Eksplikacja znaku percepcyjnego zapachu w świadomości użytkowników języka polskiego oraz w definicjach słownikowych (na materiale eksperymentu psycholingwistycznego)

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.39.16

Słowa kluczowe:

definicje słownikowe;, eksperyment psycholingwistyczny, cecha percepcyjna

Abstrakt

EXPLICATION OF THE PERCEPTUAL SIGN ”SMELL” IN THE MINDS OF POLISH LANGUAGE USERS AND IN DICTIONARY DEFINITIONS (BASED ON THE MATERIAL OF A PSYCHOLINGUISTIC EXPERIMENT)

The problem of explicating perceptual features in vocabulary definitions is still underdeveloped in linguistics. Each interpretation of a meaning in a dictionary is one of the possible variants of its description. The aim of my research is to identify and characterise the correlation between the content of the definitions of words with the perceptual feature “smell” and the content of the corresponding concepts in the minds of Polish language users. The following methods were used in the study: analysis of dictionary definitions, conceptual analysis, psycholinguistic experiment. Using the questions from the experiment, I was able to identify 12 terms that respondents mention most often (over 100 times) and associate with smell, and also to refer to dictionary definitions to see if there is a perceptual sign in the structure of the definitions. A perceptual sign (perceptual feature) in linguistics refers to a meaningful unit whose meaning is derived from perception, i.e. perception by the senses. It is a sign that can be perceived through the senses, such as sight, hearing or touch, and which has a certain meaning for the perceiver. The perceptual sign of smell in Polish dictionaries is represented by the lexemes such as aromatic, fragrant, pleasant, pungent, unpleasant smell. Vocabulary definitions mostly fail to capture the perception of smell: the realities that respondents most often mentioned do not include the perception of smell, but are presented descriptively.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Badyda E., 2013, „Upadły anioł zmysłów”? Metaforyka zapachu i percepcji węchowej we współczesnej polszczyźnie, Gdańsk.
View in Google Scholar

Bugajski M., 2004, Jak pachnie rezeda? Lingwistyczne studium zapachów, Wrocław.
View in Google Scholar

Czerniawska J.M., Czerniawska E., 2005, Pamięć węchowa: fascynująca nieznajoma, [w:] E. Czerniawska (red.), Pamięć. Zjawiska zwykłe i niezwykłe, Warszawa, s. 90–109.
View in Google Scholar

Desor J.A., Beauchamp G.K., 1974, The Human Capacity to Transmit Olfactory Information, „Perception & Psychophysics” 16, nr 3, s. 551–556, https://doi.org/10.3758/BF03198586. DOI: https://doi.org/10.3758/BF03198586
View in Google Scholar

Gilbert A., 2010, Co wnosi nos? Nauka o tym, co nam pachnie, tłum. J. Konieczny, Warszawa.
View in Google Scholar

Goldstein E.B., 2009, Sensation and Perception, wyd. VIII, Boston.
View in Google Scholar

Grzegorczykowa R., 2012, Określenia percepcji węchowej w języku polskim, [w:] eadem, Świat widziany poprzez słowa. Szkice z semantyki leksykalnej, Warszawa, s. 160–168.
View in Google Scholar

Kuryłowicz B., 2011, Jak purpurowy zapach róży… Metafory synestezyjne w młodopolskich tekstach poetyckich, „Białostockie Archiwum Językowe” 11, s. 99–114, https://doi.org/10.15290/baj.2011.11.07. DOI: https://doi.org/10.15290/baj.2011.11.07
View in Google Scholar

Pisarkowa K., 1972, Szkic pola semantycznego zapachów w polszczyźnie, „Język Polski” LII, z. 5, s. 330–339.
View in Google Scholar

Rosińska A., 2005, Rola synestezji w obrazowaniu zapachu, „Studia Filologiczne Akademii Świętokrzyskiej” 18, s. 65–77.
View in Google Scholar

Sacks O., 2008, Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem, tłum. B. Lindenberg, Poznań.
View in Google Scholar

SJPD: W. Doroszewski (red.), Słownik języka polskiego, t. I–XI, Warszawa 1958–1969.
View in Google Scholar

SJP PWN: Słownik języka polskiego PWN, [on-line:] https://sjp.pwn.pl/ (dostęp: 1 IX 2023).
View in Google Scholar

Vajnštejn O.B., 2010, Aromaty i zapahi v kulʹture, Moskva.
View in Google Scholar

Witkowska I., 2020, „Zapach, który rozpieszcza zmysły…” – o konieczności współuczestnictwa odbiorcy w tworzeniu komunikatu, [w:] A. Kalisz, E. Tyc (red.), Partnerstwo w komunikacji, Katowice, s. 67–82.
View in Google Scholar

WSJP PAN: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, [on-line:] https://www.wsjp.pl (dostęp: 1 IX 2023).
View in Google Scholar

Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar

Zawisławska M., 2012, Sposoby opisu zapachu perfum (na przykładzie wybranych tekstów z blogów), [w:] K. Waszakowa, A. Mikołajczuk (red.), Odkrywanie znaczeń w języku, Warszawa, s. 215–227.
View in Google Scholar

Žujkova M.V., 2016, Slovnikovì defìnìcìï ta princip antropocentrizmu, „Aktualʹnì pitannâ ìnozemnoï fìlologìï” 4, s. 61–68.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

13-05-2025

Numer

Dział

Debiuty

Jak cytować

Yodlovska, A. (2025) „Eksplikacja znaku percepcyjnego zapachu w świadomości użytkowników języka polskiego oraz w definicjach słownikowych (na materiale eksperymentu psycholingwistycznego)”, LingVaria, 20(1(39), s. 239–249. doi:10.12797/LV.20.2025.39.16.

Podobne artykuły

1-10 z 91

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.