Kryzys humanitarny na granicy polsko-białoruskiej. Analiza zjawiska w perspektywie ładu społecznego
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.21.2024.88.3.04Słowa kluczowe:
migracja do Europy, kryzys humanitarny, granica polsko‑białoruska, ład społecznyAbstrakt
HUMANITARIAN CRISIS ON THE POLISH-BELARUSIAN BORDER: ANALYSIS OF THE PHENOMENON FROM THE PERSPECTIVE OF SOCIAL ORDER THEORY
The article concerns the humanitarian crisis on the Polish Belarusian border. The author describes and explains the phenomenon referring to the concept of social order by Stanisław Ossowski. The entities that create the social order at the Polish-Belarusian border are described and analysed: the EU, the Polish state and its institutions, civil society, inhabitants of the region and migrants crossing the border illegally. In the summary, the author points to the relationship between the social order created at the border and the humanitarian crisis.
Pobrania
Bibliografia
Biuletyn Informacji Publicznej RPO, RPO: nieprzyjmowanie wniosków o ochronę międzynarodową w strefie przygranicznej to naruszenie prawa, 2021, 19 X, [online] https://bip.brpo.gov.
View in Google Scholar
pl/pl/content/rpo-nieprzyjmowanie-wnioskow-o-ochrone-miedzynarodowa-w-strefieprzygranicznej-naruszenie.
View in Google Scholar
Bodnar A., Grzelak A., In Poland, where is Frontex?, „Politico.eu” 2021, 4 XI, [online] https://www.politico.eu/article/poland-frontex-belarus-border-migration-crisis/.
View in Google Scholar
Bodnar A., Grzelak A., The Polish–Belarusian Border Crisis and the (Lack of) European Union Response, „Bialystok Legal Studies” 2023, vol. 28, no. 1, https://doi.org/10.15290/bsp.2023.28.01.04. DOI: https://doi.org/10.15290/bsp.2023.28.01.04
View in Google Scholar
Boimy się, że kiedyś strzelą. I to nie żart, to się może wydarzyć nawet przez przypadek, Sprawozdanie z działań antyrepresyjnych Grupy Granica, realizowanych przez Kolektyw Szpila i Helsińską Fundację Praw Człowieka od początku trwania kryzysu humanitarnego (jesień 2021) do końca grudnia 2022, [online] https://hfhr.pl/upload/2023/01/sprawozdanie-antyrepresyjne.pdf.
View in Google Scholar
Cichocki R., O zasadach organizujących ład społeczny. Próba reinterpretacji typologii zachowań zbiorowych Stanisława Ossowskiego, „Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny” 1990, z. 2.
View in Google Scholar
Cykliczny raport Grupy Granica z sytuacji na pograniczu polsko-białoruskim, grudzień 2022 – styczeń 2023, [online] https://hfhr.pl/upload/2023/02/raport-grupy-granica-grudzienstyczen.pdf.
View in Google Scholar
Cywiński P., Katner F., Ziółkowski J., Zarządzanie strachem. Jak prawica wygrywa debatę publiczną w Polsce?, Fundacja Batorego, Warszawa 2019, [online] https://www.batory.org.pl/upload/files/Programy%20operacyjne/Forum%20Idei/Zarzadzanie%20strachem.pdf.
View in Google Scholar
Decyzja Rady w sprawie tymczasowych środków nadzwyczajnych na rzecz Łotwy, Litwy i Polski, 1 XII 2021, Brussels, COM(2021) 752 final, 2021/0401(CNS).
View in Google Scholar
Dziurawa zapora PiS na granicy z Białorusią, „Gazeta Wyborcza” 2023, 29 IX.
View in Google Scholar
Europejski Trybunał Praw Człowieka w sprawie stanu wyjątkowego przy granicy polsko-białoruskiej, [online] https://hfhr.pl/aktualnosci/etpc-bada-stan-wyjatkowy-przy-granicy-polskobialoruskiej.
View in Google Scholar
Graban A., W jaki sposób pojęcie „wojny hybrydowej” wykorzystywane jest przeciwko osobom uchodźczym?, [online] https://www.bbng.org/w-jaki-sposob-pojecie-wojny-hybrydowej.
View in Google Scholar
Granica polsko-białoruska: Posłowie zaniepokojeni kryzysem humanitarnym i politycznym, Komunikat prasowy z sesji plenarnej PE, 10 XI 2021, [online] https://www.europarl.europa.eu/news/pl/press-room/20211110IPR17001/granica-polsko-bialoruska-poslowie-zaniepokojeni-kryzysem-humanitarnym.
View in Google Scholar
Grześkowiak M., The „Guardian of the Treaties” is No More? The European Commission and the 2021 Humanitarian Crisis on Poland–Belarus Border, „Refugee Survey Quarterly” 2023, vol. 42, no. 1, https://doi.org/10.1093/rsq/hdac025. DOI: https://doi.org/10.1093/rsq/hdac025
View in Google Scholar
Grześkowiak M., Praworządność wybiórcza. Wspólny Europejski System Azylowy w obliczu kryzysu, „Badaczki i badacze na granicy” 2022, [online] https://www.bbng.org/praworzadnosc-wybiorcza.
View in Google Scholar
Jurek K., Działalność organizacji pozarządowych w kontekście kryzysu na granicy polsko-białoruskiej (2021-2022), „Wschodnioznawstwo” 2022, t. 16, https://doi.org/10.4467/20827695WSC.22.009.16758. DOI: https://doi.org/10.4467/20827695WSC.22.009.16758
View in Google Scholar
Klaus W., Poza prawem. Prawna ocena działań państwa polskiego w reakcji na kryzys humanitarny na granicy polsko-białoruskiej, Warszawa 2022.
View in Google Scholar
Komisja Europejska, Statystyki dotyczące migracji do Europy, [online] https://commission.europa.eu/strategy-and-policy/priorities-2019-2024/promoting-our-european-way-life/statistics-migration-europe_pl#uchod%C5%BAcy-w-europie.
View in Google Scholar
Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 28 stycznia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ochronie granicy państwowej, Dz.U. 2022, poz. 295.
View in Google Scholar
Odpychani siłą, „Gazeta Wyborcza. Tygodnik Białystok” 2022, 1 IV.
View in Google Scholar
Ossowski S., O nauce, Warszawa 1967.
View in Google Scholar
Potyrała A., Kryzys migracyjny 2015+. Między solidarnością a partykularyzmem, Poznań 2019.
View in Google Scholar
Papko A., Polskie media wobec kryzysu na granicy. Rola Biełsatu, [w:] Raport IV „Granica dyktatora. Polska i Białoruś wobec kryzysu granicznego”, Warszawa 2021.
View in Google Scholar
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 sierpnia 2021 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie czasowego zawieszenia lub ograniczenia ruchu granicznego na określonych przejściach granicznych, Dz.U. 2021, poz. 1536.
View in Google Scholar
Ruven M., Wystąpienie podczas posiedzenia Rady Bezpieczeństwa ONZ, poświęconego kryzysowi migracyjnemu na Morzu Śródziemnym, Nowy Jork 2023, 28 IX.
View in Google Scholar
Rust M., Kryzys na granicy: czy zmiana „białoruskiej agendy” zagraża białoruskim siłom demokratycznym?, [w:] Raport IV „Granica dyktatora. Polska i Białoruś wobec kryzysu granicznego” Warszawa 2021.
View in Google Scholar
Rydzewski R., Czym zajmuje się Grupa Granica?, [online] https://content.bbng.org/uploadsR_Rydzewski_Czym_zajmuje_sie_Grupa_Granica_6852f943af.pdf.
View in Google Scholar
Tkachuk O., Znaczenie kryzysu migracyjnego na granicy polsko-białoruskiej dla polityki imigracyjnej i azylowej Unii Europejskiej, „Wschodnioznawstwo” 2022, t. 16, https://doi.org/10.4467/20827695WSC.22.008.16757. DOI: https://doi.org/10.4467/20827695WSC.22.008.16757
View in Google Scholar
Tyszka K., Dwa paradygmaty kryzysu i ich społeczne konsekwencje, [w:] Dawne idee, nowe problemy, red. P. Śpiewak, Warszawa 2010.
View in Google Scholar
UNHCR and IOM Shocked and Dismayed by Deaths Near Belarus-Poland Border, [online] https://www.unhcr.org/news/news-releases/unhcr-and-iom-shocked-and-dismayed-deathsnear-belarus-poland-border.
View in Google Scholar
Usov P., Militaryzacja kryzysu migracyjnego, [w:] Raport IV „Granica dyktatora. Polska i Białoruś wobec kryzysu granicznego”, Warszawa 2021.
View in Google Scholar
Ustawa z dnia 14 października 2021 r. o zmianie ustawy o cudzoziemcach oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. 2021, poz. 1918.
View in Google Scholar
Utonęło kolejnych 31 migrantów. Morze Śródziemne to najbardziej śmiertelna granica na świecie, „OKO Press” 2022, 1 VII, [online] https://oko.press/utonelo-kolejnych-31-migrantow-morze-srodziemne.
View in Google Scholar
Wawrzusiszyn A., Kryzys migracyjny na granicy polsko-białoruskiej i jego wpływ na bezpieczeństwo Polski, „Nowa Polityka Wschodnia” 2022, t. 2, nr 33.
View in Google Scholar
Wolontariuszka bez zarzutu, „Gazeta Wyborcza. Tygodnik Białystok”, 2022, 9 XII.
View in Google Scholar
Wstyd za Usnarz Górny, „Gazeta Wyborcza. Tygodnik Białystok”, 2022, 2 IX.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
