Zanikanie odmiany liczebników głównych jako przykład zmian we fleksji nominalnej współczesnej polszczyzny
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.19.2024.38.07Słowa kluczowe:
współczesna polska fleksja nominalna, zmiana językowa, upraszczanie deklinacji, liczebniki główneAbstrakt
DISAPPEARANCE OF PRINCIPAL NUMERALS AS AN EXAMPLE OF LINGUISTIC CHANGES IN THE NOMINAL INFLECTION IN CONTEMPORARY POLISH
Based on the example of principal numerals, the author of the article discusses the changes that have been taking place in Polish nominal inflection at the turn of the 20th and 21st centuries. As a result of the simplification of numerals, by taking over the functions of collective and ordinal numerals by principal numerals, both in official and colloquial Polish, the phenomenon of a significant increase in the occurrence of principal numerals is noticed. At the same time, the increasing tendency to move away from inflection means that, in multiword principal numerals, none of the parts is inflected. This trend is also extending to single-word numerals. As a result, the simplification of the system of grammatical cases of principal numerals is heading towards their being indeclinable, or, more precisely, towards the introduction of the nominative form in place of objective case forms.
Pobrania
Bibliografia
Dunaj B., Przybylska R., Sikora K., 1999, Język na co dzień, [w:] W. Pisarek (red.), Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, Kraków, s. 227–251.
View in Google Scholar
Gajda S., 2003, Język i szkoła wobec niepokojącej współczesności, [w:] R. Mrózek (red.), Horyzonty edukacji językowej, literackiej i kulturowej, Cieszyn, s. 21–32.
View in Google Scholar
Handke K., 2008, Socjologia języka, Warszawa.
View in Google Scholar
Jadacka H., 2007, Kultura języka polskiego. Fleksja, słowotwórstwo, składnia, Warszawa.
View in Google Scholar
Kołodziejek E., 2010, Walczymy z bykami. Poradnik językowy PWN, Warszawa.
View in Google Scholar
Kurek H., 2019, Przemiany fleksji nominalnej w polszczyźnie przełomu wieków XX i XXI (na przykładzie imion i nazwisk oraz appellativów), Kraków.
View in Google Scholar
Kurek H., 2021, Fleksja nominalna współczesnej polszczyzny – upraszczanie się czy początki rozpadu systemu przypadkowego?, „Prace Językoznawcze” XXIII, nr 2, s. 263–271. DOI: https://doi.org/10.31648/pj.6590
View in Google Scholar
Laskowski R., 1978, Liczebniki główne, [w:] S. Urbańczyk (red.), Encyklopedia wiedzy o języku polskim, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk, s. 179.
View in Google Scholar
Laskowski R., 1984, Liczebnik, [w:] R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, S. Urbańczyk, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa, s. 283–293.
View in Google Scholar
Laskowski R., 1999, Liczebnik, [w:] K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław – Warszawa – Kraków, s. 337–338.
View in Google Scholar
Markowski A., 2008, Kultura języka polskiego. Teoria. Zagadnienia leksykalne, Warszawa.
View in Google Scholar
Mieczkowska H., 1995, Studia nad liczebnikiem. Na materiale polsko-słowackim, Kraków.
View in Google Scholar
Muszyńska M., 2009, Składnia dopełniaczowa czasowników w dawnej i współczesnej polszczyźnie, t. 1, Opole.
View in Google Scholar
Pisarek W., 2013, Dwa zwierzęta, [w:] M. Milewska-Stawiany, E. Rogowska-Cybulska (red.), Mówię, więc jestem. Rozmowy o współczesnej polszczyźnie, t. 4, Gdańsk, s. 194–195.
View in Google Scholar
Polański K., 1978, Ekonomia w języku, [w:] S. Urbańczyk (red.), Encyklopedia wiedzy o języku polskim, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk, s. 78.
View in Google Scholar
Polański K., 1999, Przypadek, [w:] K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław – Warszawa – Kraków, s. 476–477.
View in Google Scholar
Saloni Z., 1977, Kategorie gramatyczne liczebników we współczesnym języku polskim, [w:] Z. Topolińska (red.), Studia gramatyczne, t. I, „Prace Instytutu Języka Polskiego”, nr 25, Wrocław, s. 145–173.
View in Google Scholar
Satkiewicz H., 1973, Odmiana liczebników, [w:] D. Buttler, H. Kurkowska, H. Satkiewicz, Kultura języka polskiego. Zagadnienia poprawności gramatycznej, Warszawa, s. 258–265.
View in Google Scholar
Satkiewicz H., 2001, Rozwój fleksji w polszczyźnie XX wieku, [w:] S. Dubisz, S. Gajda (red.), Polszczyzna XX wieku. Ewolucja i perspektywy rozwoju, Warszawa, s. 95–101.
View in Google Scholar
Siuciak M., 2008, Kształtowanie się kategorii gramatycznej liczebnika w języku polskim, Katowice.
View in Google Scholar
Wróbel H., 2001, Gramatyka języka polskiego, Kraków.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
