O wyzwaniach i zadaniach pamięcioznawstwa lingwistycznego

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.28.10

Słowa kluczowe:

pamięć osobnicza, pamięć zbiorowa, język, ujęzykowienie, etnolingwistyka, tożsamość, pamięcioznawstwo lingwistyczne

Abstrakt

On the Challenges and Tasks of Linguistic Memory Research

The paper summarizes the first stage of development of a new subfield of linguistics known as linguistic memory research, and poses three questions which are important for its further development: what are the mutual relations and tangents between language and memory (both individual and collective), what are the mutual relations between linguistic memory research and the related field of cognitive ethnolinguistics (as well as such disciplines in humanities as historiography and theoretical archaeology), and lastly, in what areas can linguistic memory research and ethnolinguistics support each other most effectively. A greater part of the paper is devoted to a brief overview of the ten problem areas in memory research, and a presentation of specific tasks posed before linguists by questions concentrated in those areas: from the determination of the role of memory in the processes of lexicalization and phraseologization, through the classification of verbal (phonic, lexical, phraseological, syntactic, genre-related, etc.) exponents of memory, and the determination of their role in the learning of aspects of individual and collective memory, up to an analysis of the role of the given ethnic language in the building of large mental constructs interepreting the reality, such as collective memory, linguistic image of the world, and community knowledge.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Bibliografia

Apresjan Ju.D., 1994, Naiwny obraz świata a leksykografia, tłum. A. Pajdzińska, „Etnolingwistyka” 6, s. 5–12.
View in Google Scholar

Bartmiński J., 1988, Definicja kognitywna jako narzędzie opisu konotacji słowa, [w:] idem (red.), Konotacja, Lublin, s. 169–185.
View in Google Scholar

Bartmiński J. (red.), 2006, Język – wartości – polityka. Zmiany rozumienia nazw wartości w okresie transformacji ustrojowej w Polsce. Raport z badań empirycznych, Lublin.
View in Google Scholar

Bartmiński J., Chlebda W., 2008, Jak badać językowo-kulturowy obraz świata Słowian i ich sąsiadów?, „Etnolingwistyka” 20, s. 11–27.
View in Google Scholar

Bednarek S., 2012, Mnemotopika polska, [w:] J. Adamowski, M. Wójcicka (red.), Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, Lublin, s. 33–46.
View in Google Scholar

Buryła S., 2012, Topika Holokaustu. Wstępne rozeznanie, „Świat Tekstów. Rocznik Słupski” 10, s. 131–151.
View in Google Scholar

Burzyńska A., Markowski M.P., 2006, Teorie literatury XX wieku. Podręcznik, Kraków.
View in Google Scholar

Chlebda W., 1997, Zarys polskiej geografii mentalnej, „Przegląd Humanistyczny” 3, s. 81–94.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2002, Polak przed mentalną mapą świata, „Etnolingwistyka” 14, s. 9–26.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2006, Janosik: od mitu do eponimu, „Studia i Szkice Slawistyczne” 7, s. 181–192.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2007a, Tadeusza Rejtana los pośmiertny w polszczyźnie, [w:] E. Dąbrowska, K. Kosakowska-Jarosz (red.), Teksty – konteksty – interpretacje. W kręgu literatury, języka i kultury, Opole, s. 153–168.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2007b, Tezy o niepamięci zbiorowej, „Prace Filologiczne” LIII, s. 71–78.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2010, W poszukiwaniu językowo-kulturowego obrazu świata Słowian, [w:] idem (red.), Etnolingwistyka a leksykografia. Tom poświęcony Profesorowi Jerzemu Bartmińskiemu, Opole, s. 7–20.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2011, Szkice do językowego obrazu pamięci. Pamięć jako wartość, „Etnolingwistyka” 23, s. 83–98.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2012a, Czy polska etnolingwistyka może być zwornikiem nauk humanistycznych?, [w:] M. Grochowski (red.), Językoznawstwo w Polsce. Kierunki badań i perspektywy rozwoju. Materiały z sesji jubileuszowej Komitetu Językoznawstwa PAN, Warszawa, s. 91–98.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2012b, Pamięć ujęzykowiona, [w:] J. Adamowski, M. Wójcicka (red.), Pamięć jako kategoria rzeczywistości kulturowej, Lublin, s. 109–119.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2014, O potrzebie mapowania polskiej pamięci/niepamięci zbiorowej, [w:] E. Golachowska, A. Zielińska (red.), Konstrukcje i destrukcje tożsamości, t. 3: Narracja i pamięć, Warszawa, s. 39–47.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2015, Pogranicza i pograniczność w polskich perspektywach oglądu, [w:] idem, I. Dobrotová (red.), Pograniczność i pogranicza w perspektywie nauk społecznych i humanistycznych, Opole, s. 43–77.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2016, W stronę optymalizacji słownikowego objaśniania znaczeń, „Stylistyka” XXV, s. 319–335.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2018a, Pamięć i język. Zarys relacji, [w:] W. Czachur (red.), Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne, Warszawa, s. 56–67.
View in Google Scholar

Chlebda W. (red.), 2018b, Leksykon aksjologiczny Słowian i ich sąsiadów, red. J. Bartmiński, t. 2: Europa, Opole – Lublin.
View in Google Scholar

Chlebda W., 2019, Jak historia odkłada się w pamięci, jak pamięć odkłada się w języku, „Etnolingwistyka” 31, s. 55–72.
View in Google Scholar

Chlebda W., w druku, Z katalogu zadań pamięcioznawczych, „Stylistyka” XXVIII.
View in Google Scholar

Czachur W. (red.), 2018, Pamięć w ujęciu lingwistycznym. Zagadnienia teoretyczne i metodyczne, Warszawa.
View in Google Scholar

Czerwiński M., 2015, Kultura, dyskurs, znak, Kraków.
View in Google Scholar

Ćwiek-Rogalska K., 2017, Zapamiętane w krajobrazie. Krajobraz kulturowy czesko-niemieckiego pogranicza w czasach przemian, Warszawa.
View in Google Scholar

Erll A., 2018, Kultura pamięci. Wprowadzenie, tłum. A. Teperek, Warszawa.
View in Google Scholar

Fabiszak M., Brzezińska A.W., 2018, Cmentarz, park, podwórko. Poznańskie przestrzenie pamięci, Warszawa.
View in Google Scholar

Fabiszak M., Brzezińska A.W., Owsiński M. (red.), 2016, Znaki (nie)pamięci. Teoria i praktyka upamiętniania w Polsce, Kraków.
View in Google Scholar

Forecki P., 2018, Po Jedwabnem. Anatomia pamięci funkcjonalnej, Warszawa.
View in Google Scholar

Głowiński M., 1995, Pismak 1863 i inne szkice o różnych brzydkich rzeczach, Warszawa.
View in Google Scholar

Janicka E., Żukowski T., 2016, Przemoc filosemicka? Nowe polskie narracje o Żydach po roku 2000, Warszawa.
View in Google Scholar

Kończal K., Wawrzyniak J., 2011, Polskie badania pamięcioznawcze: tradycje, koncepcje, (nie)ciągłości, „Kultura i Społeczeństwo” nr 4, s. 11–63.
View in Google Scholar

Leder A., 2014, Prześniona rewolucja. Ćwiczenie z logiki historycznej, Warszawa.
View in Google Scholar

Maćkiewicz J., 1999, Słowo o słowie. Potoczna wiedza o języku, Gdańsk.
View in Google Scholar

Marciniak A., 2012, Przedstawianie i narratywizm w archeologii, [w:] S. Tabaczyński, A. Marciniak, D. Cyngot, A. Zalewska (red.), Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań, s. 162–177.
View in Google Scholar

Marczewska M., 2012, „Ja cię zamawiam, ja cię wypędzam…”. Choroba. Studium językowo-kulturowe, Kielce.
View in Google Scholar

Niebrzegowska-Bartmińska S., 2017, Jakie dane są relewantne etnolingwistycznie?, „Etnolingwistyka” 29, s. 11–29, [on-line:] http://dx.doi.org/10.17951/et.2017.29.11.
View in Google Scholar

Niebrzegowska-Bartmińska S., 2018, O różnych wariantach definicji leksykograficznej – od taksonomii do kognitywizmu, „Etnolingwistyka” 30, s. 259–284, [on-line:] http://dx.doi.org/10.17951/et.2018.30.259.
View in Google Scholar

Niewiara A., 2009, Kształty polskiej tożsamości. Potoczny dyskurs narodowy w perspektywie etnolingwistycznej (XVI–XX w.), Katowice.
View in Google Scholar

Nijakowski L.M., 2006, Domeny symboliczne. Konflikty narodowe i etniczne w wymiarze symbolicznym, Warszawa.
View in Google Scholar

Orliński W., Libeskind D., 2018, Stację metra World Trade Center zaprojektowałem dla moich rodziców: drukarza i szwaczki, „Gazeta Wyborcza. Duży Format” 13 VIII, [on-line:] http://wyborcza.pl/duzyformat/7,127290,23773922,daniel-libeskind-stacje-metraworld-trade-center.html (dostęp: 15 V 2019).
View in Google Scholar

Pajdzińska A., 2004, Niepamięć – córka niedbalstwa?, [w:] J. Liberek (red.), Studia nad polszczyzną współczesną i historyczną. Prace dedykowane Profesorowi Stanisławowi Bąbie w 65-lecie urodzin, Poznań, s. 229–236.
View in Google Scholar

Pajdzińska A., 2007, Pamięć jako wartość, [w:] J. Mazur, A. Małyska, K. Sobstyl (red.), Człowiek wobec wyzwań współczesności. Upadek wartości czy walka o wartość?, Lublin, s. 253–261.
View in Google Scholar

Pajdzin’ska A., 2005, Obraz pamâti v pol’skom âzyke, [w:] T. Dobrzynska, R. Kuncheva (red.), Memory and Text. Cognitive and Cultural Aspects. Pamât’ i tekst. Kognitivnye i kul’turologičeskie aspekty, Sofia, s. 189–200.
View in Google Scholar

Pomian K., 2006, Historia – nauka wobec pamięci, Lublin.
View in Google Scholar

Puzynina J., 1995, Katyń: słowo-symbol, „Więź” nr 6, s. 25–35.
View in Google Scholar

Saryusz-Wolska M., Traba R. (red.), 2014, Modi memoranda. Leksykon kultury pamięci, Warszawa.
View in Google Scholar

Szyłło A., 2018, Dwie godziny na barykadzie, „Gazeta Wyborcza. Duży Format” 29 IX, [on-line:] http://wyborcza.pl/duzyformat/1,127290,20758034,dwie-godziny-na-barykadzielekcje-historii-w-szkole.html (dostęp: 15 V 2019).
View in Google Scholar

Tabaczyński S., Marciniak A., Cyngot D., Zalewska A. (red.), 2012, Przeszłość społeczna. Próba konceptualizacji, Poznań.
View in Google Scholar

Traba R., Hahn H.H. (red.), 2012–2016, Polsko-niemieckie miejsca pamięci, t. 1–4, współpr. M. Górny, K. Kończal, Warszawa.
View in Google Scholar

Wasilewski J., 2012, Opowieści o Polsce. Retoryka narracji, Warszawa.
View in Google Scholar

Wężyk K., Napiórkowski M., 2016, Woje wyklęci spod Smoleńska. Jak uporać się z pamięcią narodową, „Gazeta Wyborcza” 6 VIII, s. 18–19.
View in Google Scholar

Wójcicka M., 2014, Pamięć zbiorowa a tekst ustny, Lublin.
View in Google Scholar

Wójcicka M., w druku, Gatunek pamięci zbiorowej. Rekonesans, „Stylistyka” XXVIII.
View in Google Scholar

Zaleski M., 2016, Natręctwo niepamięci naszej o Zagładzie, „Teksty Drugie” nr 6, s. 90–105, [on-line:] http://dx.doi.org/10.18318/td.2016.6.7.
View in Google Scholar

Ziębińska-Witek A., 2005, Holocaust. Problemy przedstawiania, Lublin.
View in Google Scholar

Żukowski T., 2018, Wielki retusz. Jak zapomnieliśmy, że Polacy zabijali Żydów, Warszawa.
View in Google Scholar

Pobrania

Opublikowane

29-11-2019

Numer

Dział

Etnolingwistyka

Jak cytować

Chlebda, W. (2019) „O wyzwaniach i zadaniach pamięcioznawstwa lingwistycznego”, LingVaria, 14(28), s. 147–164. doi:10.12797/LV.14.2019.28.10.

Podobne artykuły

1-10 z 447

Możesz również Rozpocznij zaawansowane wyszukiwanie podobieństw dla tego artykułu.