Wielojęzyczność w literaturze dokumentu osobistego: funkcje wykładników transkodowych

Authors

  • Elżbieta Sękowska University of Warsaw, Warsaw

DOI:

https://doi.org/10.12797/LV.16.2021.32.23

Keywords:

literature of personal document, diary, Gustaw Herling-Grudziński, Jan Lechoń, transcode markers

Abstract

Multilingualism in the Literature of Personal Document: Functions of Transcode Markers

The article is dedicated to semantic functions of transcode markers in Polish émigré literature. Two diaries, written respectively by Gustaw Herling-Grudziński and Jan Lechoń, constitute the exemplification material. The diary genre, similarly to letters and memoirs, lends itself to introducing this kind of markers. Their presence reflects the multilingual competence of the author, as well as his mental, social, and psychological experience. The second language enables broadening the referential space of the first language and conveying emotions. The strategy of code switching depends on the motivation and goal of writing a given text. In Herling-Grudziński’s Journal Written by Night, foreign words from different languages abound. They fulfill several functions in the text, namely: metalinguistic, index and stylistic function. Their presence is justified by the content and by the role adopted by the author – the one of an interpreter of the political and social reality. The Diary by Lechoń is different in terms of types of predominant functions which can be distinguished in his text. Besides commenting on the émigré life, the author focuses on his emotions and experiences. Therefore, index and metalinguistic functions turn out to be the most important. Pointing out different strategies of introducing transcode markers in a text by its author is fundamental for the research on bilingualism in émigré writing.

Downloads

Download data is not yet available.

References

Ahearn L.M., 2013, Antropologia lingwistyczna. Wprowadzenie, Kraków.
View in Google Scholar

Bachtin M., 1982, Problemy literatury i estetyki, Warszawa.
View in Google Scholar

Czermińska M., 2000, Autobiograficzny trójkąt. Świadectwo, wyznanie i wyzwanie, Kraków.
View in Google Scholar

Dąbrowski M., 2009, Komparatystyka dyskursu, dyskurs komparatystyki, Warszawa.
View in Google Scholar

Dąbrowski M., 2016, Tekst międzykulturowy. O przemianach literatury emigracyjnej, Warszawa.
View in Google Scholar

ESM: E.J. Osmańczyk, Encyklopedia spraw międzynarodowych i ONZ, Warszawa 1974.
View in Google Scholar

EWJ: L. Grzebień (oprac.), Encyklopedia wiedzy o jezuitach na ziemiach Polski i Litwy 1564– 1995, Kraków 1996.
View in Google Scholar

Giedroyc J., Straszewicz C., 2018, Listy 1946–1962, oprac., wstęp, przypisy M. Urbanowski, Warszawa.
View in Google Scholar

Głuszkowski M., 2011, Socjologiczne i psychologiczne uwarunkowania dwujęzyczności staroobrzędowców regionu suwalsko-augustowskiego, Toruń.
View in Google Scholar

Herling-Grudziński G., Bolecki W., 1997, Rozmowy w Dragonei, rozmowy przeprowadził, oprac., przygot. do druku W. Bolecki, Warszawa.
View in Google Scholar

Kowalcze-Franiuk K., 2018, Bilingwizm polsko-włoski i tożsamość kulturowa emigracji okołosolidarnościowej we Włoszech, Kraków.
View in Google Scholar

Kowalczyk A.S., 2003, Słowa – Rzeczy – Życie. Świat według Bobkowskiego, [w:] A. Bobkowski, Przysiągłem sobie, że jeśli umrę, to nie w tłumie… Korespondencja z Anielą Mieczysławską 1951–1961, do druku podał, wstępem i przypisami opatrzył A.S. Kowalczyk, Wałbrzych, s. 5–35.
View in Google Scholar

Lechoń J., 1977, Listy do Anny Jackowskiej, oprac. R. Loth, Warszawa.
View in Google Scholar

Ligara B., 1987, Galicyzmy leksykalne w listach Zygmunta Krasińskiego na tle wpływów francuskich w polszczyźnie XIX wieku. Studium bilingwizmu polsko-francuskiego, Kraków.
View in Google Scholar

Ligara B., 2014a, Bilingwizm w tekście zapisany. Część I. Status lingwistyczny. Paradygmaty badawcze, „LingVaria” nr 1 (17), s. 149–167, https://doi.org/10.12797/LV.09.2014.17.10. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.09.2014.17.10
View in Google Scholar

Ligara B., 2014b, Bilingwizm w tekście zapisany. Część II. Wykładniki transkodowe. Gatunki, „LingVaria” nr 2 (18), s. 139–174, https://doi.org/10.12797/LV.09.2014.18.11. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.09.2014.18.11
View in Google Scholar

Lipińska E., 2003, Język ojczysty, język obcy, język drugi. Wstęp do badań dwujęzyczności, Kraków.
View in Google Scholar

List Kor: Drugi List do Koryntian, [w:] A. Colacrai, J. Łach, F. Mickiewicz, A.J. Tronina, J. Warzecha (red.), Listy Świętego Pawła, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Towarzystwa Świętego Pawła, Częstochowa 2008, s. 108.
View in Google Scholar

List Rzym: List do Rzymian, [w:] A. Colacrai, J. Łach, F. Mickiewicz, A.J. Tronina, J. Warzecha (red.), Listy Świętego Pawła, oprac. Zespół Biblistów Polskich z inicjatywy Towarzystwa Świętego Pawła, Częstochowa 2008, s. 34.
View in Google Scholar

Listy: W. Kula, N. Assorodobraj-Kula, M. Kula (oprac.), Listy emigrantów z Brazylii i Stanów Zjednoczonych 1890–1891, Warszawa 1973.
View in Google Scholar

Mazur A., 2019, Wielojęzyczność indywidualna jako problem badawczy lingwistyki. Przypadek Bronisława Malinowskiego, „LingVaria” nr 1 (27), s. 337–388, https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.26. DOI: https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.26
View in Google Scholar

Miodunka W., 1990, Język a identyfikacja kulturowa i etniczna. Studium kształtowania się tożsamości rodzeństwa należącego do drugiego pokolenia Polonii australijskiej, [w:] idem (red.), Język polski w świecie. Zbiór studiów, Warszawa – Kraków, s. 105–125.
View in Google Scholar

Miodunka W., 2003, Bilingwizm polsko-portugalski w Brazylii. W stronę lingwistyki humanistycznej, Kraków.
View in Google Scholar

Miodunka W., 2016, Biografia językowa jako jedna z metod badania dwujęzyczności, [w:] R. Dębski, W. Miodunka (red.), Bilingwizm polsko-obcy dziś. Od teorii i metodologii badań do studiów przypadków. Monografia zbiorowa, „Biblioteka LingVariów. Glottodydaktyka”, t. 14, Kraków, s. 49–87.
View in Google Scholar

Osiński J., 2018, „Dziennik” i dziennik Jana Lechonia, „Konteksty Kultury” 15, z. 4, s. 523–544, https://doi.org/10.4467/23531991KK.18.047.10589. DOI: https://doi.org/10.4467/23531991KK.18.047.10589
View in Google Scholar

Pascal B., 1953, Myśli oraz Rozprawa o namiętnościach miłości. Rozprawa o kondycji możnych. Modlitwa o dobry użytek chorób, wyd. 2, Warszawa.
View in Google Scholar

Pułaczewska H., 2017, Wychowanie do języka polskiego w Niemczech na przykładzie Ratyzbony. Dwujęzyczność dzieci z perspektywy rodziców, Łódź.
View in Google Scholar

Sękowska E., 1994, Język zbiorowości polonijnych w krajach anglojęzycznych. Zagadnienia leksykalno-słowotwórcze, Warszawa.
View in Google Scholar

Sękowska E., 2010, Język emigracji polskiej w świecie. Bilans i perspektywy badawcze, Kraków.
View in Google Scholar

Stępkowska A., 2019, Pary dwujęzyczne w Polsce, Poznań.
View in Google Scholar

Szlifersztejn S. (red.), 1981, Z badań nad językiem polskim środowisk emigracyjnych, Wrocław.
View in Google Scholar

Szydłowska-Ceglowa B., 1988, Studia językoznawcze nad pamiętnikami emigrantów, Warszawa – Poznań.
View in Google Scholar

Wyka M., 1991, „Dziennik” Jana Lechonia: autoterapia, sny, przepowiednie, „Teksty Drugie” nr 1/2 (7/8), s. 191–197.
View in Google Scholar

Downloads

Published

2021-11-18

Issue

Section

On Bilingualism

How to Cite

Sękowska, E. (2021) “Wielojęzyczność w literaturze dokumentu osobistego: funkcje wykładników transkodowych”, LingVaria, 16(2(32), pp. 301–316. doi:10.12797/LV.16.2021.32.23.

Similar Articles

1-10 of 106

You may also start an advanced similarity search for this article.