Kazimierz Nitsch i etnologia
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.23Keywords:
Kazimierz Nitsch, Kazimierz Moszyński, history of Polish ethnology, history of Polish dialectologyAbstract
Kazimierz Nitsch and Ethnology
The paper discusses a little known aspect of Kazimierz Nitsch’s work – his contribution to the development of Polish ethnology. It is shown that his influence had a dual character: organizational (work in the structures of the Polish Ethnological Society; creation of the Slavic Institute at the Jagiellonian University, which housed the Chair of Slavic Ethnography; foundation of the Lud Słowiański journal (‘The Slavic Folk’); support for ethnologist, e.g. Kazimierz Moszyński and Bronisław Piłsudski), as well as scientific (stimulation of ethnogeography; providing data for ethnologists in linguistic works).
Downloads
References
AJPP: M. Małecki, K. Nitsch, Atlas językowy polskiego Podkarpacia, cz. I: Mapy, cz. II: Wstęp, objaśnienia, wykazy wyrazów, Kraków 1934.
View in Google Scholar
AJW: Atlas języka i kultury ludowej Wielkopolski, red. Z. Sobierajski, J. Burszta (t. I–VI), Wrocław 1979–1991, Z. Sobierajski (t. VII–XI), Wrocław – Poznań 1992–2005.
View in Google Scholar
AKLP: K. Moszyński, Atlas kultury ludowej w Polsce, z. 1 (oprac. wspólnie z J. Klimaszewską), 1934, z. 2 (oprac. wspólnie z J. Klimaszewską i M. Bytnarówną), 1935; z. 3 (oprac. wspólnie z J. Klimaszewską), 1936, Kraków.
View in Google Scholar
Bąk S., 1958/1959, Kazimierz Nitsch jako dialektolog, badacz i znawca kultury ludowej (1 II 1874–26 IX 1958), „Lud” 45, s. 427–458.
View in Google Scholar
Bystroń J.S., 1929, Bibliografia etnografii polskiej, „Biblioteka Ludu Słowiańskiego”, nr 1, Kraków.
View in Google Scholar
Czekanowski J., 1927, Wstęp do historii Słowian. Perspektywy antropologiczne, etnograficzne, prehistoryczne i językoznawcze, Lwów.
View in Google Scholar
Engelking A., 2012, Kazimierz Moszyński i Józef Obrębski: nauczyciel i uczeń, „Lud” 96, s. 139–155.
View in Google Scholar
Fischer A., 1930, III Zjazd Słowiańskich Geografów i Etnologów w Jugosławii 1930, „Lud” 29, s. 198–201.
View in Google Scholar
Gajek j., 1947, Polski Atlas Etnograficzny (L’Atlas Ethnographique Polonais), „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska”, „Sectio F: Historia” suplement, s. 1–67.
View in Google Scholar
Gruszecka-Nitschowa A., 1977, Całe życie nad przyrodą mowy polskiej. Kazimierz Nitsch i jego prace, Kraków.
View in Google Scholar
Klimaszewska J., 1967, Katedra etnografii Słowian (1926–1964) na tle rozwoju etnografii w Uniwersytecie Jagiellońskim w latach 1811–1925, [w:] S. Mikucki (red.), Studia z dziejów Wydziału Filozoficzno-Historycznego UJ, „Zeszyty Naukowe UJ”, „Prace Historyczne”, nr 16, Kraków, s. 303–339.
View in Google Scholar
Klinger W., 1931, Doroczne święta ludowe a tradycje grecko-rzymskie, „Biblioteka Ludu Słowiańskiego”, nr 2, Kraków.
View in Google Scholar
KLS: K. Moszyński, Kultura ludowa Słowian, t. I: Kultura materialna, 1929; t. II: Kultura duchowa, cz. 1: 1934, cz. 2: 1939, Kraków.
View in Google Scholar
MAGP: Mały atlas gwar polskich, oprac. Pracownia Dialektologiczna (od t. IV Pracownia Atlasu i Słownika Gwar Polskich) Zakładu Językoznawstwa PAN w Krakowie, t. I–II pod kierunkiem K. Nitscha, t. III–XIII pod kierunkiem M. Karasia, Wrocław – Kraków 1957–1970.
View in Google Scholar
Małecki M., 1934, Dwie gwary macedońskie (Suche i Wysoka w soluńskiem), cz. I: Teksty, „Biblioteka Ludu Słowiańskiego”, Dział A, nr 2, Kraków.
View in Google Scholar
Małecki M., 1936, Dwie gwary macedońskie (Suche i Wysoka w soluńskiem), cz. II: Słownik, „Biblioteka Ludu Słowiańskiego”, Dział A, nr 3, Kraków.
View in Google Scholar
Moszyński K., 1928, Polesie wschodnie. Materiały etnograficzne z wschodniej części b. powiatu mozyrskiego oraz z powiatu rzeczyckiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Moszyński K., 1959a, Kazimierz Nitsch (1874–1958), „Etnografia Polska” 2, s. 15–17.
View in Google Scholar
Moszyński K., 1959b, Zasługi Kazimierza Nitscha dla etnografii Polski i Słowiańszczyzny, „Język Polski” XXXIX, s. 100–103.
View in Google Scholar
Niebrzegowska S., 2000, O kartografowaniu faktów etnolingwistycznych, „Etnolingwistyka” 12, s. 279–296.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1905, Stosunki pokrewieństwa języków lechickich, „Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie” III, nr 1, s. 1–57.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1907, Dialekty polskie Prus zachodnich, „Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie” III, nr 3, s. 101–284, 305–395.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1910a, Próba podziału gwar polskich, „Sprawozdania z Czynności i Posiedzeń Akademii Umiejętności w Krakowie”, rok 1909, XIV, z. 8, s. 3–6.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1910b, Próba ugrupowania gwar polskich (z mapą), „Rozprawy Akademii Umiejętności. Wydział Filologiczny” t. XLVI, s. 336–365.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1911, Mowa ludu polskiego. Z mapą, Kraków.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1918, Z geografii wyrazów polskich, „Rocznik Slawistyczny” VIII, s. 60–148.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1919a, Limites linguistiques polonaise-tchèque et polonaise-slovaque, Kraków.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1919b, Territoires polonais en Hongrie septentrionale, Paris.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1920–1925, Granice państwa a granice języka polskiego. I. Polacy na dawnych Węgrzech, „Język Polski” V, 1920, s. 97–101; II. Granica polsko-czeska, „Język Polski” VI, 1921, s. 41–46; III. Granica polsko-niemiecka na Śląsku, „Język Polski” VII, 1922, s. 97–102; IV. Południowa i zachodnia granica Wielkopolski, „Język Polski” VIII, 1923, s. 33–37; V. Zachodnia granica polskiego Pomorza (z mapką), „Język Polski” IX, 1924, s. 80–86; VI. Północna granica polsko-niemiecka, „Język Polski” X, 1925, s. 129–135.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1929, Wybór polskich tekstów gwarowych, Lwów.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1948, Studia z historii polskiego słownictwa, Kraków.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1954a, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1954b, Wybór pism polonistycznych, t. III: Pisma pomorzoznawcze, Wrocław.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1955, Wybór pism polonistycznych, t. II: Studia wyrazowe, Wrocław.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1958, Wybór pism polonistycznych, t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1960, Ze wspomnień językoznawcy, Kraków.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1994, Świat mowy polskiej, wybór i oprac. S. Urbańczyk, Warszawa.
View in Google Scholar
PAE: J. Gajek (red.), Polski atlas etnograficzny, t. I–VI, Wrocław 1964–1981.
View in Google Scholar
Piłsudski B., 1912, Materials for the Study of the Ainu Language and Folklore, Cracow.
View in Google Scholar
Rak M., 2018, Materiały do dziejów polskiej dialektologii i etnologii. Listy Cezarii Baudouin de Courtenay-Ehrenkreutz-Jędrzejewiczowej, Adama Fischera, Antoniego Kaliny, Izydora Kopernickiego, Kazimierza Nitscha, Seweryna Udzieli, Juliusza Zborowskiego, „Biblioteka LingVariów”, t. 25, Kraków.
View in Google Scholar
Reichan J., Woźniak K., 2004, Polskie atlasy dialektologiczne i etnograficzne, Kraków.
View in Google Scholar
SD: N.I. Tolstoj (red.), Slavânskie drevnosti. Ètnolingvističeskij slovar’, t. 1: А (Avgust) – G (Gus’), 1995; t. 2: D (Davat’) – K (Kroški), 1999; t. 3: K (Krug) – P (Perepelka), 2004; t. 4: P (Pereprava čerez vodu) – S (Sito), 2009; t. 5: S (Skazka) – Â (Âŝerica), 2012, Moskva.
View in Google Scholar
Skarżyński M., 2019, Geneza i początki Studium Słowiańskiego UJ, „LingVaria” nr 1 (27), s. 11–33, [on-line:] https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.01. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.01
View in Google Scholar
Sprawozdanie: Sprawozdanie z czynności Wydziału Towarzystwa Ludoznawczego we Lwowie za lata 1911–1918, „Lud” 20, 1914–1918, s. 311–331.
View in Google Scholar
Stieber Z., 1934, Stosunki pokrewieństwa języków łużyckich, „Biblioteka Ludu Słowiańskiego”, Dział A, nr 1, Kraków.
View in Google Scholar
Tołstoj N.I., 1996, Przemówienie z okazji nadania doktoratu honoris causa w Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie (27 maja 1992 r.), „Etnolingwistyka” 8, s. 317–318.
View in Google Scholar
Zjazd: II Zjazd Słowiańskich Geografów i Etnografów w Polsce 2–12 czerwca 1927. Program, Kraków 1927.
View in Google Scholar
Zwiercan-Borucka K., 2010, Kazimierz Ignacy Nitsch (1874–1958), [w:] A. Spiss, Z. Szromba-Rysowa (red.), Etnografowie i ludoznawcy polscy. Sylwetki, szkice bibliograficzne, t. III, Wrocław – Kraków, s. 187–195.
View in Google Scholar
Żurowska-Górecka W., 1954, Bibliografia prac naukowych prof. Kazimierza Nitscha 1895––1953, [w:] K. Nitsch, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław, s. VII–XXXIX.
View in Google Scholar
Żurowska-Górecka W., 1958, Bibliografia prac naukowych prof. Kazimierza Nitscha. Uzupełnienia do bibliografii zamieszczonej w t. I, [w:] K. Nitsch, Wybór pism polonistycznych, t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław, s. 488–490.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2019 Maciej Rak
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
