Rozgraniczenie jako ograniczenie

Na przykładzie badań nad szykiem przydawki przymiotnej we współczesnej polszczyźnie

Autor

  • Dorota Szumska Uniwersytet Jagielloński, Kraków

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.1SP.12

Słowa kluczowe:

grupa nominalna, fraza klasyfikująca, przydawka klasyfikująca, szyk przydawek w grupie nominalnej, przydawka postpozycyjna

Abstrakt

Delimitation as a limitation. Research into the word order of the adjectival modifier in contemporary Polish

The article examines the problem of migration of so-called classificatory adjectives in modern Polish, that can be used both pre- and post-nominally in NPs, such as e.g. drukarka atramentowa and atramentowa drukarka ‘ink printer’. It contributes to the discussion initiated by J. Linde-Usiekniewicz (2013), the purpose of which is to verify the results of research into reordering of the constituents of Polish NPs, conducted by Cetnarowska, Pysz, Trugman (2011) and Rutkowski, Progovac (2005). It is claimed that an explanation of this phenomenon must take into account the pragmatic determinant of word order flexibility. A number of facts indicate that the following principles play a crucial role in the reordering of NPs: the iconicity principle, more specifically, the “iconicity of sequence” (or “sequential order”) which holds that a sequence of forms conforms to the sequence of experience and, in this particular case, the hierarchical categorization; and the principle of presumed absorption which shows a strong correlation between the adjectival sequences in NPs and the presence of the evaluative predicative, for example nowoczesna drukarka atramentowa vs. nowoczesna atramentowa drukarka ‘modern ink printer’.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Bartwicka H., 1994, Rosyjskie przymiotniki potoczne w porównaniu z polskimi, „Zeszyty Naukowe WSP w Bydgoszczy”, „Studia Filologiczne” 39, „Filologia Rosyjska” 16, s. 5–14.
View in Google Scholar

Cetnarowska B., Pysz A., Trugman H., 2011, Accounting for some flexibility in rigid construction: On the position of classificatory adjective sand genitives in Polish, [w:] P. Bański, B. Łukaszewicz, M. Opalińska (red.), Generative investigations: Syntax, Morphology and Phonology, Newcastle upon Tyne, s. 24–47.
View in Google Scholar

Grochowski M., 2013, Linearność z punktu widzenia gramatyki i leksykologii (w świetle badań nad jednostkami funkcyjnymi), „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXVIII, s. 35–48.
View in Google Scholar

Kalisz R., Kubiński W., 2006, Językoznawstwo kognitywne i funkcjonalizm Simona Dika – w kierunku pełniejszego opisu języka, [w:] O. Sokołowska, D. Stanulewicz (red.), Językoznawstwo kognitywne III. Kognitywizm w świetle innych teorii, Gdańsk, s. 182−205.
View in Google Scholar

Karolak S., 2001, Użycie referencyjne a atrybutywne. Wartość szczegółowa a nieszczegółowa nazw, [w:] idem, Od semantyki do gramatyki, Warszawa – Kraków, s. 361–387.
View in Google Scholar

Linde-Usiekniewicz J., 2013, A position on classificatory adjectives in Polish, „Studies in Polish Linguistics” vol. 8, s. 103–125.
View in Google Scholar

Majewicz A., 1989, Języki świata i ich klasyfikowanie, Warszawa.
View in Google Scholar

Puzynina J., 1969, Nazwy czynności we współczesnym języku polskim (słowotwórstwo, semantyka, składnia), „Rozprawy Uniwersytetu Warszawskiego” 40, Warszawa.
View in Google Scholar

Puzynina J., 1981, O znaczeniu czasownika oceniać we współczesnym języku polskim, „Studia Gramatyczne” IV, s. 113–126.
View in Google Scholar

Rutkowski P., Progovac L., 2005, Classification projection in Polish and Serbian: The position and shape of classifying adjectives, [w:] S. Franks, F.Y. Gladney, M. Tasseva-Kurktchieva (red.), Formal Approaches to Slavic Linguistics: The South Carolina Meeting 2004, Ann Arbor, s. 289–299.
View in Google Scholar

Saloni Z., Świdziński M., 1998, Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar

Szumska D., 1996, Bez rematu. Metodologia opisu organizacji tematycznej tekstu w ujęciu konfrontatywnym, Kraków.
View in Google Scholar

Szumska D., 2010, Szyk szyku, czyli dyskretny urok linearyzacji. Refleksje nad uporządkowaniem członów określających w wieloprzymiotnikowych grupach nominalnych, [w:] J. Dybiec, G. Szpila (red.), Język polski: nowe wyzwania językoznawcze, Kraków, s. 51–57.
View in Google Scholar

Szumska D., 2013, The Adjective as an Adjunctive Pridicative Expression. A Semantic Analysis of Nominalised Propositional Structures as Secondary Predicative Syntagmas, “Studien zur Text – und Diskursforschung”, vol. 2, Frankfurt am Main.
View in Google Scholar

Tabakowska E., 2001a, O szyku wyrazów w obrębie wyrażeń argumentowych przedmiotowych, „Prace Filologiczne” XLVI, s. 577–589.
View in Google Scholar

Tabakowska E. (red.), 2001b, Kognitywne podstawy języka i językoznawstwa, Kraków.
View in Google Scholar

Topolińska Z., 1972, Struktura słowiańskiej frazy nominalnej, [w:] W. Doroszewski [et al.] (red.), Z polskich studiów slawistycznych, „Seria 4. Językoznawstwo, Prace na VII Międzynarodowy Kongres Slawistów w Warszawie 1973”, Warszawa, s. 47–54.
View in Google Scholar

Topolińska Z., 1973, Udział polskiej grupy imiennej w procesie aktualizacji tekstu, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XXXI, s. 35–46.
View in Google Scholar

Topolińska Z., 1981, Remarks on the Slavic Noun Phrase, Wrocław.
View in Google Scholar

Witosz B., 1997, Opis w prozie narracyjnej na tle innych odmian deskrypcji, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach” nr 1636, Katowice.
View in Google Scholar

Zawadowski L., 1952, Zagadnienia teorii zdań względnych, „Prace Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. Seria A” nr 31, Wrocław.
View in Google Scholar

Opublikowane

01-04-2015

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

Szumska, D. (2015) „Rozgraniczenie jako ograniczenie: Na przykładzie badań nad szykiem przydawki przymiotnej we współczesnej polszczyźnie”, LingVaria, 10(Spec.), s. 141–150. doi:10.12797/LV.10.2015.1SP.12.

Podobne artykuły

1-10 z 396

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.