Kazimierz Nitsch jako historyk języka
DOI:
https://doi.org/10.12797/LV.14.2019.27.19Keywords:
Kazimierz Nitsch, linguistic history, historical dialectology, the origin of literary PolishAbstract
Kazimierz Nitsch as a Historian of Language
Kazimierz Nitsch is the founder of Polish dialectology. In addition, he also studied, though to a lesser extend, contemporary Polish language and its history. His early works in the field of linguistic history are typical philological studies. An analysis of rhymes in poetry from the 16th to the beginning of the 20th century was methodologically innovative, and allowed for an interpretation of some phonetic processes that took place in the past. Growing out of dialectological research, the most important method applied to the interpretation of historical linguistic processes, was reasoning about their course on the basis of an analysis of the reaches of certain phenomena in dialects. The great merit of K. Nitsch was the initiation in 1913 of a discussion about the origin of the Polish literary language.
Downloads
References
Budzyk K. (red.), 1956, Pochodzenie polskiego języka literackiego, „Studia Staropolskie”, t. 3, Wrocław.
View in Google Scholar
Dejna K., 1973, Dialekty polskie, Wrocław.
View in Google Scholar
Dunaj B., 1974, Kształtowanie się odmiany przymiotnikowo-zaimkowej w języku polskim, „Zeszyty Naukowe UJ”, „Prace Językoznawcze”, nr 41, Kraków, s. 17–66.
View in Google Scholar
Dunaj B., 1975, Język polski najstarszej doby piśmiennej (XII–XIII w.), „Zeszyty Naukowe UJ”, „Prace Językoznawcze”, nr 45, Kraków.
View in Google Scholar
Dunaj B., 1980, Pochodzenie polskiego języka literackiego, „Język Polski” LX, s. 245–254.
View in Google Scholar
Dunaj B., 1987, Dialektologia historyczna – zakres i metody badań, [w:] M. Basaj, W. Boryś, H. Popowska-Taborska (red.), Slawistyczne studia językoznawcze, Wrocław, s. 85–93.
View in Google Scholar
Klemensiewicz Z., 1961, Historia języka polskiego, cz. I: Doba staropolska: od czasów najdawniejszych do początków XVI w., „Z Prac Instytutu Badań Literackich PAN”, Warszawa.
View in Google Scholar
Kuraszkiewicz W., 1951, Oboczność -’ev- // -’ov- w dawnej polszczyźnie i w dzisiejszych gwarach, „Prace Wrocławskiego Towarzystwa Naukowego. Seria A”, nr 28, Wrocław.
View in Google Scholar
Mańczak W., 1955, O zasięgach typów polskich nazw miejscowych w XVI wieku (prócz Śląska i Pomorza), „Język Polski” XXXV, s. 26–41.
View in Google Scholar
Mańczak W., 1956, Uwagi o nazwach miejscowych Pomorza Gdańskiego, [w:] Z. Stieber (red.), Konferencja Pomorska (1954). Prace językoznawcze, Warszawa, s. 175–189.
View in Google Scholar
Milewski T., 1956, Chronologia i przyczyny mazurzenia, [w:] W. Taszycki (red.), Prace językoznawcze, „Zeszyty Naukowe UJ”, „Seria Nauk Społecznych. Filologia”, nr 2, s. 5–57.
View in Google Scholar
Mycawka M., 2012, Język polski XIV wieku. Wybrane zagadnienia, Kraków.
View in Google Scholar
Nieminen E., 1928, Polska końcówka -och w loc. pl. rzeczowników męskich, [w:] Symbolae grammaticae in honorem Ioannis Rozwadowski II, Kraków, s. 381–388.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1896, O pisowni i języku Kazań Paterka na podstawie materiału zebranego przez prof. dra Malinowskiego, „Sprawozdania z Posiedzeń Akademii Umiejętności w Krakowie. I. Wydział Filologiczny”, rok 1895, s. 47–54.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1899, O pisowni i języku „Kazań Paterka”, zabytku języka polskiego z początku w. XVI, „Prace Filologiczne” V, s. 521–585.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1902, Studia kaszubskie: Gwara luzińska, „Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie” I, s. 221–273.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1907a/1954, Dialekty polskie Prus Wschodnich, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. III: Pisma pomorzoznawcze, Wrocław 1954, s. 252–321.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1907b/1954, Dialekty polskie Prus Zachodnich, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. III: Pisma pomorzoznawcze, Wrocław 1954, s. 47–251.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1909, Dialekty polskie Śląska, „Materiały i Prace Komisji Językowej Akademii Umiejętności w Krakowie” IV, s. 85–356.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1911, Mowa ludu polskiego. Z mapą, Kraków.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1912a/1954, Z historii polskich rymów, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 33–77.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1912b/1958, Polska fonetyka międzywyrazowa. Studium z geografii językowej, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław 1958, s. 272–304.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1913/1954, O wzajemnym stosunku gwar ludowych i języka literackiego, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 193–218.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1915, Dialekty języka polskiego, [w:] Encyklopedia polska AU, t. 3, dział 3 (cz. 2): Język polski i jego historia z uwzględnieniem innych języków na ziemiach polskich, Kraków, s. 238–343.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1919, Rozbiór językowy „Ojczenasza”. I. Analiza części znaczeniowych, „Język Polski” IV, s. 75–85, 116–117, 147–155.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1920, Rozbiór językowy „Ojczenasza”. II. Analiza głosowa. III. Zmiany historyczne, „Język Polski” V, s. 23–27, 44–48.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1921/1954, Polska deklinacja na *-ije, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 249–252.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1924/1954, Skąd się wziął typ depczę?, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 270–271.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1928/1958, Z historii narzecza małopolskiego, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław 1958, s. 255–268.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1931/1954, Polskie chy, chi i hy, hi, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 228–233.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1933/1954, Przyczynki do charakterystyki polskich czechizmów, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 219–225.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1934/1954, Z zagadnień języka Mickiewicza, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 3–14.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1937a/1954, Typ -ywuje obok -ywa, -uje, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 279–281.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1937b/1954, Zagadka zaniku w polszczyźnie literackiej „pochylonego” é, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 234–237.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1948a/1958, Co to jest dialektologia historyczna?, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław 1958, s. 253–254.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1948b/1954, Odmiana rzeczowników męskich na -o, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954, s. 260–262.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1950/1958, Granice mazurzenia w świetle Polski plemiennej, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław 1958, s. 269–271.
View in Google Scholar
Nitsch K., 1953/1958, Co wiemy naprawdę o dialektach ludowych XVI wieku?, [w:] idem, Wybór pism polonistycznych, t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław 1958, s. 387–406.
View in Google Scholar
Stieber Z., 1958, Rozwój fonologiczny języka polskiego, wyd. 2, Warszawa.
View in Google Scholar
Taszycki W., 1956, Co to jest dialektologia historyczna?, [w:] idem (red.), Prace językoznawcze, „Zeszyty Naukowe UJ”, „Seria Nauk Społecznych. Filologia”, nr 2, s. 59–71.
View in Google Scholar
Taszycki W., Milewski T., 1956, Polski język literacki powstał w Małopolsce. Głos w dyskusji nad pochodzeniem literackiej polszczyzny, [w:] K. Budzyk (red.), Pochodzenie polskiego języka literackiego, „Studia Staropolskie”, t. 3, Wrocław, s. 364–436.
View in Google Scholar
WPP: K. Nitsch, Wybór pism polonistycznych, t. I, Wrocław 1954; t. III: Pisma pomorzoznawcze, Wrocław 1954; t. IV: Pisma dialektologiczne, Wrocław 1958.
View in Google Scholar
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2019 Bogusław Dunaj
This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
