Ojczyzna, ale jaka? Profilowanie konceptu OJCZYZNY w polskich dyskursach publicznych
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.40.15Słowa kluczowe:
koncept, dyskurs, stereotyp, profilowanie, modalnośćAbstrakt
HOMELAND, BUT WHAT KIND? PROFILING THE CONCEPT OF HOMELAND IN POLISH PUBLIC DISCOURSES
The structure of the homeland concept includes permanent (nuclear) and variable components, conditioned by subjective factors and a broad social, political and cultural context. Homeland, being an ideologized concept and saturated with emotions, because it remains in a network of numerous connections and entanglements – with the nation, history, tradition, religion, language, land of the fathers and the memory of ancestors – is sometimes used by politicians and ideologists as a tool for propaganda or campaign and election purposes. The article analyses the profiling of the concept of homeland in five public discourses: 1) Catholic (in its variants: institutional-Church, liberal-Catholic, national-Catholic), 2) liberal-democratic, 3) national-right, 4) left-wing, 5) anarchist, radical liberal. The profiles of homeland are dynamic in them – they oscillate between three situations: real (underlying the concept is a modal judgment: the homeland as it is), desirable (the homeland as it should be) and possible (the homeland as it can be).
Pobrania
Bibliografia
„Atak. Uliczna Gazeta Anarchistów” nr 1, wrzesień 2015, [on-line:] https://www.rozbrat.org/images/pdf/atak/atak1.pdf (dostęp: 23 XII 2024).
View in Google Scholar
Bojakowski J., Przyglądaliśmy się protestowi w obronie TVP. „Zawsze będę za tym, co polskie”, [on-line:] https://www.wprost.pl/polityka/11515606/przygladalismy-sie-protestowi-w-obronie-tvp-zawsze-bede-za-tym-co-polskie.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar
Heller M., Rozsunąć ściany swojego domu, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/rozsunac-sciany-swojego-domu-145343 (dostęp: 23 XII 2024, 11 IX 2025).
View in Google Scholar
Hołownia S., Narodowość duszy, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/narodowosc-duszy-148358 (dostęp: 23 XII 2024).
View in Google Scholar
Kapela J., Dlaczego uchodźcy nie przylatują do Europy samolotami, [on-line:] https://krytykapolityczna.pl/kraj/dlaczego-uchodzcy-nie-przylatuja-do-europy-samolotami/ (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
Klub Lewica, [on-line:] https://klub-lewica.org.pl/program#ROWNOSC-I-SZACUNEK (dostęp: 30 I 2024).
View in Google Scholar
Kossak-Szczucka Z., Dekalog Polaka, GazP 1 III 2023, [on-line:] https://www.niedziela.pl/artykul/86256/nd/Dekalog-Polaka (dostęp: 2 II 2024).
View in Google Scholar
Litania narodu polskiego (do prywatnego odmawiania), [on-line:] https://naszdziennik.pl/uploads/litania-narodu-polskiego-2023-v2.pdf (dostęp: 18 I 2024).
View in Google Scholar
Morawiecki pokazał „teczkę Tuska”. Premier: To wielki wyrzut sumienia PO, [on-line:] https://www.wprost.pl/polityka/11415484/morawiecki-pokazal-teczke-tuska-premier-to-wielki-wyrzut-sumienia-po.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar
„Naród tak rozumiany jest wspólnotą równie naturalną jak rodzina, o której tyle mówił w swojej nauce Jan Paweł II i o ten naród musimy zadbać”, [on-line:] https://wpolityce.pl/polityka/141996-narod-tak-rozumiany-jest-wspolnota-rownie-naturalna-jak-rodzina-o-ktorej-tyle-mowil-w-swojej-nauce-jan-pawel-ii-i-o-ten-narod-musimy-zadbac (dostęp: 6 II 2025).
View in Google Scholar
Nosowski Z., Powrót do Tadeuszowych pytań. Mazowiecki jako eseista, [on-line:] https://wiez.pl/2017/04/17/powrot-do-tadeuszowych-pytan/ (dostęp: 11 IX 2025).
View in Google Scholar
O Lewicy. Nowa Lewica, [on-line:] https://lewica.org.pl/partia/o-nas (dostęp: 30 I 2024).
View in Google Scholar
Orędzie noworoczne Prezydenta RP, [on-line:] https://www.prezydent.pl/kancelaria/archiwum/archiwum-lecha-kaczynskiego/aktualnosci/rok-2008/oredzie-noworoczne-prezydenta-rp,26838,archive (dostęp: 12 IX 2025).
View in Google Scholar
Oszajca W., Przyziemne myślenie, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/przyziemne-myslenie-32389 (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
Polska Lewica, [on-line:] https://www.polskalewica.pl/ (dostęp: 30 I 2024).
View in Google Scholar
Pytlos B., Warto przeczytać – cz. 13 „Dekalog Polaka”, [on-line:] http://milosierdzie.sosnowiec.pl/warto-przeczytac-cz-13-dekalog-polaka (dostęp: 1 II 2024).
View in Google Scholar
Przewrocka-Aderet K., Powroty warunkowe, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/powroty-warunkowe-153231 (dostęp: 13 XII 2024).
View in Google Scholar
Rafał Patyra uderza w rząd. „Tęczowe flagi zamiast krzyży – to jest ich plan”, [on-line:] https://rozrywka.wprost.pl/gwiazdy/11540137/rafal-patyra-uderza-w-rzad-pisze-o-teczy-i-krzyzach.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar
Rasizm za Burtę 2.0 – demonstracja w Łodzi, [on-line:] https://www.rozbrat.org/informacje/krajowe/4596-rasizm-za-burte-2-0-demonstracja-w-lodzi (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
red., Rodzice LGBT do Kaczyńskiego: To nie nasze dzieci są zagrożeniem, tylko narracja, której pan również ulega, [on-line:] https://krytykapolityczna.pl/kraj/rodzice-lgbt-do-kaczynskiego/ (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
Rydzewska O., Jak żyć w kraju, który jest homofobem Europy i jednocześnie moją ojczyzną?, [on-line:] https://krytykapolityczna.pl/kraj/polska-homofobem-europy-i-moja-ojczyzna-reportaz/ (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
Szubarczyk P., Dekalog Polaka, [on-line:] https://wp.naszdziennik.pl/2013-12-31/0,dekalog-polaka.html (dostęp: 1 I 2024).
View in Google Scholar
Vogel S., Moi Niemcy, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/moi-niemcy-129722 (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
Wierzbicki A.M., Patriotyzm jest problemem, [on-line:] https://wiez.pl/2019/09/10/patriotyzm-jest-problemem/ (dostęp: 23 XII 2024).
View in Google Scholar
Wiśniewski L., Polska, dom zamknięty, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/polska-dom-zamkniety-148136 (dostęp: 11 IX 2025).
View in Google Scholar
Wiśniewski L., Sprawy wymagające szczególnej duszpasterskiej troski, [on-line:] https://www.tygodnikpowszechny.pl/sprawy-wymagajace-szczegolnej-duszpasterskiej-troski-148107#S.embed_link-K.C-B.1-L.2.zw (dostęp: 24 XII 2023, 2 II 2024).
View in Google Scholar
Wojenny szał. Część druga, [on-line:] https://www.rozbrat.org/publicystyka/analizy/4828-wojenny-szal-czesc-druga (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
Wojenny szał. Część trzecia, [on-line:] https://www.rozbrat.org/publicystyka/analizy/4829-wojenny-szal-czesc-trzecia (dostęp: 12 XII 2024).
View in Google Scholar
Zaremba M., PiS zaprasza na protest i publikuje ostre spoty. Mówi o rządach „Koalicji Oszustów”, [on-line:] https://www.wprost.pl/polityka/11538667/pis-zaprasza-na-protest-i-publikuje-ostre-spoty-mowi-o-rzadach-koalicji-oszustow.html (dostęp: 20 I 2024).
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
