Kontekstowe wahania frekwencji względnej w parach synonimów i wariantów
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.21.2026.41.03Słowa kluczowe:
kolokacje, synonimia, warianty leksykalneAbstrakt
CONTEXTUAL FLUCTUATIONS IN RELATIVE FREQUENCY IN SYNONYM AND VARIANT PAIRS
The author of this article discusses different ways of analysing and presenting collocations in lexical research and shows that in comparative analyses of synonyms and variants, it may be more useful to examine how their relative frequency varies with verbal context than to look at their collocations in their entirety. Some of the variants discussed differ in their preferred reference, which challenges the very definition of variants as functionally identical entities, even if there are differences between them in terms of non-designatory features and sociolinguistic parameters.
Pobrania
Bibliografia
Bańko M., 2006, Słownik dobrego stylu, czyli wyrazy, które się lubią, Warszawa.
View in Google Scholar
Bańko M., 2013, Obrazy Google jako źródło informacji lingwistycznej, [w:] W. Chlebda (red.), Na tropach korpusów. W poszukiwaniu optymalnych zbiorów tekstów, Opole, s. 73–84.
View in Google Scholar
Bańko M., 2014, Jazz, dżez, http://www.approval.uw.edu.pl/jazz (dostęp: 5 V 2025).
View in Google Scholar
Bańko M., Svobodová D., Rączaszek-Leonardi J., Tatjewski M., 2016, Nie całkiem obce. Zapożyczenia wyrazowe w języku polskim i czeskim, Warszawa.
View in Google Scholar
Burkhardt H., 2010, Miejsce kolokacji w leksykografii i ich rola w tworzeniu tekstów w języku obcym, „Acta Universitatis Lodziensis. Kształcenie Polonistyczne Cudzoziemców” 17, s. 177–184.
View in Google Scholar
Čermáková A., b.d., Collocation Analysis, [w:] M.L. Greenberg (red.), Encyclopedia of Slavic Languages and Linguistics Online, https://referenceworks.brill.com/display/db/eslo (dostęp: 25 I 2026).
View in Google Scholar
Firth J.R., 1957, A Synopsis of Linguistic Theory 1930–1955, [w:] idem, Studies in Linguistic Analysis, Oxford, s. 1–32.
View in Google Scholar
Fontanelle T., 1998, Phraseology and the Dictionary, [w:] A.P. Cowie (red.), Phraseology: Theory, Analysis, and Applications, „Oxford Studies in Lexicography and Lexicology”, Oxford, s. 189–207.
View in Google Scholar
Hebal-Jezierska M., 2010, Obrazy kolokacyjne wybranych leksemów, należących do pola semantycznego cudzoziemiec (na materiale korpusu języka czeskiego SYN2006PUB), [w:] J. Goszczyńska, Z. Greń (red.), Res slavisticae. Księga dedykowana Profesor Ewie Siatkowskiej, Warszawa, s. 73–92.
View in Google Scholar
Hebal-Jezierska M., 2012, Wizerunki kolokacyjne mniejszości romskiej w języku czeskim i słowackim, „Zeszyty Łużyckie” 46, s. 64–81.
View in Google Scholar
Hebal-Jezierska M., 2013, Podstawowe zasady korzystania z korpusów przy badaniu języka, [w:] W. Chlebda (red.), Na tropach korpusów. W poszukiwaniu optymalnych zbiorów tekstów, Opole, s. 17–30.
View in Google Scholar
Kieraś W., Marciniak M., Łaziński M., Woliński M., Bojałkowska K., Eźlakowski W., Kobyliński Ł., Komosińska D., Krasnowska-Kieraś K., Rudolf M., Tomaszewska A., Wołoszyn J., Zawadzka-Paluektau N., 2025, Korpus Współczesnego Języka Polskiego. Dekada 2011–2020, „Język Polski” V, z. 2, s. 5–20, https://doi.org/10.31286/JP.001055.
View in Google Scholar
Kozioł-Chrzanowska E., 2018, Grafika Google – możliwości i ograniczenia narzędzia jako źródła informacji dla leksykografów redagujących definicje słownikowe, [w:] M. Bańko, H. Karaś (red.), Między teorią a praktyką. Metody współczesnej leksykografii, „Biblioteka Prac Filologicznych (2018)”, t. 1, Warszawa, s. 113–129.
View in Google Scholar
KP [Kazimierz Polański] 1999, Warianty językowe, [w:] K. Polański (red.), Encyklopedia językoznawstwa ogólnego, wyd. II, Wrocław, s. 630.
View in Google Scholar
Leech G., 1981, Semantics, Harmondsworth.
View in Google Scholar
Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, red. A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
Pęzik P., 2012, Wyszukiwarka PELCRA dla danych NKJP, [w:] A. Przepiórkowski, M. Bańko, R.L. Górski, B. Lewandowska-Tomaszczyk (red.), Narodowy Korpus Języka Polskiego, praca zbiorowa, Warszawa, s. 253–273.
View in Google Scholar
Pęzik P., 2013, Paradygmat dystrybucyjny w badaniach frazeologicznych. Powtarzalność, reprodukcja i idiomatyzacja, [w:] P. Stalmaszczyk (red.), Metodologie językoznawstwa. Ewolucja języka, ewolucja teorii językoznawczych, „Łódzkie Studia z Językoznawstwa Angielskiego i Ogólnego”, 1, Łódź, s. 143–160.
View in Google Scholar
Pęzik P., 2020, Budowa i zastosowania Korpusu monitorującego MoncoPL, „Forum Lingwistyczne” 7, s. 133–150, https://doi.org/10.31261/FL.2020.07.11.
View in Google Scholar
Przybylska R., 2003, Wstęp do nauki o języku polskim, Kraków.
View in Google Scholar
Przybylska R., 2007, Z problemów słownikowego opisu łączliwości rzeczownika, [w:] P. Żmigrodzki, R. Przybylska (red.), Nowe studia leksykograficzne, Kraków, s. 69–77.
View in Google Scholar
Przybylska R., 2018, Ilustracja materiałowa w WSJP PAN – kolokacje i cytaty, [w:] P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek (red.), Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, Kraków, s. 115–126.
View in Google Scholar
Przybylska R., 2020, Kolokacje a analiza semantyczna wyrazu, „LingVaria” XV, nr 2 (30), s. 43–51, https://doi.org/10.12797/LV.15.2020.30.04.
View in Google Scholar
Rokicka T., 2007, Status kolokacji w Wielkim słowniku języka polskiego, [w:] P. Żmigrodzki, R. Przybylska (red.), Nowe studia leksykograficzne, Kraków, s. 79–86.
View in Google Scholar
Sinclair J., 1991, Corpus, Concordance, Collocation, „Describing English Language”, Oxford.
View in Google Scholar
Skorupka S., 1967, Słownik frazeologiczny języka polskiego, t. 1, Warszawa.
View in Google Scholar
Wróblewski K., 1991, Fan – moda czy językowa konieczność?, „Poradnik Językowy” z. 3–4, s. 142–145.
View in Google Scholar
Wielki słownik języka polskiego PAN. Geneza, koncepcja, zasady opracowania, praca zbiorowa, red. P. Żmigrodzki, M. Bańko, B. Batko-Tokarz, J. Bobrowski, A. Czelakowska, M. Grochowski, R. Przybylska, J. Waniakowa, K. Węgrzynek, Kraków 2018.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2026 Mirosław Bańko
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
