Metaprzymiotnikowe linguistic hedges 'istny', 'prawdziwy', 'swoisty' – kilka uwag o ich statusie semantyczno-składniowym
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.13.2018.26.06Słowa kluczowe:
linguistic hedges, przymiotnik, przymiotniki metapredykatywneAbstrakt
Meta-adjectival Linguistic Hedges istny, prawdziwy, swoisty. Some Remarks on their Semantic-syntactic Status
The paper presents selected semantic and syntactic features of lexemes istny ‘veritable’, prawdziwy 2
‘true’, and swoisty 2 ‘specific’ (the last one has not been distinguished in lexicographic works so far).
They are the Polish equivalents of those phrases which G. Lakoff includes in the class of linguistic hedges. Their function is not to distill vs obfuscate the meanings of words which they accompany in an utterance, but rather to signal the presence of the speaker and his or her choice of the appropriate predicate Y for a statement about X (about what I am talking about). The discussed phrases weaken the strength of an assertoric “statement that” because their meaning contains the component ‘X is not Y, it is only similar to it’. Dubbed unadjectival adjectives by M. Danielewiczowa, these units combine the formal features of both ordinary adjectives and metapredicative phrases, assuring them a unique place in the linguistic system.
Pobrania
Bibliografia
Arystoteles, 1990, Kategorie. Hermeneutyka. Analityki pierwsze. Analityki wtóre. Topiki.
View in Google Scholar
O dowodach sofistycznych, [w:] idem, Dzieła wszystkie, t. I, tłum. K. Leśniak, Warszawa, s. 50–54.
View in Google Scholar
Bogusławski A., 1976, O zasadach rejestracji jednostek języka, „Poradnik Językowy” nr 8, s. 356–364.
View in Google Scholar
Bogusławski A., 1977, Problems of the Thematic-Rhematic Structure of Sentences, Warszawa.
View in Google Scholar
Bogusławski A., Drzazgowska E., 2016, Język w refleksji teoretycznej. Przekroje historyczne, t. I, Warszawa.
View in Google Scholar
Danielewiczowa M., 2007, Przymiotniki nieprzymiotniki. O pewnym niezwykłym typie wyrażeń w języku polskim, „Zbornik Matice srpske za slavistiku” 71–72, s. 223–236.
View in Google Scholar
Danielewiczowa M., 2012, W głąb specjalizacji znaczeń. Przysłówkowe metapredykaty atestacyjne, Warszawa.
View in Google Scholar
Doboszyńska-Markiewicz K., 2015, O jakby nieostrości i jej swego rodzaju operatorach (linguistic hedges) – uwagi wstępne, „Linguistica Copernicana” 12, s. 137–155, [on-line:] http://dx.doi.org/10.12775/LinCop.2015.006.
View in Google Scholar
Doboszyńska-Markiewicz K., 2017, Czy właściwie i w zasadzie rozmywają znaczenia? Rzecz o linguistic hedges, [w:] M. Danielewiczowa, K. Doboszyńska-Markiewicz, A. Wójcicka (red.), Nieokreśloność i granice, „Prace Językoznawcze Instytutu Filologii Polskiej UKSW”, t. 9, Warszawa, s. 65–81.
View in Google Scholar
Grochowski M., 2009, O cechach składniowych i łączliwości jednostek istny, iście, „Poradnik Językowy” nr 1, s. 50–59.
View in Google Scholar
Grochowski M., 2017, Ewolucja metodologii składni polskiej. Refleksje po 30 latach od wydania GWJPS, „Linguistica Copernicana” 14, s. 197–221, [on-line:] http://dx.doi.org/10.12775/LinCop.2017.012.
View in Google Scholar
ISJP: M. Bańko (red.), Inny słownik języka polskiego, Warszawa 2000.
View in Google Scholar
Kisiel A., 2009, Szczególny – nieszczególny, szczególnie – nieszczególnie – czy pary antonimiczne?, [w:] M. Sarnowski, W. Wysoczański (red.), Wyraz i zdanie w językach słowiańskich 7. Opis, konfrontacja, przekład, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 3159, Wrocław, s. 103–112.
View in Google Scholar
Kisiel A., 2012, Polskie partykuły wyróżniające. Studium semantyczne, Warszawa.
View in Google Scholar
Lakoff G., 1973, Hedges: A Study in Meaning Criteria and the Logic of Fuzzy Concepts, „Journal of Philosophical Logic” 2, nr 4, s. 458–508.
View in Google Scholar
Lakoff G., Johnson M., 2010, Metafory w naszym życiu, tłum. T.P. Krzeszowski, Warszawa.
View in Google Scholar
Maryn D., 2009, O znaczeniach przedmiotowych i metatekstowych przymiotników zwykły i zwyczajny, [w:] B. Milewska, S. Rzedzicka (red.), Z zagadnień leksykalno-semantycznych.
View in Google Scholar
Materiały trzeciej konferencji językoznawczej poświęconej pamięci profesora Bogusława Krei, „Wokół Słów i Znaczeń”, t. III, Gdańsk, s. 293–300.
View in Google Scholar
NKJP: Narodowy Korpus Języka Polskiego, [on-line:] https://nkjp.pl.
View in Google Scholar
SJPD: W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, Warszawa 1958–1969.
View in Google Scholar
SWJP: B. Dunaj (red.), Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1996.
View in Google Scholar
Szumska D., 2006, Przymiotnik jako przyłączone wyrażenie predykatywne. Analiza formalizacji struktur propozycjonalnych w warunkach predykacji niezdaniotwórczej, Kraków.
View in Google Scholar
Szupryczyńska M., 1980, Opis składniowy polskiego przymiotnika, Toruń.
View in Google Scholar
USJP: S. Dubisz (red.), Uniwersalny słownik języka polskiego, Warszawa 2003.
View in Google Scholar
Wajszczuk J., 2005, O metatekście, Warszawa.
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 1999, Język – umysł – kultura. Wybór prac, Warszawa.
View in Google Scholar
Żabowska M., 2008, Polskie wyrażenia ewidencjalne a partykuły epistemiczne, [w:] B. Wiemer, V.A. Plungjan (red.), Lexikalische Evidenzialitäts-Marker in slavischen Sprachen, „Wiener Slawistischer Almanach”, Sonderband 72, München, s. 377–393.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2018 Katarzyna Doboszyńska-Markiewicz
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
