Elementy informacji gramatycznej w słowniku pod red. Tadeusza Lehra-Spławińskiego jako przykład uwarunkowań socjokulturowych w leksykografii

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.19.19

Słowa kluczowe:

leksykografia, metaleksykografia, gramatyka a słownik, mikrostruktura słownika, Lehr-Spławiński, Trzaski, Everta i Michalskiego [nowy] słownik języka polskiego

Abstrakt

Elements of grammatical information in the dictionary edited by T. Lehr-Spławiński, as an example of socio-cultural factors in lexicography

The paper examines the convention of formulating the inflectional information, especially pertaining to grammatical cases, in Trzaska, Evert, and Michalski’s Dictionary of Polish that was edited in the interwar period by T. Lehr-Spławiński. The author attempts to determine what factors informed the use of a lexicographically innovative solution that nonetheless did not upset the linguistic tradition, and has proven both very functional and influential for future conventions in Polish lexicography. The analysis of nominal inflection presented in the dictionary is compared to analyses in numerous academic and popular grammars, mostly from the interwar period or widely known at the time, and in the context of the publishing layout of the editor who contracted Lehr-Spławiński. The aim of the paper is to highlight the significant role that research on the sociocultural context plays in metalexicographical studies and in a better understanding and interpretation of dictionaries, not so much as linguistic compendia, but also as texts of culture.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Benni T., Łoś J., Nitsch K., Rozwadowski J., Ułaszyn H., 1923, Gramatyka języka polskiego, Kraków.
View in Google Scholar

Czelakowska A., 2010, Opisy fleksyjne w gramatykach polskich lat 1817-1939, „Biblioteka «LingVariów»” t. 6, Kraków.
View in Google Scholar

Drzewiecki K., 1929, Początki gramatyki języka polskiego z ćwiczeniami i przykładami, wyd. 12. bez zmiany, Warszawa.
View in Google Scholar

Gaertner H., 1927, Nauka o języku polskim. Wskazówki do samokształcenia ze słowniczkiem terminów gramatycznych i pomocniczych, „Poradniki Nauczycielskie” t. 1, Lwów.
View in Google Scholar

Gaertner H., 1931–1938, Gramatyka współczesnego języka polskiego, cz. 1: Głosownia 1931, cz. 2: Semantyczne właściwości morfematów. Kategorje wyrazów 1933, cz. 3.1: Słowotwórstwo 1934, cz. 3.2: Słowotwórstwo 1938, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar

Gaertner H., 1933a, Mowa polska. Podręcznik do nauki o języku dla I klasy gimnazjalnej, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar

Gaertner H., 1935, Mowa polska. Podręcznik do nauki o języku dla III klasy gimnazjalnej, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar

Gaertner H., Passendorfer A., 1933, Poradnik gramatyczny. Najważniejsze prawidła i wskazówki gramatyczne z podaniem form nastręczających wątpliwości – a ze szczególnem uwzględnieniem poprawnego wymawiania i stosunku mowy żywej do pisanej do użytku uczniów szkół powszechnych i średnich, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar

Gruszczyński W., 1982: Informacja gramatyczna w dawnych słownikach języka polskiego, „Prace Filologiczne” XXI, s. 67–85.
View in Google Scholar

Konarski F., 1912, Zwięzła gramatyka języka polskiego dla klasy IV. szkół 5- i 6-klasowych, Lwów.
View in Google Scholar

Kryński A.A., Kryński M., 1923, Gramatyka języka polskiego szkolna, wyd. 11 bez zmiany, Warszawa.
View in Google Scholar

Lam S., 1968, Życie wśród wielu, Warszawa.
View in Google Scholar

Lehr-Spławiński T., Kubiński R., 1931, Gramatyka języka polskiego. Podręcznik szkolny, wyd. 4, Lwów.
View in Google Scholar

Lehr-Spławiński T. (red.) [1938–39], Trzaski, Everta i Michalskiego [nowy] słownik języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar

Małecki A. 1863/1915, Gramatyka języka polskiego [większa], Kraków.
View in Google Scholar

NSJPLehr. Prospekt, a., 1939: Nowy słownik języka polskiego oprac. pod red. Tadeusza Lehra-Spławińskiego. Prospekt, Warszawa, druk ulotny niedatowany, dostępny w Gabinecie Dokumentów Życia Społecznego Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, sygn. DU III P.5[4311].
View in Google Scholar

Rudnicka E., 2014, O kontekście historycznym oraz recepcji w polskiej metaleksykografii przedwojennego [Nowego] słownika języka polskiego pod redakcją Tadeusza Lehra-Spławińskiego, „Język Polski” XCIV, z. 2, s. 93–103.
View in Google Scholar

Saloni Z., Świdziński M., 2007, Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar

Stein I., Zawiliński R., 1928, Gramatyka języka polskiego dla szkół powszechnych i średnich, wyd. 6 bez zm. podług wyd. 4 (1923), Warszawa.
View in Google Scholar

Szober S., 1923, Gramatyka języka polskiego, wyd. 2, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar

Szober S., 1931, Zwięzła gramatyka języka polskiego. Podręcznik dla szkół powszechnych i klas niższych szkół średnich, Warszawa.
View in Google Scholar

Szober S., 1931–1934, Gramatyka języka polskiego. Obraz naukowy współczesnego polskiego
View in Google Scholar

języka literackiego, cz.1: Stanowisko lingwistyczne…, cz. 2: Głosownia, cz. 3: Słowotwórstwo i odmiennia, Warszawa.
View in Google Scholar

Szober S., 1953, Gramatyka języka polskiego, wyd. 3, oprac. W. Doroszewski, Warszawa.
View in Google Scholar

Walczak B., 1994: Z wojennych strat językoznawstwa polskiego: nie ukończony słownik języka polskiego pod redakcją Tadeusza Lehra-Spławińskiego, [w:] Z. Zagórski (red.), Język a współczesne społeczeństwo polskie, „Prace Komisji Językoznawczej – Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Filologiczno-Filozoficzny” t. 21, Poznań, s. 65–81.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

01-03-2015

Numer

Dział

Z przeszłości językoznawstwa

Jak cytować

Rudnicka, E. (2015) „Elementy informacji gramatycznej w słowniku pod red. Tadeusza Lehra-Spławińskiego jako przykład uwarunkowań socjokulturowych w leksykografii”, LingVaria, 10(19), s. 288–298. doi:10.12797/LV.10.2015.19.19.

Podobne artykuły

1-10 z 390

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.