Podróż jako poszukiwanie tożsamości

Europejskie peregrynacje romantyków rosyjskich

Autor

DOI:

https://doi.org/10.12797/Politeja.10.2013.26.20

Słowa kluczowe:

podróż, tożsamość, prawosławie, katolicyzm, cywilizacja europejska

Abstrakt

Journey as the quest for self‑ identity. European peregrinations of the Russian romantics

The Author of the article concentrates on the role and sense of a journey as functioning in the consciousness of the Russian in the first half of the 19th century. The Russian used to travel to Europe for the sake of education already in the 18th century – in the epoch of Peter I. Travelling became even more popular in the Romantic period. Russian Romantics considered the journey to Europe as “the travel of discovery”, being thus a form of the exploration of the world and other cultures, but also a form of experience aimed at the acquisition of self‑ knowledge and the recognition of self identity. The journey to the West of Europe could be perceived also in terms of a peculiar escape as well as an attempt at self‑ liberation from the gloomy reality of the Russian Empire at the time of tsar Nikolay I.
Russian travelers – observing European order and comparing it to their own country – realized that there was a great distance between Russia and Europe in this respect. The juxtaposition of those two worlds – Europe and Russia – was frequently connected with the process of verification of national, religious and cultural identity.

Pobrania

Statystyki pobrań niedostępne.

Biogram autora

  • Danuta Piwowarska - Uniwersytet Jagielloński

    Historyk literatury rosyjskiej, emeryowany pracownik w Instytucie Filologii Wschodniosłowiańskiej Uniwersytetu Jagiellońskiego. Zainteresowania naukowe: literatura i kultura rosyjska XVIII i XIX w., stosunki kulturalne polsko-rosyjskie doby Romantyzmu, antyk i Biblia w literaturze rosyjskiej, związki literatury z muzyką i malarstwem. Autorka monografii: Rosyjska poezja romantyczna w polskim życiu literackim lat 1822-1863 (1977). Redagowała m.in. tomy: Słowianie wschodni. Duchowość, mentalność, kultura. Księga jubileuszowa dedykowana Profesorowi Ryszardowi Łużnemu w siedemdziesięciolecie urodzin (współredaktor: Anna Raźny, 1997), Biblia w literaturze i folklorze narodów wschodniosłowiańskich (z Ryszardem Łużnym, 1998), Polsko-wschodniosłowiańskie stosunki kulturowe. W dziesiątą rocznicę śmierci Profesora Ryszarda Łużnego (współredaktor: Ewa Korpała-Kirszak, 2010). Autorka wielu prac komparatystycznych, artykułów o poezji rosyjskiej XIX w. i problematyce sacrum w literaturze rosyjskiej.

Bibliografia

Cichocki M. A., Wędrówki na Południe, „Res Publica Nowa” 1995, nr 7/8.
View in Google Scholar

Dąbrowska M., Dla pożytku i przyjemności. Rosyjska podróż sentymentalna przełomu XVIII i XIX wieku, Warszawa 2009. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323515050
View in Google Scholar

Glinka F., Pisʹma russkogo oficera…, Moskva 1815.
View in Google Scholar

Gogol M., Martwe dusze, t. 1‑2, przeł. W. Broniewski, M. Leśniewska, oprac. B. Galster, Wrocław 1998, Biblioteka Narodowa, II 101.
View in Google Scholar

Gogol M., Opowieści, przeł. J. Wyszomirski, J. Tuwim, J. Brzęczkowski, oprac. B. Galster, Wrocław–Kraków 1972, Biblioteka Narodowa, II 169.
View in Google Scholar

Hercen A., Eseje filozoficzne; Rosja i stary świat, przeł. W. Bańkowska, wstęp i przyp. A. Walicki, Warszawa 1966, Pisma Filozoficzne – Aleksander Hercen, t. 2.
View in Google Scholar

Hercen A., Rzeczy minione i rozmyślania, t. 2, przeł. K. A. Jaworski, Warszawa 1952.
View in Google Scholar

Kamionka‑Straszakowa J., „Do ziemi naszej” podróże romantyków, Kraków 1988, Biblioteka Romantyczna.
View in Google Scholar

Kamionka‑Straszakowa J., Zbłąkany wędrowiec. Z dziejów romantycznej topiki, Wrocław 1992.
View in Google Scholar

Kantor V. K., Fenomen russkogo evropejca. Kulʹturfilosofskie očerki, red. B. Voropaev, U. Bunogpagov, Moskva 1999.
View in Google Scholar

Kapuściński R., Słowo wstępne, [w:] Dziedzictwo Odyseusza. Podróż, obcość i tożsamość, identyfikacja, przestrzeń, red. M. Cieśla‑ Korytowska, O. Płaszczewska, Kraków 2007, Komparatystyka Polska.
View in Google Scholar

Kępiński A., Lach i Moskal. Z dziejów stereotypu, Warszawa–Kraków 1990.
View in Google Scholar

Kûhelʹbeker V. K., Putešestvie. Dnevnik. Statʹi, Leningrad 1979.
View in Google Scholar

Kolbuszewski J., Kategoria Europy w romantycznej „geografii serdecznej”. Prolegomena, [w:] Kategoria Europy w kulturach słowiańskich, red. T. Dąbek‑ Wirgowa, A. Z. Makowiecki, Warszawa 1992.
View in Google Scholar

Kołakowski T., Rzym w duchowej biografii Mikołaja Gogola, [w:] My i oni. Obcość czy wspólnota? Materiały z konferencji naukowej Wydziału Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego, 20‑ 24 listopada 1989 r., Warszawa 1990.
View in Google Scholar

Kowalska H., Ruś między kulturą bizantyjską i cywilizacją tatarską, [w:] My i oni. Obcość czy wspólnota? Materiały z konferencji naukowej Wydziału Neofilologii Uniwersytetu Warszawskiego, 20‑24 listopada 1989 r., Warszawa 1990.
View in Google Scholar

Kusiak‑Skotnicka Ł., Podróżopisarstwo Rosjan romantycznych, [w:] Wielkie tematy kultury w literaturach słowiańskich. 4, red. A. Paszkiewicz, Ł. Kusiak‑ Skotnicka, Wrocław 2003, Slavica Wratislaviensia, 122.
View in Google Scholar

Lotman Û., Karamzin. Sotvorenie Karamzina. Statʹi i issledovaniâ 1957‑1990. Zametki i recenzii, Sankt‑Peterburg 1997.
View in Google Scholar

Mucha B., Inspiracje biblijne w kulturze rosyjskiej epoki romantyzmu, Łódź 1998.
View in Google Scholar

Mucha B., Rosjanie wocec katolicyzmu, Łódź 1989.
View in Google Scholar

Piwowarska D., Romantyków rosyjskich podróże do Europy, [w:] Pogranicza, Kresy, Wschód a idee Europy, seria 2: Wiktor Choriew in Memoriam, Białystok 2013, Colloquia Orientalia Bialostocensia, 4.
View in Google Scholar

Smolikowski P., Historia Zgromadzenia Zmartwychwstania Pańskiego, t. 2: Uczniowie Jańskiego w Rzymie, Kraków 1893.
View in Google Scholar

Suchanek L., Piotr Czaadajew, czyli umysł ukarany, [w:] P. Czaadajew, Listy, wybór, wstęp i oprac. L. Suchanek, przeł. M. Leśniewska, L. Suchanek, Kraków 1992.
View in Google Scholar

Ŝukin V., Putʹ kak poznanie i osvoboždenie. Kliterature, [w:] Podróż w literaturze rosyjskiej i w innych literaturach słowiańskich. Międzynarodowa Konferencja Literaturoznawcza Slawistów, Opole 24‑25 października 1990 r., red. T. Poźniak, A. Wieczorek, Opole 1993.
View in Google Scholar

Śliwowska W., Rosja-Europa od końca XVIII w. do lat osiemdziesiątych XIX w., [w:] Dziesięć wieków Europy. Studia z dziejów kontynentu, red. J. Żarnowski, Warszawa 1983.
View in Google Scholar

Urbańska A., Polska i Polacy w Listach oficera rosyjskiego Fiodora Glinki (1805‑1815), „Rocznik Komisji Historycznoliterackiej PAN” R. 7, 1969.
View in Google Scholar

Voisine‑ Jechova H., Podróż jako doświadczenie, marzenie oraz poszukiwanie sensu egzystencji w prozie 1760‑ 1820, [w:] Dziedzictwo Odyseusza. Podróż, obcość i tożsamość, identyfikacja, przestrzeń, red. M. Cieśla‑ Korytowska, O. Płaszczewska, Kraków 2007, Komparatystyka Polska.
View in Google Scholar

Walicki A., Rosja, katolicyzm i sprawa polska, Warszawa 2002.
View in Google Scholar

Voropaev V., „Monastyrʹ vaš – Rossiâ!”, [w:] N. V. Gogolʹ, Duhovnaâ proza, red. B. Voropaev, U. Bunogpagov, Moskva 1992.
View in Google Scholar

Wroczyński T., Rodzinna Europa Czesława Miłosza, [w:] Kategoria Europy w kulturach słowiańskich, red. T. Dąbek‑ Wirgowa, A. Z. Makowiecki, Warszawa 1992.
View in Google Scholar

Z notatników i listów księcia Piotra Wiaziemskiego, przeł. A. Kępiński, R. Łużny, wstęp R. Łużny, Kraków–Wrocław 1985.
View in Google Scholar

Opublikowane

10-10-2013

Numer

Dział

Artykuły

Jak cytować

„Podróż jako poszukiwanie tożsamości: Europejskie peregrynacje romantyków rosyjskich”. 2013. Politeja 10 (4(26): 405-20. https://doi.org/10.12797/Politeja.10.2013.26.20.