Pragmatyka w klasyfikacji słowotwórczej rzeczownika
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.19.04Słowa kluczowe:
słowotwórstwo, funkcje słowotwórstwa, funkcje formantów, pragmatyka słowotwórcza, klasyfikacja słowotwórcza, ekspresywność, stylistyka, funkcja poetyckaAbstrakt
Pragmatics in word-formative classification of nouns
The article presents a classification of Polish nominal word formations with a particular regard to derivatives with a categorial pragmatic (expressive) element. It discusses some of the existing proposals of classification, and suggests the author’s own. The highest floor of the classification contains: I. nominations (mutations) and II. renominations; the latter being divided into 1. transpositions, 2a. type modifications (feminitives, diminutives, names of young beings, etc.), and 2b. pragmatic modifications: emotional-evaluative, and stylistic derivatives. Also distinguished are III. mixed derivatives: 1. nominational-modificative, and 2. compound renominations. The general classification of derivatives counts transpositions and modifications as a single word-formative type that stands in opposition to mutations. Moreover, the paper makes more precise the understanding of the poetic function of word-formative affixes and word-formation in general. This function can be viewed as a variety of the pragmatic function, and more literally, as the function that tightly binds the derivative with the poetic language and with the “reality” it creates.
Pobrania
Bibliografia
Awdiejew A., Habrajska G., 2004, Wprowadzenie do gramatyki komunikacyjnej, t. 1, Łask.
View in Google Scholar
Bartmiński J., 1973, O języku folkloru, „Z Dziejów Form Artystycznych w Literaturze Polskiej” t. XXXII, Wrocław.
View in Google Scholar
Bartmiński J., 1993, Ludowy styl artystyczny, [w:] idem (red.), Encyklopedia kultury polskiej XX wieku, t. II: Współczesny język polski, Wrocław, s. 223–233.
View in Google Scholar
Grabias S., 1978, Derywacja a ekspresja, [w:] T. Skubalanka (red.), Studia nad składnią polszczyzny mówionej, Wrocław i in., s. 89–102. Grzegorczykowa R., 1978, Struktura semantyczna wyrażeń ekspresywnych, [w:] M. Szymczak (red.), Z zagadnień słownictwa współczesnego języka polskiego, „Prace Językoznawcze PAN” t. 91, Wrocław, s. 117−123.
View in Google Scholar
Grzegorczykowa R., 1991, Problem funkcji języka i tekstu w świetle teorii aktów mowy, [w:] J. Bartmiński, R. Grzegorczykowa (red.), Język a kultura, t. 4: Funkcje języka i wypowiedzi, Wrocław, s.11−28.
View in Google Scholar
GWJP: R. Grzegorczykowa, R. Laskowski, H. Wróbel (red.), Gramatyka współczesnego języka polskiego. Morfologia, Warszawa 1999.
View in Google Scholar
Heltberg K., 1964, O deminutywach i augmentatywach, „Prace Filologiczne” XVIII, cz. 2, s. 93–102.
View in Google Scholar
Honowska M., 1979, Ewolucja metod polskiego słowotwórstwa synchronicznego (w dziesięcioleciu
View in Google Scholar
–1977), „Prace Komisji Językoznawstwa”, Wrocław – Warszawa – Kraków – Gdańsk, nr 50.
View in Google Scholar
Jadacka H., 1994, Od czego zależy aktywność słowotwórcza rzeczowników w języku polskim?, „Poradnik Językowy” z. 7, s. 1–10.
View in Google Scholar
Jakobson R., 1989, Poetyka w świetle językoznawstwa, [w:] idem, W poszukiwaniu istoty języka. Wybór pism, t. 2, Kraków, s. 77–124.
View in Google Scholar
Kaproń-Charzyńska I., 2007, Pragmatyczna funkcja formantów w opisie derywatów, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXIII, s. 147–156.
View in Google Scholar
Kaproń-Charzyńska I., 2008, Klasyfikacja derywatów ze względu na funkcje formantów, [w:] S. Ondrejovič (red.), Varia XV, Bratysława, s. 280–286.
View in Google Scholar
Kaproń-Charzyńska I., 2011, Funkcja stylistyczna formantów słowotwórczych. Zarys problematyki, „Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej” t. 46, Warszawa, s. 57–69.
View in Google Scholar
Kąś J., 2006, Rozwarstwienie słownictwa w słowniku gwarowym, [w:] J. Sierociuk (red.), Gwary dziś. 3. Wewnętrzne zróżnicowanie języka wsi, Poznań, s. 135–138.
View in Google Scholar
Kleszczowa K., 1981, Ograniczenia semantyczne w procesie derywacji nazw narzędzi, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląśkiego w Katowicach” nr 437, Katowice.
View in Google Scholar
Kurdyła T., 2011a, Funkcje formantów rzeczownikowych w polszczyźnie ludowej (na przykładzie trzech wsi podkarpackich), „Biblioteka «LingVariów»” t. 12, Kraków.
View in Google Scholar
Kurdyła T., 2011b, Jeszcze o derywatach tautologicznych, „LingVaria” nr 1 (11), s. 85–92.
View in Google Scholar
Nagórko A., 2007, Zarys gramatyki polskiej, wyd. 7, Warszawa.
View in Google Scholar
Puzynina J., 1967, Pojęcie regularnej i nieregularnej konstrukcji morfemowej a fakty słowotwórcze, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XX, s. 91–102.
View in Google Scholar
Puzynina J., 1972, O pojęciu synchronicznej pochodności derywatów, [w:] eadem (red.), Problemy współczesnego słowotwórstwa a dydaktyka uniwersytecka, Warszawa, s. 49–58.
View in Google Scholar
Rak M., 2014, Zróżnicowanie stylistyczne gwary w świetle statystyki leksykalnej (na materiale podhalańskim), [w:] M. Rak, K. Sikora (red.), Badania dialektologiczne. Stan, perspektywy, metodologia. Materiały konferencji naukowej „Gwara i tekst”, Kraków, 27–28 września 2013 r., „Biblioteka «LingVariów»” t. 17, Kraków, s. 157–166.
View in Google Scholar
Reczek S., 1968, Deminutiva polskie. Charakterystyka, rozwój funkcji stylistycznej, „Rocznik Naukowo-Dydaktyczny WSP w Rzeszowie” z. 3 (5), s. 373–386.
View in Google Scholar
Rogowska E., 1993, Funkcja formantu słowotwórczego w rzeczownikach zbiorowych, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Gdańskiego”. „Prace Językoznawcze. Filologia Polska” nr 17–18, Gdańsk, s. 205–212.
View in Google Scholar
Sierociuk J., 1990, Pieśń ludowa i gwara, Lublin.
View in Google Scholar
Grabias S., 1981a, O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo, Lublin.
View in Google Scholar
Grabias S., 1981b, Typy derywacji i składnikowa analiza funkcji formantów, [w:] J. Bartmiński (red.), Pojęcie derywacji w lingwistyce, Lublin, s. 127–147.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
