Dwujęzyczność polsko-obca w Polsce i poza jej granicami. Rozwój i perspektywy badań
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.09.2014.17.12Słowa kluczowe:
bilingwizm, wielojęzyczność, język polski, język mniejszości narodowej, język mniejszości etnicznej, język zbiorowości polskiej poza Polską, historia języka polskiegoAbstrakt
Polish-foreign bilingualism in Poland and outside of it. Research development and perspectives
The paper summarizes research on Polish-foreign bilingualism in Poland and outside of its borders. It takes various works into account, regardless of whether their authors place bilingualism in the centre of their research interests, or only mention it in the background of considerations on the use of Polish in the given national or ethnic minority. Apart from works on modern Polish-foreign bilingualism, the author discusses research into bi- and multilingualism in Polish linguistic history. Particular attention is given to the Polish-French bilingualism of Polish romantic authors of the 19th century. The final part of the paper reviews the methodology of research into bilingualism, especially those methods that extend beyond the analysis of linguistic contacts, and combine research into bilingualism with cultural, anthropological and humanistic linguistics. The paper closes with remarks on the perspectives of research on bi- and multilingualism in Poland.
Pobrania
Bibliografia
Bartmiński J., 2007, Językowe podstawy obrazu świata, Lublin.
View in Google Scholar
Błasiak M., 2011, Dwujęzyczność i ponglish. Zjawiska językowo-kulturowe polskiej emigracji w Wielkiej Brytanii, Kraków.
View in Google Scholar
Borawski S., 2000, Wprowadzenie do historii języka polskiego. Zagadnienia historiozoficzne, Warszawa.
View in Google Scholar
Brzezina M., 1986, Polszczyzna Żydów, Warszawa–Kraków.
View in Google Scholar
Brzezina M., 1989, Polszczyzna Niemców, Warszawa–Kraków.
View in Google Scholar
Chruszczewski P.P., 2011, Językoznawstwo antropologiczne. Zadania i metody, Wrocław.
View in Google Scholar
Cieszyńska J., 2006, Dwujęzyczność, dwukulturowość – przekleństwo czy bogactwo? O poszukiwaniu tożsamości Polaków w Austrii, Kraków.
View in Google Scholar
Cockiewicz W., 2013, Jak uporządkować terminologiczny chaos w glottodydaktyce i po co?, „LingVaria” VIII, nr 1, s. 201–213.
View in Google Scholar
Czykwin E., Misiejuk D., 2002, Dwujęzyczność i dwukulturowość w perspektywie psychopedagogicznej, Białystok.
View in Google Scholar
Dąbrowska A., Miodunka W., Pawłowski A., 2012, Wyzwania polskiej polityki językowej za granicą: kontekst, cele, środki i grupy odbiorcze, Warszawa.
View in Google Scholar
Dębski R., 2009, Dwujęzyczność angielsko-polska w Australii. Języki mniejszościowe w dobie globalizacji i informatyzacji, Kraków.
View in Google Scholar
Domagała-Zyśk E., 2013, Wielojęzyczni. Studenci niesłyszący i słabosłyszący w procesie uczenia się i nauczania języków obcych, Lublin.
View in Google Scholar
Dubisz S. (red.), 1997a, Język polski poza granicami kraju, Opole.
View in Google Scholar
Dubisz S., 1997b, Język polski poza granicami kraju – próba charakterystyki kontrastowej, [w:] idem (red.), Język polski poza granicami kraju, Opole, s. 324–376.
View in Google Scholar
Dubisz S., Stąpor I. (red.), 2008, Wielojęzyczność. Kontakty językowe w rozwoju kultur słowiańskich, Pułtusk.
View in Google Scholar
Dubisz S., 2009, Dzieje języka polskiego jako problem badawczy w pracy historyka języka, „Poradnik Językowy” z. 3, s. 19–34.
View in Google Scholar
Dzierżawin K., 2009, Bilingwizm polsko-ukraiński. Badania wśród ukraińskiej młodzieży uczącej się w Przemyślu, „Kijowskie Studia Polonistyczne”, Kijów.
View in Google Scholar
EJO: K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, Wrocław 1999.
View in Google Scholar
EJP: S. Urbańczyk (red.), Encyklopedia języka polskiego, Wrocław 1994.
View in Google Scholar
Frankl V.E., 2010, Wola sensu. Założenia i zastosowanie logoterapii, Warszawa.
View in Google Scholar
Głowiński M., 1986, Wstęp, [w:] J. Tuwim, Wiersze wybrane, wyd. IV, BN I nr 184, Wrocław, s. VII–VIII.
View in Google Scholar
Greń Z., 2000, Śląsk Cieszyński. Dziedzictwo językowe, Warszawa.
View in Google Scholar
Greń Z., 2008, Wielojęzyczność w Wielkim Księstwie Cieszyńskim, [w:] S. Dubisz, I. Stąpor (red.), Wielojęzyczność. Kontakty językowe w rozwoju kultur słowiańskich, Pułtusk, s. 241–265.
View in Google Scholar
Greń Z., 2012, Parametry socjolingwistyczne w badaniach językowych na pograniczu, [w:] H. Kurek (red.), Języki słowiańskie w ujęciu socjolingwistycznym, Kraków.
View in Google Scholar
Grosjean F., 1989, The Bilingual as a Person, [w:] R. Titone (red.), On the Bilingual Person, Ottawa, s. 35–54.
View in Google Scholar
Gruchała J.S., Kurek H. (red.), 2010, Silva rerum philologicarum. Studia ofiarowane Profesor Marii Strycharskiej-Brzezinie z okazji Jej jubileuszu, Kraków.
View in Google Scholar
Guillermo-Sajdak M., 2009, Pomiędzy językami hiszpańskim, francuskim, angielskim i polskim.
View in Google Scholar
Psychologiczne aspekty wielojęzyczności, [w:] W.T. Miodunka (red.), Nowa generacja w glottodydaktyce polonistycznej, Kraków, s. 17–48.
View in Google Scholar
Harris R.Mcl., Smolicz J., 1984, Australijczycy polskiego pochodzenia. Studium adaptacji i asymilacji młodego pokolenia, Wrocław.
View in Google Scholar
Jakobson R., 1989, Wspólny język lingwistów i antropologów, [w:] idem, W poszukiwaniu istoty języka. Wybór pism, M.R. Mayenowa (red.), t. I, Warszawa, s. 471–489.
View in Google Scholar
Kainacher K., 2007, Dziecko w środowisku dwujęzycznym i jego komunikacja międzykulturowa, Kraków.
View in Google Scholar
Kajtoch W., 1999, Języki mniejszości narodowych w Polsce, [w:] W. Pisarek (red.), Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, Kraków, s. 279–305.
View in Google Scholar
Kłoskowska A., 2005, Kultury narodowe u korzeni, Warszawa.
View in Google Scholar
Korendo M., 2009, Jak dzieci niesłyszące czytają teksty podręczników szkolnych?, Kraków.
View in Google Scholar
Kowalcze K., 2009, Bilingwizm w sytuacji komunikacyjnej wyrażania emocji. Studium przypadków dwujęzyczności polsko-włoskiej, [w:] W.T. Miodunka (red.), Nowa generacja w glottodydaktyce polonistycznej, Kraków, s. 49–84.
View in Google Scholar
Laskowski R., 2009, Język w zagrożeniu. Przyswajanie języka polskiego w warunkach polsko-szwedzkiego bilingwizmu, Kraków.
View in Google Scholar
Laskowski R., 2013, Język a tożsamość etniczna. Kształtowanie się poczucia narodowego młodej polskiej diaspory w warunkach wielokulturowości, „LingVaria” VIII, nr 2, s. 77–93.
View in Google Scholar
Ligara B., 1987, Galicyzmy leksykalne w listach Zygmunta Krasińskiego na tle wpływów francuskich w polszczyźnie XIX wieku. Studium bilingwizmu polsko-francuskiego, Kraków.
View in Google Scholar
Ligara B., 2010, Bilingwizm polsko-francuski Adama Mickiewicza. W stronę antropologii lingwistycznej, „LingVaria” V, nr 2, s. 141–170.
View in Google Scholar
Ligara B., 2011, Dwujęzyczność twórców literatury polskiej jako problem badawczy historii języka, „LingVaria” VI, nr 1, s. 165–178.
View in Google Scholar
Lipińska E., 2003, Język ojczysty, język obcy, język drugi. Wstęp do badań dwujęzyczności, Kraków.
View in Google Scholar
Michalewska M.T., 1991, Polszczyzna osób bilingwalnych w Zagłębiu Ruhry w sytuacji oficjalnej, Kraków.
View in Google Scholar
Miodunka W., 1990a, Język a identyfikacja kulturowa i etniczna. Studium kształtowania się tożsamości rodzeństwa należącego do drugiego pokolenia Polonii australijskiej, [w:] idem (red.), Język polski w świecie. Zbiór studiów, Warszawa–Kraków, s. 105–125.
View in Google Scholar
Miodunka W. (red.), 1990b, Język polski w świecie. Zbiór studiów, Warszawa–Kraków.
View in Google Scholar
Miodunka W.T., 2003, Bilingwizm polsko-portugalski w Brazylii. W stronę lingwistyki humanistycznej, Kraków.
View in Google Scholar
Miodunka W.T., 2010a, Dwujęzyczność, walencja kulturowa i tożsamość (e)migracji polskiej w świecie, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LXVI, s. 51–71.
View in Google Scholar
Miodunka W.T., 2010b, O obecność w historii języka polskiego studiów nad polszczyzną mniejszości narodowych i grup etnicznych. Jubileusz prof. Marii Strycharskiej-Brzeziny, „LingVaria” V, nr 2, s. 267–277.
View in Google Scholar
Miodunka W.T., 2011, Między etniczno-genealogicznym a kulturowym rozumieniem narodu. O potrzebie historycznojęzykowych badań polszczyzny jako języka obcego i drugiego, „LingVaria” VI, nr 1, s. 179–204.
View in Google Scholar
Miodunka W.T., 2013a, Jakość polszczyzny używanej przez cudzoziemców. Metody analizy jakości na materiale egzaminów certyfikatowych z języka polskiego jako obcego w roku 2011, „Poradnik Językowy” z. 1, s. 53–68.
View in Google Scholar
Miodunka W.T., 2013b, O definiowaniu języków ojczystego i obcego oraz o „terminologicznym chaosie” w glottodydaktyce – polemicznie, „LingVaria” VIII, nr 2, s. 275–283.
View in Google Scholar
Muryc J. (red.), 2012, Církevní diskurz v širším společensko-historickém kontextu českého Těšínska, Ostrava.
View in Google Scholar
Pisarek W. (red.), 1999, Polszczyzna 2000. Orędzie o stanie języka na przełomie tysiącleci, Kraków.
View in Google Scholar
Prieur J.-M., 2006, Des écrivains en contact de langues, „Études de Linguistique Appliquée” nr 144, s. 485–492.
View in Google Scholar
Reczek J., 1989, Języki w dawnej Rzeczypospolitej, „Język Polski” z. 1–2, s. 19–28.
View in Google Scholar
Reczek J., 1994, Języki w przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, [w:] EJP, Wrocław, s. 139–146.
View in Google Scholar
Schlottmann M., 1995, Wpływ czynników pozajęzykowych na nabywanie języka drugiego (niemieckiego) na przykładzie polskich emigrantów w Niemczech, „Przegląd Polonijny” XVIII, z. 2, s. 41–57.
View in Google Scholar
Sękowska E., 2000, Nurt antropologiczno-kulturowy we współczesnym polskim językoznawstwie, „Poradnik Językowy” z. 6, s. 11–20.
View in Google Scholar
Sękowska E., 2010, Język emigracji polskiej w świecie. Bilans i perspektywy badawcze, Kraków.
View in Google Scholar
Smułkowa E., 1990, Problematyka badawcza polsko-białorusko-litewskiego pogranicza językowego, [w:] J. Rieger (red.), Studia nad polszczyzną kresową, t. V, Warszawa, s. 151–164.
View in Google Scholar
Strycharska-Brzezina M., 2009, Socjostylistyka a dzieje literatury polskiej. Studia nad stylizacją językową w utworach literackich, Kraków.
View in Google Scholar
Urbanek M., 2004, Tuwim, Wrocław.
View in Google Scholar
Warchoł-Schlottmann M., 1996, Język polski w Niemczech – perspektywy zachowania języka etnicznego u najnowszej emigracji, „Przegląd Polonijny” XXII, z. 3, s. 31–50.
View in Google Scholar
Wierzbicka A., 1990, Podwójne życie człowieka dwujęzycznego, [w:] W. Miodunka (red.), Język polski w świecie, Warszawa–Kraków, s. 71−104.
View in Google Scholar
Wróblewska-Pawlak K., 2004, Język – tożsamość – imigracja. O strategiach adaptacyjnych Polaków zamieszkałych we Francji w latach osiemdziesiątych XX wieku, Warszawa.
View in Google Scholar
Wyderka B., 2011, O konieczności nowej syntezy dziejów języków na Śląsku, [w:] B. Dunaj, M. Rak (red.), Badania historycznojęzykowe. Stan, metodologia, perspektywy, Kraków, s. 387−395.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
