Pamięcioznawstwo lingwistyczne w ujęciu Wojciecha Chlebdy
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.18.2023.36.02Słowa kluczowe:
pamięć zbiorowa, niepamięć zbiorowa, Wojciech Chlebda, geografia mentalna, etnolingwistykaAbstrakt
LINGUISTIC MEMORY STUDIES BY WOJCIECH CHLEBDA
The purpose of this paper is to present the concept of linguistic memory studies, developed by WojciechChlebda, as a research program of modern linguistics. Wojciech Chlebda assumes that memory,both individual and collective, is strongly linked to language, that is, it participates both in the formingof memory content and in its material expression: its externalizing in verbal narrations (and, morebroadly, semiotic narrations). In this context, he identifies the following challenges facing linguisticmemory studies: description and classification of linguistic exponents of memory, description of theprocess of mapping collective memories, and research on collective oblivion.
Pobrania
Bibliografia
Bartmiński J., Chlebda W., 2008, Jak badać językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów?, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 20, s. 11‒27.
View in Google Scholar
Chlebda W., 1997, Zarys polskiej geografii mentalnej, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 81‒94.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2000, Ile jest Mławy w Mławie? Pochodne nazw własnych w językowym obrazie świata Polaków, [w:] A. Dąbrowska, J. Anusiewicz (red.), Językowy obraz świata i kultura, „Język a kultura”, t. 13, Wrocław, s. 247‒259.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2002, Polak przed mentalną mapą świata, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 14, s. 9‒26.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2007, Tezy o niepamięci zbiorowej, „Prace Filologiczne” LIII, s. 71–78.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2008, Językowy autoportret Polaków. Spotkanie podmiotów, [w:] J. Bartmiński, A. Pajdzińska (red.), Podmiot w języku i kulturze, „Czerwona Seria Instytutu Filologii Polskiej UMCS”, t. 25, Lublin, s. 185‒200.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2010, W poszukiwaniu językowo-kulturowego obrazu świata Słowian, [w:] idem (red.), Etnolingwistyka a leksykografia. Tom poświęcony Profesorowi Jerzemu Bartmińskiemu, Opole, s. 7‒20.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2011, Szkice do językowego obrazu pamięci. Pamięć jako wartość, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 23, s. 83‒98.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2012a, Czy polska etnolingwistyka może być zwornikiem nauk humanistycznych?, [w:] M. Grochowski (red.), Językoznawstwo w Polsce. Kierunki badań i perspektywy rozwoju. Materiały z sesji jubileuszowej Komitetu Językoznawstwa PAN, Warszawa, s. 91‒98.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2012b, Pamięć ujęzykowiona, [w:] J. Adamowski, M. Wójcicka (red.), Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, „Tradycja dla Współczesności. Ciągłość i zmiana”, t. 6, Lublin, s. 109‒119.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2014, O potrzebie mapowania polskiej pamięci / niepamięci zbiorowej, [w:] E. Golachowska, A. Zielińska (red.), Konstrukcje i destrukcje tożsamości, t. 3: Narracja i pamięć, Warszawa, s. 39‒47.
View in Google Scholar
Chlebda W., 2016, W stronę optymalizacji słownikowego objaśniania znaczeń, „Stylistyka” XXV, s. 319‒335, https://doi.org/10.25167/Stylistyka.25.2016.20. DOI: https://doi.org/10.25167/Stylistyka.25.2016.20
View in Google Scholar
Chlebda W., 2018, Pamięć a język. Zarys relacji, [w:] W. Czachur (red.), Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne, „Kultury i Języki Pamięci”, Warszawa, s. 56‒67, https://doi.org/10.31338/uw.9788323530077. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323530077.pp.56-68
View in Google Scholar
Chlebda W., 2019a, Jak historia odkłada się w pamięci, jak pamięć odkłada się w języku, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 31, s. 55‒72, http://doi.org/10.17951/et.2019.31.55. DOI: https://doi.org/10.17951/et.2019.31.55
View in Google Scholar
Chlebda W., 2019b, O wyzwaniach i zadaniach pamięcioznawstwa lingwistycznego, „LingVaria” nr 2 (28), s. 147‒164, https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.28.10. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.28.10
View in Google Scholar
Chlebda W., 2019c, Z katalogu zadań pamięcioznawczych, „Stylistyka” XXVIII, s. 7‒24, https://doi.org/10.25167/Stylistyka.28.2019.1. DOI: https://doi.org/10.25167/Stylistyka28.2019.1
View in Google Scholar
Chlebda W., 2022a, Bitwa pod Mątwami, albo Czy niepamięć jest etnolingwistycznie relewantna?, „Etnolingwistyka. Problemy Języka i Kultury” 34, s. 95‒124, https://doi.org/10.17951/et.2022.34.95. DOI: https://doi.org/10.17951/et.2022.34.95
View in Google Scholar
Chlebda W., 2022b, Pamięć o Żydach w wielkich słownikach języka polskiego. Rekonesans, cz. 1, „LingVaria” nr 1 (33), s. 69–82, https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.33.06. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.33.06
View in Google Scholar
Chlebda W., 2022c, Pamięć o Żydach w wielkich słownikach języka polskiego. Rekonesans, cz. 2, „LingVaria” nr 2 (34), s. 65–82, https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.34.05. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.17.2022.34.05
View in Google Scholar
Czachur W., 2011, Some Considerations on the Category of the Discursive World View | Einige Überlegungen zur Kategorie des diskursiven Weltbildes, „Muttersprache” nr 121 (2), s. 97–103.
View in Google Scholar
Czachur W., 2018, Lingwistyka pamięci. Założenia, zakres badań i metody analizy, [w:] W. Czachur (red.), Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne, „Kultury i Języki Pamięci”, Warszawa, s. 7‒55, https://doi.org/10.31338/uw.97883235300 77.pp.7-55. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323530077.pp.7-55
View in Google Scholar
Czachur W., Lüger H.-H., 2021, 80 Years After – Ways to a common German-Polish Culture of Remembrance? | 80 Jahre danach – Wege zu einer gemeinsamen deutsch-polnischen Erinnerungskultur?, „Lublin Studies in Modern Languages and Literature” 45 (2), s. 93–105, https://doi.org/10.17951/lsmll.2021.45.2.93-105. DOI: https://doi.org/10.17951/lsmll.2021.45.2.93-105
View in Google Scholar
Czachur W., Wójcicka M., 2021, Pamięć i pamiętanie w przestrzeni języka z perspektywy badań lingwistycznych, [w:] P. Stalmaszczyk (red.), Język(i) w czasie i przestrzeni, „Łódzkie Studia z Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego” 12, Łódź, s. 211‒235.
View in Google Scholar
Czerwiński M., 2014, Archiwum znaków – semiotyka pamięci kulturowej, „tekst i dyskurs – text und diskurs” 7, s. 31‒48.
View in Google Scholar
Foucault M., 1977, Archeologia wiedzy, przeł. A. Siemek, słowem wstępnym opatrzył J. Topolski, Warszawa.
View in Google Scholar
Gajda S., 2020, Przeszłość i pamięć (nie)ujęzykowiona?, [w:] W. Mokijenko, J. Tarsa (red.), Język i pamięć. Księga jubileuszowa dedykowana Panu Profesorowi Wojciechowi Chlebdzie z okazji 70. urodzin, Opole, s. 249‒256.
View in Google Scholar
Kajfosz J., 2012, O kognitywnych i społecznych uwarunkowaniach pamięci, [w:] J. Adamowski, M. Wójcicka (red.), Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, „Tradycja dla Współczesności. Ciągłość i zmiana”, t. 6, Lublin, s. 21–31.
View in Google Scholar
Łaziński M., 2020, Słowa klucze polszczyzny w statystyce i w świadomości społecznej, [w:] A. Hącia, K. Kłosińska, P. Zbróg (red.), Polszczyzna w dobie cyfryzacji, Warszawa, s. 267–276.
View in Google Scholar
Niewiara A., 2018, Nazywanie wypartych treści zbiorowej pamięci we współczesnym polskim dyskursie tożsamościowym (1989–2015), [w:] M. Cichońska, I. Genew-Puhalewa (red.), Tożsamość Słowian zachodnich i południowych w świetle XX-wiecznych dyskusji i polemik, t. 2: Język, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3660, Katowice, s. 65–84.
View in Google Scholar
Niewiara A., 2019, Imagologia. Pamięć zbiorowa, umysł i kultura, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3842, Katowice.
View in Google Scholar
Rak M., 2017, Kulturemy – nowa perspektywa badań etnolingwistycznych, „tekst i dyskurs – text und diskurs” 10, s. 217–227.
View in Google Scholar
Skowronek K., 2016, Pamięć – „stare”, „nowe” i „najnowsze” konteksty językowo‐kulturowe, „Horyzonty Wychowania” 15 (36), s. 47‒65, https://doi.org/10.17399/HW.2016.153603.
View in Google Scholar
Wójcicka M., 2014, Pamięć zbiorowa a tekst ustny, Lublin.
View in Google Scholar
Wójcicka M., 2018, Język pamięci zbiorowej (w kontekście kultury oralności, piśmienności i eletralności). Prolegomena, [w:] W. Czachur (red.), Pamięć w ujęciu lingwistycznym.
View in Google Scholar
Zagadnienia teoretyczne i metodyczne, „Kultury i Języki Pamięci”, Warszawa, s. 68–93, https://doi.org/10.31338/uw.9788323530077.pp.68-93. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323530077.pp.68-93
View in Google Scholar
Wójcicka M., 2020, Collective Memory and Oral Text, transl. by P. Łozowski, “Sounds – Meaning – Communication” 12, Berlin, https://doi.org/10.3726/b16860. DOI: https://doi.org/10.3726/b16860
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
