s. 259–272.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2019 Kazimierz Sikora
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
