Językowy obraz demokracji w polszczyźnie
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.34.07Słowa kluczowe:
demokracja, językowy obraz świata, „cechy bazowe”, profilowanieAbstrakt
THE LINGUISTIC IMAGE OF DEMOCRACY IN POLISH LANGUAGE
The article attempts to reconstruct the linguistic image of DEMOCRACY in Polish language in accordance with the methodological assumptions of the “Lublin school of cognitive ethnolinguistics”. The material for analysis has been excerpted from three types of sources: dictionaries, surveys and texts. First, a set of fundamental defining features (“basic features”) of the concept of DEMOCRACY has been established, which focused on four aspects: political, social, ethical and economic. Second, using the operation of profiling, the author of the article outlined which sets of features are ascribed to DEMOCRACY in various types of Polish public discourse. Particular attention has been given to the following (basic) features of the analysed concept: power/majority rule, freedom, equality, tolerance and pluralism.
Pobrania
Bibliografia
Bartmiński J., 1986, Czym zajmuje się etnolingwistyka, „Akcent” 26, nr 4, s. 16‒22.
View in Google Scholar
Bartmiński J., 1990, Kolekcja w strukturze tematycznej tekstu ustnego, [w:] T. Dobrzyńska (red.), Tekst w kontekście, Wrocław, s. 155‒174.
View in Google Scholar
Bartmiński J., 2000, Pasywne i aktywne paneuropeizmy we współczesnym języku polskim, [w:] J. Mazur (red.), Słownictwo współczesnej polszczyzny w okresie przemian, Lublin, s. 109‒116.
View in Google Scholar
Bartmiński J., 2006, Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce, [w:] idem (red.), Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, Lublin, s. 8‒35.
View in Google Scholar
Bartmiński J., 2008, Wartości i ich profile medialne, [w:] I. Kamińska-Szmaj, T. Piekot, M. Poprawa (red.), Oblicza komunikacji. Ideologie w słowach i obrazach, Wrocław, s. 23‒41.
View in Google Scholar
Bartmiński J., Chlebda W., 2013, Problem konceptu bazowego i jego profilowania – na przykładzie polskiego stereotypu Europy, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 25, s. 69‒95.
View in Google Scholar
Bartmiński J., Niebrzegowska S., 1998, Profile a podmiotowa interpretacja świata, [w:] J. Bartmiński, R. Tokarski (red.), Profilowanie w języku i w tekście, Lublin, s. 211‒224.
View in Google Scholar
Bartmiński J., Niebrzegowska-Bartmińska S., 2009, Tekstologia, Warszawa.
View in Google Scholar
Bartmiński J., Niebrzegowska-Bartmińska S., 2019, Wolność w polskiej lingwokulturze, [w:] M. Abramowicz, J. Bartmiński (red.), Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów, t. 4: Wolność, Lublin ‒ Warszawa, s. 181‒244.
View in Google Scholar
Bartmiński J., Żuk G., 2007, Polnisch równość ‘Gleichheit’ im semantischen Netz. Kognitive Definition der równość ‘Gleichheit’ im Polnischen, [w:] B. Bock, R. Lühr (red.), Normenund Wertbegriffe in der Verständigung zwischen Ost- und Westeuropa. Akten der internationalen Arbeitstagung 27./28. Februar 2006 in Jena, Frankfurt am Main, s. 33‒68.
View in Google Scholar
Bartmiński J., Żuk G., 2009, Pojęcie równości i jego profilowanie we współczesnym języku polskim, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 21, s. 47‒67.
View in Google Scholar
Bednarczuk M., 2009, Rozumienie narodu i jego profilowanie we współczesnym języku polskim, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 21, s. 85‒101.
View in Google Scholar
Czachur W., 2011, Dyskursywny obraz świata. Kilka refleksji, „tekst i dyskurs – text und diskurs” 4, s. 79‒97, [on-line:] http://tekst-dyskurs.eu/resources/html/article/details?id=223460 (dostęp: 10 I 2022).
View in Google Scholar
Dijk T.A. van, 2003, Dyskurs polityczny i ideologia, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 15, s. 7‒28.
View in Google Scholar
Grzegorczykowa R., 2004, Idee kognitywizmu jako podstawa badań porównawczych w zakresie semantyki, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 16, s. 75‒84.
View in Google Scholar
Grzeszczak M., 2014, Polski honor w świetle danych ankietowych i tekstowych, [w:] J. Bartmiński, I. Bielińska-Gardziel, S. Niebrzegowska-Bartmińska (red.), Wartości w językowo-kulturowym obrazie świata Słowian i ich sąsiadów 2. Wokół europejskiej aksjosfery, Lublin, s. 237‒260, https://doi.org/10.17951/et.2013.25.23.
View in Google Scholar
Grzeszczak M., 2015, Pojęcie demokracji i jego profilowanie w polskim i niemieckim dyskursie publicznym (1989–2009), Lublin.
View in Google Scholar
JWP: J. Bartmiński (red.), Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, Lublin 2006.
View in Google Scholar
Majer-Baranowska U., 2006, demokracja, [w:] J. Bartmiński (red.), Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, Lublin, s. 72‒77.
View in Google Scholar
Marczewska M., 2012, Ja cię zamawiam, ja cię wypędzam… Choroba. Studium językowo-kulturowe, Kielce, [on-line:] https://www.academia.edu/5351775/_Ja_ci%C4%99_zamawiam_ja_ci%C4%99_wyp%C4%99dzam_Choroba_Studium_j%C4%99zykowo_kulturowe (dostęp: 10 I 2022).
View in Google Scholar
Niebrzegowska-Bartmińska S., 2004, Badania etnolingwistyczne w Lublinie, [w:] Z. Krążyńska, Z. Zagórski (red.), Poznańskie Spotkania Językoznawcze, t. 13, Poznań, s. 79‒89.
View in Google Scholar
PJT: J. Bartmiński, R. Tokarski (red.), Profilowanie w języku i w tekście, Lublin 1998.
View in Google Scholar
PP: J. Bartmiński (zest.), Profilowanie pojęć. Wybór prac, Lublin 1993.
View in Google Scholar
Tyrpa A., 2006, Etnolingwistyka ludowa, narodowa, porównawcza – koncepcje neofilologów i polonistów, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 18, s. 105‒116.
View in Google Scholar
Underhill J.W., 2012, Ethnolinguistics and Cultural Concepts. Truth, Love, Hate and War, Cambridge. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511862540
View in Google Scholar
Waszakowa K., 2005, Przejawy internacjonalizacji w słowotwórstwie współczesnej polszczyzny, Warszawa.
View in Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska,
View in Google Scholar
M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
