Rola zbiorowej świadomości językowej w badaniach z zakresu stylistyki historycznej
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.28.08Słowa kluczowe:
świadomość językowa, stylistyka historyczna, przesłona czasowa, kontekstAbstrakt
The Role of Collective Linguistic Awareness in Research in the Field of Historical Stylistics
The article refers to the well-known hypothesis that the identification mode of all stylistic phenomena consists essentially in finding the appropriate contexts for them. The main purpose of our considerations is to discuss the procedure for the use of collective linguistic awareness of past eras, verbalized in various documents, as one of the important links forming the network of conditions that support the process of stylistic analysis of old utilitarian and artistic texts. The distinguished context creates good chances for interpretation. Most importantly, it limits the time curtain that exists between the author and the recipient of the examined text, and brings him or her closer to the original rules of its reading. Of course, its usefulness is not unlimited. The main problem that we need to mention while discussing our practice is the difficulty of reaching the linguistic notions of the past. Their testimonies may be incomplete, and modern methods of reception defective. Despite these obstacles, the inclusion of the linguistic awareness of the past in the analysis of historical texts appears to be a factor that significantly rationalizes the research process in stylistics.
Pobrania
Bibliografia
Bartmiński J., 2001, Kontekst założony, historyczny czy kreowany?, [w:] A. Pajdzińska, R. Tokarski (red.), Semantyka tekstu artystycznego, „Czerwona Seria” Instytutu Filologii Polskiej UMCS, 15, Lublin, s. 107–121.
View in Google Scholar
Bielecka-Prus J., 2012, Problem kontekstu w teoriach komunikowania społecznego, „Studia Socjologiczne” 1, s. 19–37.
View in Google Scholar
Bonecki M., 2011, Interpretacja humanistyczna a teoretyczna rekonstrukcja kultury, „Filo-Sofija” nr 1 (12), s. 189–211.
View in Google Scholar
Boniecka B., 1994, Tekst w kontekście (problemy metodologiczne), „Polonica” XVI, s. 43–67.
View in Google Scholar
Brzeziński J., 1975, Język Franciszka Dionizego Kniaźnina, Zielona Góra.
View in Google Scholar
Cytowska M., Michałowska T. (oprac.), 1999, Źródła wiedzy teoretycznoliterackiej w dawnej Polsce: średniowiecze, renesans, barok, „Świadomość Literacka w Polsce”, Warszawa.
View in Google Scholar
Florczak Z., Pszczołowska L., 1957, Nota edytorska, [w:] eaedam (oprac.), M.R. Mayenowa (red.), Ludzie Oświecenia o języku i stylu, t. III: Słownik, Warszawa, s. V–VIII.
View in Google Scholar
Hirsch E.D., 1977, Interpretacja obiektywna, tłum. P. Graff, „Pamiętnik Literacki” LXVIII, s. 297–320.
View in Google Scholar
Janowska A., Pastuchowa M., 1995, Niebezpieczna kompetencja, „Poradnik Językowy” nr 8, s. 11–19.
View in Google Scholar
Kiklewicz A., 2012, Czwarte królestwo. Język a kontekst w dyskursach współczesności, Warszawa.
View in Google Scholar
Kleszczowa K., 2009, Językoznawstwo historyczne w świetle współczesnej historiografii, [w:] eadem, J. Gwioździk (red.), Faktografia w badaniach historycznych, Katowice, s. 155–161.
View in Google Scholar
Kmita J., 1971, Z metodologicznych problemów interpretacji humanistycznej, Warszawa.
View in Google Scholar
Kmita J., 2007, Późny wnuk filozofii. Wprowadzenie do kulturoznawstwa, „Studia Kulturoznawcze Fundacji Humaniora. Monografie”, 4, Poznań.
View in Google Scholar
Konefał E., 2012, Pojęcie kontekstu w terminologii językoznawczej i przekładoznawczej, [w:] D. Brzozowska, W. Chłopicki (red.), Termin w językoznawstwie, „Język a Komunikacja”, t. 31, Kraków, s. 205–214.
View in Google Scholar
Kostkiewiczowa T., Goliński Z. (oprac.), 1993, Oświeceni o literaturze, [cz. 1:] Wypowiedzi pisarzy polskich 1740–1800, „Świadomość Literacka w Polsce”, Warszawa.
View in Google Scholar
Kostkiewiczowa T., Goliński Z. (oprac.), 1995, Oświeceni o literaturze, [cz. 2:] Wypowiedzi pisarzy polskich 1801–1830, „Świadomość Literacka w Polsce”, Warszawa.
View in Google Scholar
Kwaśniewska-Mżyk K., 1979, Język Franciszka Karpińskiego, „Prace Opolskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk. Wydział II Języka i Literatury”, Warszawa – Wrocław.
View in Google Scholar
Maćkowiak K., 2001, Słownik a poezja. Z zagadnień świadomości leksykalnostylistycznej polskiego Oświecenia, Zielona Góra.
View in Google Scholar
Maćkowiak K., 2018, O źródłach metajęzykowych w badaniach nad zwerbalizowaną świadomością językową minionych epok, [w:] M. Pastuch, M. Siuciak (red.), Historia języka w XXI wieku. Stan i perspektywy, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 3670, Katowice, s. 183–198.
View in Google Scholar
Markiewicz H., 1983, O interpretacji semantycznej utworów literackich, „Pamiętnik Literacki” LXXIV, s. 115–131.
View in Google Scholar
Markowski A., 1992, Polszczyzna końca XX wieku, „Omega”, Warszawa.
View in Google Scholar
Mayenowa M.R., 1956, Mickiewicz a tradycje stylistyczne, „Pamiętnik Literacki” XLVII (zeszyt specjalny), s. 269–316.
View in Google Scholar
Mayenowa M.R., 1973, Zagadnienia stylu i stylistyki w ćwierćwieczu prac IBL, „Biuletyn Polonistyczny” 16, nr 49, s. 119–133.
View in Google Scholar
Mayenowa M.R., 1974, Poetyka teoretyczna. Zagadnienia języka, „Vademecum Polonisty”, Wrocław.
View in Google Scholar
Michałowska T., 1982, Poetyka i poezja. Studia i szkice staropolskie, Warszawa.
View in Google Scholar
Ożdżyński G., 2002, Konteksty kulturowe w myśli etno- i socjolingwistycznej, [w:] J. Ożdżyński, T. Rittel (red.), Konteksty kulturowe w dyskursie edukacyjnym. Praca zbiorowa, „Studia Logopedyczne”, 6, Kraków, s. 173–200.
View in Google Scholar
Puzynina J., 1997, Kontekst a rozumienie tekstu, „Biuletyn Polskiego Towarzystwa Językoznawczego” LIII, s. 15–32.
View in Google Scholar
SJP: M. Szymczak (red.), Słownik języka polskiego, t. I–III, Warszawa 1988–1989.
View in Google Scholar
Skubalanka T., 1962, Neologizmy w polskiej poezji romantycznej, „Prace Wydziału Filologiczno-Filozoficznego Towarzystwa Naukowego w Toruniu”, t. 13, z. 1, Toruń.
View in Google Scholar
Skubalanka T., 1995, O stylu poetyckim i innych stylach języka. Studia i szkice teoretyczne, Lublin.
View in Google Scholar
Szahaj A., 1993, Teksty na wolności (strukturalizm – poststrukturalizm – postmodernizm), „Kultura Współczesna” 2, s. 5–13.
View in Google Scholar
Wendland M., 2011, Konstruktywizm komunikacyjny, „Biblioteka Komunikacji Społecznej”, t. 1, Poznań.
View in Google Scholar
Wilkoń A., 1977, Z zagadnień języka i stylu, [w:] J. Bubak, A. Wilkoń (red.), Z zagadnień języka artystycznego. Materiały I konferencji naukowej poświęconej problematyce języka literatury zorganizowanej przez Instytut Filologii Polskiej UJ, Kraków 17–19 luty 1975, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Jagiellońskiego”, „Prace Językoznawcze”, nr 54, Warszawa–Kraków, s. 113–123.
View in Google Scholar
Witosz B., 2009, Dyskurs i stylistyka, „Prace Naukowe Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach”, nr 2748, Katowice.
View in Google Scholar
Wyderka B., 2002, „Przedziwny wszędzie”. O stylu Mikołaja Sępa Szarzyńskiego na tle tendencji stylistycznych poezji polskiego renesansu, „Studia i Monografie Uniwersytetu Opolskiego”, nr 307, Opole.
View in Google Scholar
Zdunkiewicz D., 1988, Pojęcie implikatury w językoznawstwie – przegląd najważniejszych stanowisk, „Poradnik Językowy” nr 9–10, s. 627–645.
View in Google Scholar
Ziółkowski M., 1984, Przyczynek do sposobu pojmowania świadomości społecznej, [w:] J. Brzeziński, L. Nowak (red.), Świadomość jednostkowa a świadomość społeczna, „Poznańskie Studia z Filozofii Nauki”, z. 8, Warszawa – Poznań, s. 9–36.
View in Google Scholar
Żydek-Bednarczuk U., 2005, Wprowadzenie do lingwistycznej analizy tekstu, Kraków.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Prawa autorskie (c) 2019 Krzysztof Maćkowiak
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
