Leksyka przestępcza w trylogii złodziejskiej Sergiusza Piaseckiego
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.16.2021.31.26Słowa kluczowe:
socjolekt przestępczy, Sergiusz Piasecki, trylogia przestępczaAbstrakt
Criminal Sociolect in The Criminal Trilogy by Sergiusz Piasecki
The author of the article aims at reconstructing the criminal sociolect of the North-Eastern Borderlands in 1918-1919, based on The Criminal Trilogy by Sergiusz Piasecki. The plot of the novels takes place in Minsk Litewski, which, at that time, was full of thieves from all regions of Poland. In the novels, Piasecki recreated the sociolect of thieves living in the North-Eastern Borderlands, using the authentic criminal lexis. The authenticity of this sociolect is confirmed both by the materials provided by Piasecki himself (preface, footnotes and vocabulary of thieves’ language) and by their comparison with other lexicographic scientific descriptions concerning criminal vocabulary from the first half of the twentieth century.
Pobrania
Bibliografia
Źródła
View in Google Scholar
E: K. Estreicher, Szwargot więzienny, Kraków – Warszawa 1903.
View in Google Scholar
K: A. Kurka, Słownik mowy złodziejskiej, wyd. 2 zm. i rozsz., Lwów 1899.
View in Google Scholar
LW: Żargon mowy przestępców „Blatna muzyka”: ogólny zbiór słów gwary złodziejskiej, oprac. W. Ludwikowski, H. Walczak, Warszawa 1922.
View in Google Scholar
Piasecki S., 1990a, Jabłuszko, Wrocław.
View in Google Scholar
Piasecki S., 1990b, Spojrzę ja w okno, Warszawa.
View in Google Scholar
Piasecki S., 1990c, Nikt nie da nam zbawienia, Warszawa.
View in Google Scholar
Ud: S. Udziela, 1892, Żargon złodziejski we Lwowie, za: M. Rak, Kilka uwag o socjolekcie przestępczym polszczyzny przedwojennego Lwowa, „Socjolingwistyka” XXX, 2016, s. 133–145.
View in Google Scholar
Uł: H. Ułaszyn, Język złodziejski, „Łódzkie Towarzystwo Naukowe. Prace Wydziału I”, nr 11, Łódź 1951.
View in Google Scholar
Literatura
View in Google Scholar
Balʹdaev D.S., Belko V.K., Isupov I.M. (red.), 1992, Slovarʹ tûremno-lagerno-blatnogo žargona, Моskva.
View in Google Scholar
Demel R., 2001, Sergiusz Piasecki (1901–1964): życie i twórczość, Warszawa.
View in Google Scholar
Gorbacz O., 2006, Arg̀o v Ukraïni, Lviv.
View in Google Scholar
Grabias S., 1997, Język w zachowaniach społecznych, wyd. 2 popr., Lublin.
View in Google Scholar
Grabias S., 2010, Środowiskowe i zawodowe odmiany języka – socjolekty, [w:] J. Bartmiński (red.), Współczesny język polski, wyd. 3, Lublin, s. 235–253.
View in Google Scholar
Kołodziejek E., 2015, Człowiek i świat w języku subkultur, wyd. 2 zm., „Rozprawy i Studia – Uniwersytet Szczeciński”, t. 901, Szczecin.
View in Google Scholar
Kubusiak E., 2018, Sergiusz Piasecki – człowiek pogranicza i jego język (na podstawie powieści Kochanek Wielkiej Niedźwiedzicy), [w:] R. Lipelt (red.), Na pograniczach: o stosunkach społecznych i kulturowych, „Na Pograniczach Kultur i Narodów”, t. 10, Sanok, s. 39–55.
View in Google Scholar
Kurzowa Z., 2006, Język polski Wileńszczyzny i kresów północno-wschodnich XVI–XX w., Kraków.
View in Google Scholar
Labocha J., Tutak K., 2005, Podstawy analizy składniowej wypowiedzeń, „Język, Tekst, Komunikacja”, Kraków.
View in Google Scholar
Loewe I., 2007, Gatunki paratekstowe w komunikacji medialnej, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 2513, Katowice.
View in Google Scholar
Małocha A., 1994, Żydowskie zapożyczenia leksykalne w socjolekcie przestępczym, [w:] J. Anusiewicz, B. Siciński (red.), Języki subkultur, „Język a Kultura”, t. 10, Wrocław, s. 135–170.
View in Google Scholar
Milewski S., 2009, Szemrane towarzystwo niegdysiejszej Warszawy, Warszawa.
View in Google Scholar
Nevzorova-Kmech E., 2018, Blatna muzyka („Żargon mowy przestępców”) F.V. Trachtenberga i Żargon mowy przestępców. „Blatna muzyka”. Ogólny zbiór słów gwary złodziejskiej W. Ludwikowskiego i H. Walczaka (analiza porównawcza), „Acta Universitatis
View in Google Scholar
Lodziensis. Folia Linguistica Rossica” 15, s. 63–79, [on-line:] https://doi.org/10.18778/1731- 8025.15.08.
View in Google Scholar
Piekot T., 2008, Język w grupie społecznej: wprowadzenie do analizy socjolektu, Wałbrzych.
View in Google Scholar
Polechoński K., 2000, Żywot człowieka uzbrojonego: biografia, twórczość i legenda literacka Sergiusza Piaseckiego, Warszawa – Wrocław.
View in Google Scholar
Rak M., 2016, Kilka uwag o socjolekcie przestępczym polszczyzny przedwojennego Lwowa, „Socjolingwistyka” XXX, s. 133–145.
View in Google Scholar
Reychman J., 1965, Zapożyczenia tureckie w polskiej gwarze złodziejskiej, „Język Polski” XLV, s. 154–163.
View in Google Scholar
Skarżyński M., 2015, Rosyjskie липа, липовый i polskie lipa, lipny, „LingVaria” nr 10 (19), s. 195–204, [on-line:] https://doi.org/10.12797/LV.10.2015.19.13.
View in Google Scholar
Stępniak K., 1986, Słownik gwar środowisk dewiacyjnych, Warszawa.
View in Google Scholar
Stępniak K., 2013, Słownik gwar przestępczych, Kraków.
View in Google Scholar
Szczerbowski T., 2018, Polskie i rosyjskie słownictwo slangowe, „Prace Monograficzne – Uniwersytet Pedagogiczny im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie”, nr 869, Kraków.
View in Google Scholar
Wilkoń A., 1987, Typologia odmian językowych współczesnej polszczyzny, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 865, Katowice.
View in Google Scholar
