Elementy informacji gramatycznej w słowniku pod red. Tadeusza Lehra-Spławińskiego jako przykład uwarunkowań socjokulturowych w leksykografii
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.19.19Słowa kluczowe:
leksykografia, metaleksykografia, gramatyka a słownik, mikrostruktura słownika, Lehr-Spławiński, Trzaski, Everta i Michalskiego [nowy] słownik języka polskiegoAbstrakt
Elements of grammatical information in the dictionary edited by T. Lehr-Spławiński, as an example of socio-cultural factors in lexicography
The paper examines the convention of formulating the inflectional information, especially pertaining to grammatical cases, in Trzaska, Evert, and Michalski’s Dictionary of Polish that was edited in the interwar period by T. Lehr-Spławiński. The author attempts to determine what factors informed the use of a lexicographically innovative solution that nonetheless did not upset the linguistic tradition, and has proven both very functional and influential for future conventions in Polish lexicography. The analysis of nominal inflection presented in the dictionary is compared to analyses in numerous academic and popular grammars, mostly from the interwar period or widely known at the time, and in the context of the publishing layout of the editor who contracted Lehr-Spławiński. The aim of the paper is to highlight the significant role that research on the sociocultural context plays in metalexicographical studies and in a better understanding and interpretation of dictionaries, not so much as linguistic compendia, but also as texts of culture.
Pobrania
Bibliografia
Benni T., Łoś J., Nitsch K., Rozwadowski J., Ułaszyn H., 1923, Gramatyka języka polskiego, Kraków.
View in Google Scholar
Czelakowska A., 2010, Opisy fleksyjne w gramatykach polskich lat 1817-1939, „Biblioteka «LingVariów»” t. 6, Kraków.
View in Google Scholar
Drzewiecki K., 1929, Początki gramatyki języka polskiego z ćwiczeniami i przykładami, wyd. 12. bez zmiany, Warszawa.
View in Google Scholar
Gaertner H., 1927, Nauka o języku polskim. Wskazówki do samokształcenia ze słowniczkiem terminów gramatycznych i pomocniczych, „Poradniki Nauczycielskie” t. 1, Lwów.
View in Google Scholar
Gaertner H., 1931–1938, Gramatyka współczesnego języka polskiego, cz. 1: Głosownia 1931, cz. 2: Semantyczne właściwości morfematów. Kategorje wyrazów 1933, cz. 3.1: Słowotwórstwo 1934, cz. 3.2: Słowotwórstwo 1938, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar
Gaertner H., 1933a, Mowa polska. Podręcznik do nauki o języku dla I klasy gimnazjalnej, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar
Gaertner H., 1935, Mowa polska. Podręcznik do nauki o języku dla III klasy gimnazjalnej, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar
Gaertner H., Passendorfer A., 1933, Poradnik gramatyczny. Najważniejsze prawidła i wskazówki gramatyczne z podaniem form nastręczających wątpliwości – a ze szczególnem uwzględnieniem poprawnego wymawiania i stosunku mowy żywej do pisanej do użytku uczniów szkół powszechnych i średnich, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar
Gruszczyński W., 1982: Informacja gramatyczna w dawnych słownikach języka polskiego, „Prace Filologiczne” XXI, s. 67–85.
View in Google Scholar
Konarski F., 1912, Zwięzła gramatyka języka polskiego dla klasy IV. szkół 5- i 6-klasowych, Lwów.
View in Google Scholar
Kryński A.A., Kryński M., 1923, Gramatyka języka polskiego szkolna, wyd. 11 bez zmiany, Warszawa.
View in Google Scholar
Lam S., 1968, Życie wśród wielu, Warszawa.
View in Google Scholar
Lehr-Spławiński T., Kubiński R., 1931, Gramatyka języka polskiego. Podręcznik szkolny, wyd. 4, Lwów.
View in Google Scholar
Lehr-Spławiński T. (red.) [1938–39], Trzaski, Everta i Michalskiego [nowy] słownik języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Małecki A. 1863/1915, Gramatyka języka polskiego [większa], Kraków.
View in Google Scholar
NSJPLehr. Prospekt, a., 1939: Nowy słownik języka polskiego oprac. pod red. Tadeusza Lehra-Spławińskiego. Prospekt, Warszawa, druk ulotny niedatowany, dostępny w Gabinecie Dokumentów Życia Społecznego Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego, sygn. DU III P.5[4311].
View in Google Scholar
Rudnicka E., 2014, O kontekście historycznym oraz recepcji w polskiej metaleksykografii przedwojennego [Nowego] słownika języka polskiego pod redakcją Tadeusza Lehra-Spławińskiego, „Język Polski” XCIV, z. 2, s. 93–103.
View in Google Scholar
Saloni Z., Świdziński M., 2007, Składnia współczesnego języka polskiego, Warszawa.
View in Google Scholar
Stein I., Zawiliński R., 1928, Gramatyka języka polskiego dla szkół powszechnych i średnich, wyd. 6 bez zm. podług wyd. 4 (1923), Warszawa.
View in Google Scholar
Szober S., 1923, Gramatyka języka polskiego, wyd. 2, Lwów – Warszawa.
View in Google Scholar
Szober S., 1931, Zwięzła gramatyka języka polskiego. Podręcznik dla szkół powszechnych i klas niższych szkół średnich, Warszawa.
View in Google Scholar
Szober S., 1931–1934, Gramatyka języka polskiego. Obraz naukowy współczesnego polskiego
View in Google Scholar
języka literackiego, cz.1: Stanowisko lingwistyczne…, cz. 2: Głosownia, cz. 3: Słowotwórstwo i odmiennia, Warszawa.
View in Google Scholar
Szober S., 1953, Gramatyka języka polskiego, wyd. 3, oprac. W. Doroszewski, Warszawa.
View in Google Scholar
Walczak B., 1994: Z wojennych strat językoznawstwa polskiego: nie ukończony słownik języka polskiego pod redakcją Tadeusza Lehra-Spławińskiego, [w:] Z. Zagórski (red.), Język a współczesne społeczeństwo polskie, „Prace Komisji Językoznawczej – Poznańskie Towarzystwo Przyjaciół Nauk. Wydział Filologiczno-Filozoficzny” t. 21, Poznań, s. 65–81.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja

Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
