„W jaki sposób wzmocnić u nas językoznawstwo?”
Lingwistyka polska w wypowiedziach uczonych z lat 1918–1919
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.09.2014.18.16Słowa kluczowe:
historia językoznawstwa polskiego, Jan Rozwadowski, Kazimierz Nitsch, Stanisław Szober, Aleksander BrücknerAbstrakt
“How to strengthen our linguistics?” – Polish linguistics in the statements of scholars between 1918 and 1919
The Józef Mianowski Fund was a private institution that had systematically supported Polish scholars and their research since 1881, in the period when a Polish state did not exist. In 1917, it announced a questionnaire to determine, in the new political situation, the state and needs of various scientific disciplines studied in Poland and by Polish scholars in Europe. Collected from the answers of 90 scholars representing various disciplines, the results were meant to help direct the actions of the Fund in the country reborn after a period of partition. The paper presents the views of linguists Jan Rozwadowski, Kazimierz Nitsch, Stanisław Szober, and Aleksander Brückner, on the state of Polish linguistics of the time, and their proposals for research projects, needs in the area of scientific literature, organizational actions, and education of linguists and popularization of linguistics. Their articles show a realistic evaluation of the state of Polish linguistic science, and very clearly specified plans aimed at raising Polish linguistics to the European level.
Pobrania
Bibliografia
Appel K., 1908, Język i społeczeństwo (Lingwistyka i Socyologia), Warszawa.
View in Google Scholar
Baudouin de Courtenay J., 1870/1963, Nekotorye obŝie zamečaniâ o âzykovedenii i âzyke. Vstupitelʹnaâ lekciâ na kafedre sravnitelʹnoj grammatiki indoevro-pejskih âzykov, čitannaâ 17/29 dekabrâ 1870 g. v S-Peterburgskom universitete, [w:] I.A. Boduèn de Kurtenè, Izbrannye trudy po obŝemu âzykoznaniû, Moskva 1963, t. 1, s. 47–77.
View in Google Scholar
Baudouin de Courtenay J., 1903, Językoznawstwo, [w:] Wielka encyklopedia powszechna ilustrowana, t. XXXIII–XXXIV, Warszawa, s. 278–296.
View in Google Scholar
Bednarczuk L., 2012, Językoznawstwo indoeuropejskie w Polsce w drugiej połowie XX i na początku XXI wieku, [w:] M. Grochowski (red.), Językoznawstwo w Polsce. Kierunki badań i perspektywy rozwoju. Materiały z sesji jubileuszowej Komitetu Językoznawstwa PAN, Warszawa, s. 47–59.
View in Google Scholar
Brückner A., 1919, Czego od polonistyki najpilniej wymagamy?, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. II, s. 323–349.
View in Google Scholar
Chodubski A., 1984, Witold Zglenicki „Polski Nobel” 1850–1904, Płock 1984.
View in Google Scholar
Czekanowski J., 1920, Byt materjalny nauki, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. III, s. 137–141.
View in Google Scholar
Dobosz K., 2012, Początki i pierwszy tom „Rocznika Orientalistycznego”. Przyczynek do dziejów czasopisma, „LingVaria” nr 2 (14), s. 177–194.
View in Google Scholar
Fita S., 1980, Pokolenie Szkoły Głównej, Warszawa.
View in Google Scholar
Garlicki A. (red.), 1982, Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1915–1939, Warszawa.
View in Google Scholar
Hübner P., 2013, Zwierciadło nauki. Mała encyklopedia polskiej nauki akademickiej, Kraków.
View in Google Scholar
Kasa… : P. Hübner, J. Piskurewicz L. Zasztowt, Kasa imienia Józefa Mianowskiego – Fundacja Popierania Nauki 1881–1991, www.mianowski.waw.pl/foundation/history/?lang=pl, 1 XII 2013.
View in Google Scholar
Katalog 1929: Katalog dzieł wydanych z zapomogi Kasy im. Mianowskiego w latach 1881–1929, Warszawa.
View in Google Scholar
Kowalski T., 1919, W sprawie orjentalistyki w naszych uniwersytetach, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. II, s. 354–372.
View in Google Scholar
Liebfeld A., 1977, Działalność inżyniera Witolda Zglenickiego w Baku w latach 1890–1904 i jego zapis testamentarny dla Kasy im. Mianowskiego, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” nr 2, s. 312–315.
View in Google Scholar
Materiały: Materiały Henryka Ułaszyna, sygn. III–162. IV. Pamiętnikarstwo, j. 229, Notatki, wspomnienia…, k. 224 i n., Archiwum PAN, Warszawa.
View in Google Scholar
Nauka Polska III: „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. III, 1920 [Streszczenie wypowiedzi K. Nitscha], s. 29.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1918, Organizacja i potrzeby nauki w dziale języka polskiego, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. I, s. 355–366.
View in Google Scholar
Piskurewicz J., 1980, O zapisie Witolda Zglenickiego na rzecz Kasy imienia Mianowskiego i dziejach jego realizacji. Na marginesie artykułu Alfreda Liebfelda, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” nr 3, s. 561–564.
View in Google Scholar
Rozwadowski J., 1918, Uwagi o polskich potrzebach naukowych w zakresie językoznawstwa, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. I, s. 345–354.
View in Google Scholar
Rozwadowski J., 1924/21950, Semantyka a gramatyka. Nauka o znaczeniu w obrębie nauki o języku, „Język Polski” z. 4, 5, [przedr. w:] Idem, O zjawiskach i rozwoju języka, Kraków, s. 171–200.
View in Google Scholar
Rozwadowski J., 1960, Zadania językoznawstwa, [w:] Idem, Wybór pism, t. III, Warszawa, s. 228–239.
View in Google Scholar
Skarżyński M., 2013, Przypomnienie Karola Appla. Przyczynki biograficzne, „Poradnik Językowy” z. 7, s. 5–20.
View in Google Scholar
Szober S., 1908/1959, O przygotowaniu lingwistycznym nauczycieli języka polskiego, [w:] Idem, Wybór pism, Warszawa, s. 322–330.
View in Google Scholar
Szober S., 1919, O potrzebach naukowych językoznawstwa w Polsce, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. II, s. 308–322.
View in Google Scholar
Szweykowski Z., 1932, Zarys historii Kasy im. Mianowskiego, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. XV, s. 2–202.
View in Google Scholar
Wrona G., 2004, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” (1918–1939), pierwsze polskie czasopismo naukoznawcze, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” t. VII, z. 2(14), s. 19–47. Wstęp 1918, „Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój” t. I, s. I–XVI.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
