Obserwacje dotyczące rozpowszechnienia germanizmów leksykalnych we współczesnym regiolekcie śląskim
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.08Keywords:
loan words, language contacts, multilingualism, diglossia, usage frequency, codificationAbstract
Observations on the Spread of Lexical Germanisms in the Contemporary Silesian Regiolect
The article analyses the extent to which Silesians who say that they regularly use the Silesian regiolect still actively use the numerous lexical Germanisms that have been described for Silesian. It is based on a survey of nearly 1,000 respondents about their “subjective frequency” of Germanism usage. Procedures are suggested for distinguishing between Germanisms that tend to be used more frequently and those that tend to be used less frequently. A much-discussed codification of Silesian could dispense with the latter. Factors influencing usage frequency that are discussed in the article include the prevalence of a range of Silesian Germanisms in Polish dialects outside of Silesia as well as knowledge of German. In addition, the extent of Silesian and Polish usage by speakers of Silesian in different communication contexts is also described.
Downloads
References
Anstatt T., 2016, Subjektive Frequenz als Forschungsmethode, „Wiener slawistischer Almanach” 77, s. 7–35.
View in Google Scholar
Chambers J.K., 2002, Patterns of Variation Including Change, [w:] idem, P. Trudgill, N. Schilling-Estes (red.), The Handbook of Language Variation and Change, Malden, s. 349–372. DOI: https://doi.org/10.1111/b.9781405116923.2003.00020.x
View in Google Scholar
Furgalińska J., 2010, Ślónsko godka – ilustrowany słownik dla Hanysów i Goroli, Warszawa.
View in Google Scholar
Hentschel G., 2018, Śląski – gwara – dialekt – język? Spojrzenie z zewnątrz, [w:] J. Tambor (red.), Pogranicza, mniejszości, regiony, etnolingwistyka, „Polonistyka na początku XXI wieku”, t. 4, Katowice, s. 41–66.
View in Google Scholar
Hentschel G., Fekete I., Tambor J., w druku, Głos w sprawie aktualnego stanu użycia zapożyczeń niemieckich we współczesnym regiolekcie śląskim i postaw językowych jego użytkowników – raport wstępny z projektu badawczego, „Forum Lingwistyczne”.
View in Google Scholar
Jassem W., Gembiak D., 1980, Subiektywne prawdopodobieństwo wyrazów polskich, Warszawa – Poznań.
View in Google Scholar
Kaisig C., 1933, Zur Frage der oberschlesischen Mundart, „Muttersprache” 48 (Beilage), s. 220–223.
View in Google Scholar
Kloss H., 1987, Abstandssprache und Ausbausprache (Abstand-Language and Ausbau-Language), [w:] U. Ammon, N. Dittmar, K.J. Mattheier (red.), Sociolinguistics. An International Handbook of the Science of Language and Society. Soziolinguistik. Ein internationales Handbuch zur Wissenschaft von Sprache und Gesellschaft, Berlin – New York, s. 302–307.
View in Google Scholar
Kortko D., Jodliński L. (red.), 2010, Antologia. Najpiękniejsze śląskie słowa, Katowice.
View in Google Scholar
Laskowski R., Reczek, J., 1961a, Teksty gwarowe. Teksty ze Śląska Opolskiego (z komentarzem), „Język Polski” XLI, s. 207–215.
View in Google Scholar
Laskowski R., Reczek, J., 1961b, Trzy teksty gwarowe ze Śląska, [w:] A. Zaręba (red.), Śląskie teksty gwarowe (z mapką), „Biblioteczka Towarzystwa Miłośników Języka Polskiego”, nr 14, Kraków, s. 86–91 [Tekst 26], s. 121–124 [Tekst 37], s. 152–154 [Tekst 55].
View in Google Scholar
Lehmann V., 1978, Zur Typisierung des deutsch-polnischen Sprachkontaktes in Oberschlesien, [w:] J. Holthusen, W. Kasack, R. Olesch (red.), Slavistische Studien zum VIII. Internationalen Slavistenkongress in Zagreb 1978, Köln – Wien, s. 323–358.
View in Google Scholar
Lubaś W. (red. z zespołem), 1978/1980, Teksty języka mówionego mieszkańców miast Górnego Śląska i Zagłębia, cz. I–II, Katowice.
View in Google Scholar
Lubaś W., 1998, Czy powstanie śląski język literacki?, „Język Polski” LXXVIII, s. 49–56.
View in Google Scholar
Muysken P., 2000, Bilingual Speech. A Typology of Code-Mixing, Cambridge.
View in Google Scholar
Reiter N., 1960, Die polnisch-deutschen Sprachbeziehungen in Oberschlesien, Wiesbaden.
View in Google Scholar
Reiter N., 1985, Sozialer Status und Funktion des Wasserpolnischen innerhalb der oberschlesischen Industriegesellschaft, „Oberschlesisches Jahrbuch” 1, s. 188–206.
View in Google Scholar
Tambor J. (red.), 2002, Gwara śląska – świadectwo kultury, narzędzie komunikacji. Teksty, Katowice.
View in Google Scholar
Tambor J., 2008, Mowa Górnoślązaków oraz ich świadomość językowa i etniczna, Katowice.
View in Google Scholar
Tambor J., 2013, Ile śląskiego jest w śląskim, [w:] G. Hentschel (red.), Variation und Stabilität in Kontaktvarietäten. Beobachtungen zu gemischten Formen der Rede in Weißrussland, der Ukraine und Schlesien, Oldenburg, s. 1–26.
View in Google Scholar
Tambor J., 2015, Stylizacja – pomysł na reaktywację śląszczyzny, „Poznańskie Studia Slawistyczne” nr 8, s. 215–228, [on-line:] http://dx.doi.org/10.14746/pss.2015.8.14. DOI: https://doi.org/10.14746/pss.2015.8.14
View in Google Scholar
Schilling-Estes N., 2002, Investigating Stylistic Variation, [w:] J.K. Chambers, P. Trudgill, N. Schilling-Estes (red.), The Handbook of Language Variation and Change, Malden, s. 375–401. DOI: https://doi.org/10.1111/b.9781405116923.2003.00022.x
View in Google Scholar
SGP: Słownik gwar polskich, red. M. Karaś (Źródła, t. 1), J. Reichan (t. 2–9, z. 2), S. Urbańczyk (t. 2–5), J. Okoniowa (t. 6–9, z. 2), B. Grabka (t. 7–9, z. 2), R. Kucharzyk (t. 9, z. 2), t. 1–3: Wrocław – Warszawa – Kraków 1977–1991, t. 4–9, z. 2: Kraków 1992–2015.
View in Google Scholar
Słow.: Słownik śląski, [on-line:] http://www.slownikslaski.pl/.
View in Google Scholar
Szołtysek M., 2010, Ślązoki nie gęsi, czyli Konski nojfajniyjszych książek na świecie przełonaczone na śląsko godka, Rybnik.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2019 Gerd Hentschel
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
