Środki wartościująco-emotywne pod adresem współobywateli w dyskursie sceptyków wobec szczepień przeciw COVID-19
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.20.2025.39.06Słowa kluczowe:
wartościowanie, strategie wartościująco-emotywne, pandemia Covid-19, sceptycy wobec szczepieńAbstrakt
VALUE-EMOTIONAL MEASURES TOWARDS FELLOW CITIZENS IN THE DISCOURSE OF COVID-19 VACCINATION SCEPTICS
The authors analyse comments by COVID-19 vaccination sceptics published on Facebook. The subject of the study is the means of valuing fellow citizens receiving successive doses of the vaccine. The theoretical and methodological background is provided by the assumptions of J. Puzynina’s axiolinguistics. The analysis made it possible to distinguish two groups of valuing measures (systemically and pragmatically), which stigmatise certain characteristics: stupidity and being susceptible to manipulation. These include value-laden lexis, as well as presuppositions, ironic uses, or provocations. The third group is made up of measures representing coronalexics, e. g. szczepany, zakeczupowani or covidioci. The means of valuing used by vaccination sceptics are part of the WE–THEY dichotomy, which, combined with axiologically motivated discrediting, testifies to the ideologisation of the analysed discourse.
Pobrania
Bibliografia
Ciesek-Ślizowska B., Duda B., Ficek E., Przyklenk J., Sujkowska-Sobisz K., Wilczek W., 2022, Sceptycyzm wobec szczepień przeciwko COVID-19. Raport z badań wybranych komentarzy internetowych wraz z rekomendacjami w zakresie strategii komunikacyjnych, Chorzów.
View in Google Scholar
Ciesek-Ślizowska B., Przyklenk J., Sujkowska-Sobisz K., Wilczek W., 2023, Eine Vertrauenskrise in den Äußerungen von Impfskeptikern während der COVID-19-Pandemie. DOI: https://doi.org/10.14220/9783737016285.129
View in Google Scholar
Eine linguistische Perspektive, [w:] M. Jakosz, M. Kałasznik (red.), Corona-Pandemie im Text und Diskurs, „Fields of Linguistics. Aktuelle Fragestellungen und Herausforderungen”, Göttingen, s. 129–153.
View in Google Scholar
Ciesek-Ślizowska B., Wilczek W., 2023, Jude Niedziel, dr Mengele, covidowe hitlerki – językowe środki dyskredytacji przeciwnika w dyskursie sceptycznym wobec szczepień, „Res Rhetorica” 10, nr 1: Retoryka zdrowia i choroby, s. 129–144, https://doi.org/10.29107/rr2023.1.8. DOI: https://doi.org/10.29107/rr2023.1.8
View in Google Scholar
Duda B., Ficek E., 2022, Szczepionka, śmiercionka, trupionka. Modelowanie znaczeń słowa w dyskursie antyszczepionkowym związanym z pandemią SARS-CoV-2, „Język Polski” CII, z. 2, s. 49–63, https://doi.org/10.31286/JP.01016. DOI: https://doi.org/10.31286/JP.01016
View in Google Scholar
Grabias S., 1981, O ekspresywności języka. Ekspresja a słowotwórstwo, Lublin.
View in Google Scholar
Habrajska G., 2008, Przeżywanie ideologii, [w:] I. Kamińska-Szmaj, T. Piekot, M. Poprawa (red.), Ideologie w słowach i obrazach, „Acta Universitatis Wratislaviensis”, nr 3121, „Oblicza Komunikacji”, Wrocław, s. 56–64.
View in Google Scholar
Kondzioła-Pich K., 2021, Covidioci kontra covidianie – kilka uwag o hejcie w czasach zarazy, „Studia Językoznawcze” 20, s. 79–90, https://doi.org/10.18276/sj.2021.20-06. DOI: https://doi.org/10.18276/sj.2021.20-06
View in Google Scholar
Kut D., Mytych-Orlewska K., Owerko K., Serwa K., Surowiec M., Świderska D., 2023, Doświadczenie pandemii koronawirusa w słowach i obrazach, „Słowo. Studia językoznawcze” 14, s. 296–321, https://doi.org/10.15584/slowo.2023.14.21. DOI: https://doi.org/10.15584/slowo.2023.14.21
View in Google Scholar
Laskowska E., 1992, Wartościowanie w języku potocznym, Bydgoszcz.
View in Google Scholar
Laskowska E., 2008, Wartościowanie jako środek perswazji, [w:] I. Benenowska, M. Jaracz, E. Laskowska (red.), Język, społeczeństwo, wartości, „Prace Komisji Językoznawczej Bydgoskiego Towarzystwa Naukowego”, nr 18, Bydgoszcz, s. 219–226.
View in Google Scholar
Lubaś W., 2003, Polskie gadanie. Podstawowe cechy i funkcje potocznej odmiany polszczyzny, „Studia i Monografie. Uniwersytet Opolski”, nr 326, Opole.
View in Google Scholar
Naruszewicz-Duchlińska A., 2015, Nienawiść w czasach Internetu, Gdynia.
View in Google Scholar
Puzynina J., 1986, O elementach ocen w strukturze znaczeniowej wyrazów, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” XL, s. 121–128.
View in Google Scholar
Puzynina J., 1992, Język wartości, Warszawa.
View in Google Scholar
Puzynina J., 2004, Problemy wartościowania w języku i w tekście, „Etnolingwistyka” 16, s. 179–189.
View in Google Scholar
Reisigl M., 2010, Dyskryminacja w dyskursach, tłum. D. Przepiórkowska, „Tekst i Dyskurs” 3, s. 27–61.
View in Google Scholar
Rejter A., 2006, Leksyka ekspresywna w historii języka polskiego. Kulturowo-komunikacyjne konteksty potoczności, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 2423, Katowice.
View in Google Scholar
SJP PWN: Słownik języka polskiego PWN, [on-line:] https://sjp.pwn.pl (dostęp: 20 X 2024).
View in Google Scholar
Tymieniecka-Suchanek J., 2022, „Oto, jaki jest szczur”, czyli jak podążać w stronę hipotetycznej wizji koegzystencji ludzi i szczurów…, „Teksty Drugie” 4: Akwapoetyka i inne krytyki antropocenu, s. 168–183, https://doi.org/10.18318/td.2022.4.12. DOI: https://doi.org/10.18318/td.2022.4.12
View in Google Scholar
WSJP PAN: P. Żmigrodzki (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN, [on-line:] https://wsjp.pl (dostęp: 20 X 2024).
View in Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska,
View in Google Scholar
M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2025 Wioletta Wilczek, Bernadetta Ciesek-Ślizowska
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
