O potrzebie zastosowania terminu wernakularyzacja w polskich badaniach historycznojęzykowych
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.13.2017.25.09Słowa kluczowe:
wernakularyzacja, upiśmiennienie języka polskiego, glosa, wersja interlinearna, przekład w średniowieczu, tekst w średniowieczuAbstrakt
On the Need for the Term Vernacularization in Polish Historical Linguistic Research
In European science, the thought about the beginnings of the written national language is accompanied by the study of the process of vernacularization – understood as the entering of the national language into (at first exclusively Latin) texts. This paper aims to show the usefulness of the term vernacularization in Polish historical linguistic research. The author analyses how it is used and interpreted in European Mediaeval studies, and indicates and discusses selected Old Polish monuments which instantiate the various stages of the process.
Pobrania
Bibliografia
Adamska A., 2011, Czy potrzebna nam jest społeczna historia języka, [w:] S. Gawlas, M.T. Szczepański (red.), Historia społeczna późnego średniowiecza. Nowe badania, „Colloquia – Centrum Historii Europy Środkowo-Wschodniej Instytutu Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego”, Warszawa, s. 189–202.
View in Google Scholar
Adamska A., 2013a, Latin and Three Vernaculars in East Central Europe from the Point of View of the History of Social Communication, [w:] M. Garrison, A.P. Orbán, M. Mostert (red.), Spoken and Written Language. Relations between Latin and the Vernacular Languages in the Earlier Middle Ages, „Utrecht Studies in Medieval Literacy”, t. 24, Turnhout, s. 325–364.
View in Google Scholar
Adamska A., 2013b, Od łaciny do języków wernakularnych – i z powrotem. Język dokumentu średniowiecznego w świetle nowszych badań, [w:] A. Adamska, P. Kras (red.), Kultura pisma w średniowieczu. Znane problemy. Nowe metody, „Colloquia Mediaevalia Lublinensia”, t. 2, Lublin, s. 51–99.
View in Google Scholar
Borek P., 2013, Filologia porównawcza. Wprowadzenie do metodologii Sheldona Pollocka, „The Polish Journal of the Arts and Culture” nr 8, s. 9–22.
View in Google Scholar
Borowiec K., 2015, Średniowieczne teksty interferowane, [w:] K. Borowiec, D. Masłej, O. Ziółkowska (red.), Juwenalia historycznojęzykowe, Poznań, s. 9–24
View in Google Scholar
Brückner A., 1897, Drobne zabytki języka polskiego XV wieku. Pieśni. Modlitwy. Glosy, „Rozprawy Akademii Umiejętności”, seria II, t. X, Kraków.
View in Google Scholar
Crespo B., 2012, A Study on Noun Suffixes: Accounting for the Vernacularisation of English in Late Medieval Medical Texts, „Linguistik Online” 57, s. 27–41, [on-line:] http://dx.doi.org/10.13092/lo.57.249.
View in Google Scholar
Doležalová L., 2015, Multilingualism and Late Medieval Manuscript Culture, [w:] M. Johnston, M. Van Dussen (red.), The Medieval Manuscript Book. Cultural Approaches, „Cambridge Studies in Medieval Literature”, t. 94, Cambridge, s. 160–180.
View in Google Scholar
Grossgrove W., 2000, The Vernacularisation of Science, Medicine and Technology in Late
View in Google Scholar
Medieval Europe: Broadening our Perspectives, „Early Science and Medicine” 5, s. 47–63.
View in Google Scholar
Krążyńska Z., Mika T., 2018, Języki „Kazań świętokrzyskich”, Poznań.
View in Google Scholar
Krążyńska Z., Mika T., Słoboda A., 2015, Składnia średniowiecznej polszczyzny, cz. I: Konteksty – metody – tendencje, Poznań.
View in Google Scholar
Lantschner P., Skoda H., 2012, Introduction, [w:] H. Skoda, P. Lantschner, R.L.J. Shaw (red.), Contact and Exchange in Later Medieval Europe. Essays in Honour of Malcolm Vale, Woodbridge, s. 6–30.
View in Google Scholar
Leńczuk M., 2013, Staropolskie przekazy kanonu Mszy Świętej. Wariantywność leksykalna, Warszawa.
View in Google Scholar
Masłej D., 2017a, Głos w dyskusji o tekście staropolskim. Znad kanonów mszy św., „LingVaria” nr 2 (24), s. 93–111, [on-line:] https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.01.
View in Google Scholar
Masłej D., 2017b, Zbiór glos czy tekst? Kazania augustiańskie jako problem edytorski i naukowy, [w:] K. Borowiec i in. (red.), Jak wydawać teksty dawne?, „Staropolskie Spotkania Językoznawcze”, t. 2, Poznań, s. 185–202.
View in Google Scholar
Masłej D., w druku, O zapomnianym polskim tłumaczeniu tzw. Parafrazy Modlitwy Pańskiej Ludolfa z Saksonii, [w:] Język religijny dawniej i dziś, t. XXX.
View in Google Scholar
Mika T., 2012, „Kazania świętokrzyskie” – od rękopisu do zrozumienia tekstu, „Filologia Polska”, nr 132, Poznań.
View in Google Scholar
Mika T., 2015, Tekst staropolski jako odmienny obiekt badań? W poszukiwaniu narzędzi opisu, „LingVaria” nr 2 (20), s. 235–250, [on-line:] https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.20.01.
View in Google Scholar
Mika T., 2016, Początki polskiego języka religijnego a upiśmiennienie języka polskiego. O możliwości nowego spojrzenia na staropolskie przekłady religijne przez pryzmat badań nad piśmiennością, [w:] M. Krajewska, J. Kulwicka-Kamińska, A. Schulz (red.), Święte księgi judaizmu, chrześcijaństwa i islamu w słowiańskim kręgu kulturowym. Prace dedykowane Profesorowi Czesławowi Łapiczowi, t. III: Słowiańscy chrześcijanie Wschodu i Zachodu. Język – dialekt – piśmiennictwo, Toruń, s. 63–76.
View in Google Scholar
Muessig C., 2010, The Vernacularisation of Late Medieval Sermons. Some French and Italian Examples, [w:] Ch. Kleinhenz, K. Busby (red.), Medieval Multilingualism. The Francophone World and its Neighbours, Turnhout, s. 267–284.
View in Google Scholar
Pahta P., Taavitsainen I., 2004, Vernacularisation of Scientific and Medical Writing in its Sociohistorical Context, [w:] iidem (red.), Medical and Scientific Writing in Late Medieval English, „Studies in English Language”, Cambridge, s. 1–22.
View in Google Scholar
Schendl H., 2009, William Harvey’s „Prelectiones anatomie universalis” (1616). Code-switching in Early Modern English Lecture Notes, „Brno Studies in English” 35, nr 2, s. 185–198, [on-line:] http://hdl.handle.net/11222.digilib/105140.
View in Google Scholar
Snow D., 2013, Towards a Theory of Vernacularisation. Insights from Written Chinese Vernaculars, „Journal of Multilingual and Multicultural Development” 34, s. 597–610, [on-line:] https://doi.org/10.1080/01434632.2013.786082.
View in Google Scholar
Taavitsainen I., 2012, Discourse Forms and Vernacularisation Processes in Genres of Medical Writing 1375–1550, „COLLeGIUM. Studies across Disciplines in the Humanities and Social Sciences” 7, s. 91–112, [on-line:] http://hdl.handle.net/10138/34748.
View in Google Scholar
Taavitsainen I., Pahta P., 1998, Vernacularisation of Medical Writing in English. A Corpus-Based Study of Scholasticism, „Early Science and Medicine” 3, s. 157–185.
View in Google Scholar
Wydra W., Rzepka W.R., 2004, Chrestomatia staropolska. Teksty do roku 1543, wyd. 3, Wrocław.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Dorota Masłej
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
