Strukturalizm a lingwistyka funkcjonalna
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.08.2013.16.04Słowa kluczowe:
teoria i metodologia językoznawstwa, paradygmaty naukowe, językoznawstwo strukturalne, językoznawstwo funkcjonalne, analiza dystrybucyjna, zintegrowane podejście w językoznawstwieAbstrakt
Structuralism and functional linguistics
The article investigates the relationship between two directions in modern linguistics, the structural and the functional. The author critically appreciates the commonly held opinion about the opposition of these linguistic paradigms, and shows that structuralism largely bases on a functional analysis. Structuralism was a continuation of the functional approach, which diffused across the humanities in the 19th century, and it is from this perspective that the present paper discusses structuralist studies in the fields of lexicology, morphology, and syntax. Particular attention is paid to the functional aspects of distributional analysis, and to integrative approaches in structural linguistics.
Pobrania
Bibliografia
Ágel V., 1997, Ist der Gegenstand der Sprawissenschaft die Sprache?, [w:] A. Kertész (red.), Metalinguistik in Wandel. Die „kognitive Wende“ in Wissenschaftstheorie und Linguistik, Frankfurt am Main etc., s. 57–98.
View in Google Scholar
Apresjan J.D. [= Ю.Д. Апресян], 1995, Izbrannye trudy, T. 2. Integralʹnoe opisanie âzyka i sistemnaâ leksikografiâ, Moskva.
View in Google Scholar
Arapow M.W. [= М.В. Арапов], 1984, Pravilo i isklûčenie, [w:] D.M. Gvišiani (red.), Sistemnye issledovaniâ, Moskva, s. 351–367.
View in Google Scholar
Atajan E.R. [= Э.Р. Атаян], 1987, Âzyk i vneâzykovaâ dejstvitelʹnostʹ. Opyt onto- logičeskogo sravneniâ, Erevan.
View in Google Scholar
Bloomfield L. [= Л. Блумфилд], 1968, Âzyk, Moskva.
View in Google Scholar
Boguszewicz D.G. [= Д.Г. Богушевич], 1985, Edinica, urovenʹ, funkciâ. K probleme klassifikacii edinic âzyka, Minsk.
View in Google Scholar
Bondarko A.W. [= А. В. Бондарко], 1983, Principy funkcionalʹnoj grammatiki i vo-prosy aspektologii, Moskva.
View in Google Scholar
Bondarko A.W. [= А.В. Бондарко], 1984, Funkcionalʹnaâ grammatika, Leningrad.
View in Google Scholar
Bondarko A.W. [= А.В. Бондарко], 1987, K istolkovaniû ponâtiâ „funkciâ”, „IAN OL” 45/3, s. 195–207.
View in Google Scholar
Coseriu E., 1987, Formen und Funktionen. Studien zur Grammatik, Tübingen.
View in Google Scholar
Daneš F., 1987, On Prague School Functionalism in Linguistics, [w:] Functionalism in Linguistics, Amsterdam – Philadelphia, s. 3–38.
View in Google Scholar
Daneš F., Vachek J. [= Ф. Данеш, Й. Вахек], 1967, Pražskie issledovaniâ v oblasti strukturnoj grammatiki na sovremennom ètape, [w:] G.A. Kondrašov (red.), Pra-žskij lingvističeskij kružok, Moskva, s. 325–337.
View in Google Scholar
Davidse K., 1987, M.A.K. Halliday’s Functional Grammar and the Prague School, [w:] Functionalism in Linguistics, Amsterdam – Philadelphia, s. 39–79.
View in Google Scholar
Ehrich U., 1990, Bedeutungsanalyse in einem sprachverstehenden System unter Berücksichtigung pragmatischer Faktoren, Tübingen.
View in Google Scholar
EJO: K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław 1999.
View in Google Scholar
Gak W.G. [= В.Г. Гак], 1985, K tipologii funkcionalʹnyh podhodov k izučeniû âzyka, [w:] V.N. Ârceva (red.), Problemy funkcionalʹnoj grammatiki, Moskva, s. 5–15.
View in Google Scholar
Glück H. (red.), 1993, Metzler-Lexikon Sprache, Stuttgart – Weimar.
View in Google Scholar
Grzegorczykowa R., 1992, Problemy dyskusyjne w opisie zjawiska referencji, [w:] Études de linguistique Romane et Slave, Kraków, s. 271–281.
View in Google Scholar
Grzegorczykowa R., 1995, Funkcje modalne niektórych zaimków nieokreślonych we współczesnej polszczyźnie, [w:] M. Grochowski (red.), Wyrażenia funkcyjne w systemie i tekście,
View in Google Scholar
Toruń, s. 143–149.
View in Google Scholar
GWJP: Laskowski, R., 1984, Podstawowe pojęcia morfologii, [w:] R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel, 1984, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa, s. 9–58.
View in Google Scholar
Hjelmslev L., 1953, Prolegomena to a theory of language, Baltimore.
View in Google Scholar
Hoffmann L., 1999, Grammatiken und die Funktionalität von Sprache, [w:] R. Freudenberg-Findeisen (red.), Ausdrucksgrammatik versus Inhaltsgrammatik. Linguistische und didaktische Aspekte der Grammatik, München, s. 23–38.
View in Google Scholar
Jachnow H., 1987, Sprachfunktionsforschung, [w:] U. Ammon (red.), Sociolinguistics. An International Handbook of the Science of Language and Society, Berlin – New York, s. 612–626.
View in Google Scholar
Jakobson R. [= Р. Якобсон], 1965, Razrabotka celevoj modeli âzyka v evropejskoj lin-gvistike v period meždu dvumâ vojnami, [w:] V.A. Zvegincev (red.), Novoe v lingvi- stike. IV, Moskva, s. 372–377.
View in Google Scholar
Jakobson R., 1985, Izbrannye raboty, Moskva.
View in Google Scholar
Jakobson R., 1989, W poszukiwaniu istoty języka. Wybór pism, t. 1, Warszawa.
View in Google Scholar
Jespersen O., 1924, Logic and grammar, Oxford. Cyt. za: O. Espersen, Filosofiâ gramma- tiki, Moskva 1958.
View in Google Scholar
Kamałowa A. [= А. Камалова], 1998, Semantičeskie tipy predikatov sostoâniâ v si-stemnom i funkcionalʹnom aspektah, Arhangelʹsk.
View in Google Scholar
Kasperski E., 2000, Spór o funkcjonalizm, [w:] E. Kasperski (red.), Rozważania metodologiczne. Język – literatura – teatr, Warszawa, s. 254–274.
View in Google Scholar
Kiklewicz A., 2008, Pritâženie âzyka. 2. Funkcionalʹnaâ lingvistika, Olsztyn.
View in Google Scholar
Kiklewicz A., 2010, Tęcza nad potokiem. Kategorie lingwistyki komunikacyjnej, socjolingwistyki i hermeneutyki lingwistycznej w ujęciu systemowym, Łask.
View in Google Scholar
Kiklewicz A., Korytkowska M., 2013, Modelowanie płaszczyzny syntaktycznej a segmentacja hasła słownikowego (na przykładzie języków słowiańskich), „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXVIII, s. 49−68.
View in Google Scholar
Korżyk K., 1999, Język i gramatyka w perspektywie „komunikatywizmu”, [w:] A. Awdiejew (red.), Gramatyka komunikacyjna, Warszawa – Kraków, s. 9–32.
View in Google Scholar
Kuno S., 1987, Functional syntax. Anaphora, Discourse and Empathy, Chicago – London.
View in Google Scholar
Leszczak, O., 2000, K probleme ponâtiâ funkcii v funkcionalʹno-pragmatičeskoj
View in Google Scholar
metodologii, [w:] E. Kasperski (red.), Rozważania metodologiczne. Język − literatura − teatr, Warszawa, s. 243–254.
View in Google Scholar
Lewandowski T., 1984, Linguistisches Wörterbuch 1, Heidelberg.
View in Google Scholar
Lieb H.-H., 1970, Sprachstadium und Sprachsystem. Umrisse einer Sprachtheorie, Stuttgart. Lyons J., 1975, Wstęp do językoznawstwa, Warszawa.
View in Google Scholar
Markow J.G. [= Ю.Г. Марков], 1982, Funkcionalʹnyj podhod v sovremennom naučnom znanii, Novosibirsk.
View in Google Scholar
Melchuk I., Zholkovskij A. [= И. Мельчук, А. Жолковский], 1984, Tolkovo-kombina-tornyj slovarʹ sovremennogo russkogo âzyka. Opyt semantiko-sintaksičeskogo opisaniâ russkoj leksiki, Vena.
View in Google Scholar
Melchuk I.A., 1995, Russkij âzyk v modeli „Smysl – Tekst”, Moskva – Vena.
View in Google Scholar
Melniczuk A.S. [= А.С. Мельничук], red., 1992, Metodologičeskie osnovy novyh naprav-lenij v mirovom âzykoznanii, Kiev.
View in Google Scholar
Piernikarski C., 1990, Struktura syntaktycznych grup homogenicznych (w zestawieniu z niektórymi typami grup heterogenicznych), Wrocław.
View in Google Scholar
Pociechina H., 2009, Grammatičeskaâ variativnostʹ v slavânskih âzykah: morfo-nologičeskij aspekt, Olsztyn.
View in Google Scholar
Rudiakow A.N. [= А.Н. Рудяков], 2004, Âzyk, ili počemu lûdi govorât. Opyt funkci- onalʹnogo opredeleniâ estestvennogo âzyka, Kiev.
View in Google Scholar
Saussure F. de., 1990, Zametki po obŝej lingvistike, Moskva.
View in Google Scholar
Saussure F. de., 2002, Kurs językoznawstwa ogólnego, Warszawa.
View in Google Scholar
Schmidt W., 1969, Skizze der Kategorien und der Methode der funktionalen Grammatik, „Zeitschrift für Phonetik, Sprachwissenschaft und Kommunikationsforschung“ 22, s. 518–531.
View in Google Scholar
Taylor J.R., 2007, Gramatyka kognitywna, Warszawa.
View in Google Scholar
Tezisy 1967: Tezisy Pražskogo lingvističeskogo kružka, [w:] N.A. Kondrašov (red.), Pražskij lingvističeskij kružok, Moskva, s. 17–41.
View in Google Scholar
Toporow W.N. [= В.Н. Топоров], 1987, O strukturnom izučenii âzyka, [w:] B.I. Kosovskij (red.), Obŝee âzykoznanie. Hrestomatiâ, Minsk, s. 226–238.
View in Google Scholar
Uryson E.W. [= Е.В. Урысон], 2003, Problemy issledovaniâ âzykovoj kartiny mira, Moskva.
View in Google Scholar
Wróbel H., red., 1995, Gramatyka współczesnego języka polskiego. Fonetyka i fonologia, Warszawa.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
