Zielona ściema. Zmiany struktury znaczeniowej wyrazu zielony w wyniku popularyzacji postaw prośrodowiskowych
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.40.07Słowa kluczowe:
neosemantyzacja, internacjonalizacja, zielona mowaAbstrakt
ZIELONA ŚCIEMA. CHANGES IN THE SEMANTIC STRUCTURE OF THE WORD ZIELONY (‘GREEN’) AS A RESULT OF THE POPULARISATION OF PRO-ECOLOGICAL ATTITUDES
The popularisation of pro-ecological attitudes is causing vocabulary changes which are having an impact on the need to revise existing lexicographic descriptions. An example is the word zielony ‘green’ the collocation of which has expanded considerably over the past fifteen years. This has resulted in the development of several new meanings of the word and a partial change in its semantic properties from a qualitative adjective to a relational adjective. The difficulty here is the necessity to describe dozens of expressions that function as terms of specialised language.
Pobrania
Bibliografia
Ampel-Rudolf M., 1988, Cechy semantyczne i składniowe przymiotników koloru (na przykładzie przymiotnika ‘zielony’ i przymiotników określających jego odcienie), „Polonica” nr 13, s. 51–63.
View in Google Scholar
Długosz N., 2015, Język jako narzędzie kształtowania postaw proekologicznych – o polskich i bułgarskich złożeniach z komponentem eko- w dyskursie publicystycznym, „Poznańskie Studia Slawistyczne” nr 8, s. 333–348, https://doi.org/10.14746/pss.2015.8.21. DOI: https://doi.org/10.14746/pss.2015.8.21
View in Google Scholar
Grzegorczykowa R., 1975, Funkcje semantyczne i składniowe polskich przysłówków, „Prace Językoznawcze”, 77, Wrocław–Warszawa–Kraków–Gdańsk.
View in Google Scholar
Heinz A., 1956, Uwagi nad funkcją znaczeniową przymiotnika odrzeczownikowego, „Język Polski” XXXVI, s. 257–274.
View in Google Scholar
ISJP: M. Bańko (red.), Inny słownik języka polskiego, Warszawa 2000.
View in Google Scholar
Jerzy J., Czym różnią się tereny zielone od terenów zieleni?, Prawo.pl, [on-line:] www.prawo.pl/biznes/tereny-zielone-a-tereny-zieleni,166858.html (dostęp: 3 V 2025).
View in Google Scholar
Kallas K., 1999, Przymiotnik, [w:] R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, wyd. 3 popr., Warszawa, s. 469–523.
View in Google Scholar
Kieraś W., Marciniak M., Łaziński M., Woliński M., Bojałkowska K., Eźlakowski W., Kobyliński Ł., Komosińska D., Krasnowska-Kieraś K., Rudolf M., Tomaszewska A., Wołoszyn J., Zawadzka-Paluektau N., 2024, Korpus Współczesnego Języka Polskiego. Dekada 2011–2020, „Język Polski” V, z. 2, s. 5–20, https://doi.org/10.31286/JP.001055. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.001055
View in Google Scholar
KWJP: Korpus Współczesnego Języka Polskiego, [on-line:] https://kwjp.pl/ (dostęp: 1 IV–15 V 2025).
View in Google Scholar
Maciantowicz M., [hasło:] Tereny zieleni, Encyklopedia Leśna, [on-line:] https://encyklopedialesna.com (dostęp: 2 V 2025).
View in Google Scholar
Mierzwiński A., 1991, 1000 słów o ekologii i ochronie środowiska, Warszawa.
View in Google Scholar
Monco PL: Monco PL, [on-line:] https://monco-pl.clarin-pl.eu (dostęp: 1 IV–15 V 2025).
View in Google Scholar
Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego, [on-line:] https://nkjp.pl.
View in Google Scholar
Nowakowska M., 1998, Przymiotnik relacyjny czy przymiotnik jakościowy, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LIV, s. 83–94.
View in Google Scholar
Pastoureau M., Simonnet d., 2005, Le petit livre des couleurs, Paris.
View in Google Scholar
Pęzik P., 2020, Budowa i zastosowania korpusu monitorującego MoncoPL, „Forum Lingwistyczne” nr 7, s. 133–150, https://doi.org/10.31261/fl.2020.07.11. DOI: https://doi.org/10.31261/FL.2020.07.11
View in Google Scholar
Steciąg M., 2012, Dyskurs ekologiczny w debacie publicznej, Zielona Góra.
View in Google Scholar
Szumska D., 2006, Przymiotnik jako przyłączone wyrażenie predykatywne. Analiza formalizacji struktur propozycjonalnych w warunkach predykacji niezdaniotwórczej, Kraków.
View in Google Scholar
Szupryczyńska M., 1980, Opis składniowy polskiego przymiotnika, „Rozprawy – Uniwersytet Mikołaja Kopernika”, Toruń.
View in Google Scholar
Szymańska M., 2020, Między znaczeniem relacyjnym a jakościowym. Semantyczne właściwości przymiotników mityczny i biblijny w świetle wyników analizy korpusowej, [w:] M. Puda-Blokesz, M. Ryszka-Kurczab (red.), Dialog z Tradycją, t. VIII: Dziedzictwo antyczne i biblijne dziś, Kraków, s. 37–47.
View in Google Scholar
Tokarski R., 2004, Semantyka barw we współczesnej polszczyźnie, wyd. 2, Lublin.
View in Google Scholar
USJP: S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2004 [wersja elektroniczna].
View in Google Scholar
Waszakowa K., 2000a, Polskie podstawowe nazwy barw w roli „interpretantów” świata (na przykładzie nazwy barwy zielonej), „Prace Filologiczne” XLV, s. 619–632.
View in Google Scholar
Waszakowa K., 2000b, Struktura znaczeniowa podstawowych nazw barw. Założenia opisu porównawczego, [w:] R. Grzegorczykowa, K. Waszakowa (red.), Studia z semantyki porównawczej. Nazwy barw, nazwy wymiarów, predykaty mentalne, cz. I, Warszawa, s. 59–72.
View in Google Scholar
Waszakowa K., 2003, Opis porównawczy znaczeń podstawowej nazwy barwy zielonej w języku polskim, czeskim, rosyjskim, ukraińskim, szwedzkim i wietnamskim, [w:] R. Grzegorczykowa, K. Waszakowa (red.), Studia z semantyki porównawczej. Nazwy barw, nazwy wymiarów, predykaty mentalne, cz. II, Warszawa, s. 49–68.
View in Google Scholar
Waszakowa K., 2019, Internacjonalizacja w słowotwórstwie polszczyzny przełomu XX i XXI wieku jako przykład jednostronnych kontaktów językowych, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXXV, s. 179–193. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.6620
View in Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 1990, The Meaning of Color Terms: Semantics, Culture and Cognition, „Cognitive Linguistics” 1/1, s. 99–150, https://doi.org/10.1515/cogl.1990.1.1.99. DOI: https://doi.org/10.1515/cogl.1990.1.1.99
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 2006, Znaczenie nazw kolorów i uniwersalia widzenia, tłum. R. Tokarski, [w:] eadem, Semantyka. Jednostki elementarne i uniwersalne, tłum. A. Głaz, K. Korżyk, R. Tokarski, Lublin, s. 323–371.
View in Google Scholar
WSJP PAN: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, [on-line:] https://wsjp.pl (dostęp: 15 V 2025).
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Anna Czelakowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
