Diabeł tkwi w szczegółach
Porównanie rezolucji 15/9 oraz rezolucji 48/13 Rady Praw Człowieka ONZ
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.21.2024.94.15Słowa kluczowe:
prawo do środowiska, prawo do wody, prawa człowiekaAbstrakt
THE DEVIL IS IN THE DETAILS. COMPARISON OF UN HUMAN RIGHTS COUNCIL RESOLUTION 15/9 AND RESOLUTION 48/13
When on October 8, 2021, the United Nations Human Rights Council issued resolution no. 48/13, proclaiming the human right to a clean, healthy and sustainable environment, this event was described as a breakthrough act for contemporary international law. It was expected to achieve at least the same success as Resolution no. 15/9 on the human right to water and sanitation. However, an in-depth comparative analysis of both acts from the perspective of their effectiveness in international law leads to different conclusions. Resolution no. 48/13, although it does bring the international community closer to the customary human right to the environment, has a number of shortcomings that may lengthen the path to this goal.
Pobrania
Bibliografia
Abdulkadir A.B., An Expository Study of the Islamic Approach in the Jurisprudence to the Right to Healthful Environment, „IIUM Law Journal” 2013, vol. 21, no. 1. DOI: https://doi.org/10.31436/iiumlj.v21i1.98
View in Google Scholar
Arden T., Water for All? Developing a Human Right to Water in National and International Law, „International and Comparative Law Quarterly” 2016, vol. 69, no. 4. DOI: https://doi.org/10.1017/S002058931600035X
View in Google Scholar
Access to a Healthy Environment, Declared a Human Right by UN Rights Council, „news.un.org” 2021, 8 X [online] https://news.un.org/en/story/2021/10/1102582.
View in Google Scholar
Afrykańska Karta Praw Człowieka i Ludów przyjęta przez Zgromadzenie Unii Afrykańskiej dnia 28 czerwca 1981.
View in Google Scholar
Arabska Karta Praw Człowieka przyjęta przez Ligę Państw Arabskich dnia 22 maja 2004 r.
View in Google Scholar
Balcerzak M., Podstawy międzynarodowej ochrony praw człowieka, Toruń 2017.
View in Google Scholar
Bierzanek R., Symonides J., Prawo międzynarodowe publiczne, Warszawa 2002.
View in Google Scholar
Berge J. van den, Boelens R., Vos J., How the European Citizens’ Initiative „Water and Sanitation
View in Google Scholar
is a Human Right!” Changed EU Discourse on Water Services Provision, „Utrecht Law Review” 2020, vol. 16, no. 2.
View in Google Scholar
Boyd D, Catalyst for Change. Evaluating Forty Years of Experience in Implementing the Right to a Healthy Environment, [w:] The Human Right to a Healthy Environment, red. J.H. Knox, R. Pejani, Cambridge 2018.
View in Google Scholar
Bratspies R., Do We Need A Human Right to a Healthy Environment?, „Santa Clara Journal of International Law” 2015, vol. 31, no. 13.
View in Google Scholar
Bratspies R., Reasoning Up to Human Rights: Environmental Rights as Customary International Law, [w:] The Human Right to a Healthy Environment, red. J.H. Knox, R. Pejani, Cambridge 2018.
View in Google Scholar
Brodecki Z., Konopacka M., Brodecka-Chamera A., Komparatystyka kultur prawnych, Warszawa 2010.
View in Google Scholar
Budds J., Linton J., The hydrosocial Cycle: Defining and Mobilizing a Relational-dialectical Approach to Water, „Geoforum” 2014, nr 57. DOI: https://doi.org/10.1016/j.geoforum.2013.10.008
View in Google Scholar
Cavallo G.A., The Human Right to Water and Sanitation: From Political Commitments to Customary Rule?, „Pace International Law Review” 2012, vol. 3, no. 5.
View in Google Scholar
Clark C., Fundamentalne znaczenie wspólnoty w realizacji prawa do wody. Przykład Republiki Południowej Afryki, [w:] Prawo do wody. W perspektywie politycznej, gospodarczej i społecznej, red. F. Sultana, A. Loftus, tłum. K. Makaruk, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
Climate Change ‘Biggest Threat Modern Humans Have Ever Faced’, World-Renowned Naturalist Tells Security Council, Calls for Greater Global Cooperation, un.org, 23 II 2021, [online] https://www.un.org/press/en/2021/sc14445.doc.htm.
View in Google Scholar
Climate Change 2014: Synthesis Report. Contribution of Working Groups I, II and III to the Fifth Assessment Report of the Intergovernmental Panel on Climate Change, red. R.K. Pachauri, L.A. Meyer, Cambridge 2014.
View in Google Scholar
Collins L., Are We There Yet? The Right to Environment in International and European Law, „The McGill International Journal of Sustainable Development Law and Policy” 2007, vol. 3, no. 2.
View in Google Scholar
COP26 Closes with „Compromise” Deal on Climate, But It’s Not Enough, Says UN Chief, news.un.org, 13 XI 2021, [online] https://news.un.org/en/story/2021/11/1105792.
View in Google Scholar
Dodatkowy Protokół do Amerykańskiej Konwencji Praw Człowieka dotyczący praw ekonomicznych, społecznych i kulturalnych, przyjęty przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Państw Amerykańskich dnia 17 listopada 1988.
View in Google Scholar
Daly E., May J.R., Learning from Constitutional Environmental Rights, [w:] The Human Right to a Healthy Environment, red. J.H. Knox, R. Pejani, Cambridge 2018.
View in Google Scholar
Dembour M.B., What Are Human Rights? Four Schools of Thought, „Human Rights Quarterly” 2010, vol. 32, no. 1. DOI: https://doi.org/10.1353/hrq.0.0130
View in Google Scholar
Domaradzki S., Khvostova M., Pupovac D., Karel Vasak’s Generations of Rights and the Contemporary Human Rights Discourse, „Human Rights Review” 2019, vol. 20, no. 1. DOI: https://doi.org/10.1007/s12142-019-00565-x
View in Google Scholar
Dupuy P.-M., Formation of Customary International Law and General Principles, [w:] The Oxford Handbook of International Environmental Law, red. D. Bodansky, J. Brunnée, E. Hey, Oxford 2012. DOI: https://doi.org/10.1093/oxfordhb/9780199552153.013.0019
View in Google Scholar
Dwinnel A., Olivera M., The Water is Ours Damn it! Water Commoning in Bolivia, „Community Development Journal” 2014, vol. 49, no. S1. DOI: https://doi.org/10.1093/cdj/bsu014
View in Google Scholar
Farge E., UN Declares Access to a Clean Environment a Human Right, reuters.com, 8 X 2021, [online] https://www.reuters.com/business/environment/un-passes-resolution-making-clean-environment-access-human-right-2021-10-08/.
View in Google Scholar
Farge E., Abnett K., Volcovici V., Clean Environment Could Become U.N. Human Right. Not So Fast, Say U.S., Britain, reuters.com, 5 X 2021, [online] https://www.reuters.com/business/environment/clean-environment-could-become-un-human-right-not-so-fast-say-usbritain-2021-10-05.
View in Google Scholar
Franciszek, Encyklika Laudato Si’, Watykan 2015.
View in Google Scholar
Friedrich J., Ge M., Pickens A., This Interactive Chart Shows Changes in the World’s Top 10 Emitters, wri.org, 10 XII 2020, [online] https://www.wri.org/insights/interactive-chart-shows-changes-worlds-top-10-emitters.
View in Google Scholar
Food and Agriculture Organization of the United Nations, The Water-Energy-Food Nexus. A New Approach in Support of Food Security and Sustainable Agriculture, Rome 2014.
View in Google Scholar
Gibson J.M., Environmental Determinants of Health, [w:] Chronic Illness Care, red. T. Daaleman, M. Helton, Cham 2018. DOI: https://doi.org/10.1007/978-3-319-71812-5_37
View in Google Scholar
Gliszczyńska-Grabias A., Rada Praw Człowieka – kompetencje i funkcjonowanie, [w:] Mechanizmy
View in Google Scholar
ochrony praw człowieka w ramach ONZ. Analiza systemowa, red. R. Wieruszewski, Warszawa 2017.
View in Google Scholar
Gurgul A., Huragan „Ida” uderzył w Luizjanę. Około miliona ludzi nie ma prądu, jest pierwsza ofiara śmiertelna, wyborcza.pl, 30 VIII 2021, [online] https://wyborcza.pl/7,177851, 27508962,huragan-ida-uderzyl-w-luizjane-kilkaset-tysiecy-ludzi-nie-ma.html.
View in Google Scholar
Hough P., Environmental Security: An Introduction, Abingdon 2021. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003082590
View in Google Scholar
The Human Right to a Clean and Healthy Environment: 6 Things You Need to Know, news.un.org, 15 X 2021, [online] https://news.un.org/en/story/2021/10/1103082.
View in Google Scholar
Jiménez S.H., López Pacheco J.A., Derechos humanos y bienes comunes. Conflictos socioambientales en Colombia, „Descatos” 2016, no. 51.
View in Google Scholar
Joseph S., Extending the Right to Life Under the International Covenant on Civil and Political Rights: General Comment 36, „Human Rights Law Review” 2019, vol. 19, no. 1. DOI: https://doi.org/10.1093/hrlr/ngz003
View in Google Scholar
Komentarz Generalny KPGSiK nr 3 z dnia 14 grudnia 1990 r. dotyczący charakteru zobowiązań państw-stron (art. 2 ust. 1), E/1991/23.
View in Google Scholar
Komentarz Generalny KPGSiK nr 15 z dnia 20 stycznia 2003 r. dotyczący prawa do wody (art. 11 i 12), E/C.12/2002/11.
View in Google Scholar
Konwencja o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska sporządzona w Aarhus dnia 25 czerwca 1998 r., Dz.U. 2003 nr 78 poz. 706.
View in Google Scholar
Konwencja o prawach dziecka przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r., Dz.U. 1991 nr 120 poz. 526.
View in Google Scholar
Konwencja o prawach osób niepełnosprawnych przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 16 grudnia 2006 r., Dz.U. 2012 poz. 1169.
View in Google Scholar
Konwencja w sprawie likwidacji wszelkich form dyskryminacji kobiet przyjęta przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 18 grudnia 1979 r., Dz.U. 1982 nr 10 poz. 71.
View in Google Scholar
Koumparou D., The Right of Thirst: Water as a Human Right and as a Commons, „Global NEST Journal” 2018, vol. 20, no. 3. DOI: https://doi.org/10.30955/gnj.002551
View in Google Scholar
Kucharski S., Studium opinii Komitetu Praw Człowieka ONZ nr 2728/2016, w sprawie Teitiota v. Nowa Zelandia, praca magisterska, Uniwersytet Jagielloński 2021.
View in Google Scholar
Kuźniak B., Powszechna Deklaracja Praw Człowieka jako akt prawny w obszarze prawa międzynarodowego, [w:] 70 lat Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, red. M. Florczak-Wątor, M. Kowalski, Kraków 2019. DOI: https://doi.org/10.12797/9788381381321.03
View in Google Scholar
Kuźniar D., Prawo do zdrowego środowiska jako konstytucyjnie gwarantowane prawo podmiotowe, „Przegląd Prawa Konstytucyjnego” 2021, nr 3(61). DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2021.03.13
View in Google Scholar
La Viña A.G.M., The Right to a Sound Environment in the Philippines: The Significance of the Minors Oposa Case, „Review of International, European and Comparative International Environmental Law” 2006, vol. 3, no. 4. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9388.1994.tb00183.x
View in Google Scholar
Lewis B., Environmental Rights or Right to Environment? Exploring the Nexus between Human Rights and Environmental Protection, „The Macquarie Journal of International and Comparative Environmental Law” 2012, vol. 8, no. 1.
View in Google Scholar
McGrath M., Climate Change: Huge Toll of Extreme Weather Disasters in 2021, bbc.com, 27 XII 2021, [online] https://www.bbc.com/news/science-environment-59761839.
View in Google Scholar
Międzynarodowy Pakt Praw Gospodarczych, Społecznych i Kulturalnych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r., Dz.U. 1977 nr 38 poz. 169.
View in Google Scholar
Miller R.W., Climate Change, Catholic Social Teaching, and Human Rights, „Interdisciplinary Journal for Religion and Transformation in Contemporary Society” 2020, vol. 6, no. 1. DOI: https://doi.org/10.30965/23642807-00601011
View in Google Scholar
Murphy L., Iraq’s Constitutional Mandate to Justly Distribute Water: The Implications of Federalism, Islam, International Law and Human Rights, „George Washington International Law Review” 2010, vol. 42, no. 4.
View in Google Scholar
Ndeunyema N., Unmuddying the Waters: Evaluating the Legal Basis of the Human Right to Water Under Treaty Law, Customary International Law, and the General Principles of Law, „Michigan Journal of International Law” 2020, vol. 41, no. 1. DOI: https://doi.org/10.36642/mjil.41.3.unmuddying
View in Google Scholar
Observations by the United States of America on the Relationship between Climate Change and Human Rights, [online] https://www.ohchr.org/Documents/Issues/ClimateChange/Submissions/USA.pdf.
View in Google Scholar
Popkin B.M., D’Anci K.E., Rosenberg I.H., Water, Hydration, and Health, „Nutrition Reviews” 2010, vol. 68, no. 8. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1753-4887.2010.00304.x
View in Google Scholar
Powódź w Niemczech. „Katastrofa Narodowa”, dw.pl, 16 VII 2021, [online] https://p.dw.com/p/3wYav.
View in Google Scholar
Rataj M., Holewa-Rataj J., Analiza zmian jakości powietrza Małopolski w latach 2012–2020, „Nafta-Gaz” 2020, nr 11.
View in Google Scholar
Rezolucja 15/9 Rady Praw Człowieka ONZ z dnia 30 września 2010 r. dotycząca praw człowieka i dostępu do wody pitnej i urządzeń sanitarnych, sygn. A/HRC/RES/15/9.
View in Google Scholar
Rezolucja 48/13 Rady Praw Człowieka ONZ z dnia 8 października 2021 r. dotycząca praw człowieka do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska, sygn. A/HRC/48/13.
View in Google Scholar
Rezolucja 64/292 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 28 lipca 2010 r. dotycząca prawa człowieka do wody i warunków sanitarnych, sygn. A/RES/64/292.
View in Google Scholar
Rezolucja 76/300 Zgromadzenia Ogólnego ONZ z dnia 28 lipca 2022 r. dotycząca prawa do czystego, zdrowego i zrównoważonego środowiska, sygn. A/RES/76/300.
View in Google Scholar
Rudolf B., United Nations Commission on Human Rights/United Nations Human Rights Council, [w:] Max Planck Encyclopedias of International Law, red. A. Peters, R. Wolfrum, Oxford 2022.
View in Google Scholar
Savaresi A., The UN HRC Recognizes the Right to a Healthy Environment and Appoints a New Special Rapporteur on Human Rights and Climate Change. What Does It All Mean?, ejiltalk.org, 21 X 2021, [online] https://www.ejiltalk.org/the-un-hrc-recognizes-the-rightto-a-healthy-environment-and-appoints-a-new-special-rapporteur-on-human-rightsand-climate-change-what-does-it-all-mean/.
View in Google Scholar
Schermers H.G., Blokker N., International Institutional Law, Leiden 2011. DOI: https://doi.org/10.1163/ej.9789004187962.i-1273
View in Google Scholar
Shelton D., Human Rights and the Environment: What Environmental Rights Have Been Recognized?, „Denver Journal of International Law and Policy” 2006, vol. 35, no. 1.
View in Google Scholar
Statement by the Special Rapporteur on the Human Rights to Safe Drinking Water and Sanitation, Leo Heller, 28 VII 2020, [online] https://www.ohchr.org/en/statements/2020/07/
View in Google Scholar
10th-anniversary-recognition-water-and-sanitation-human-right-general-assembly?Lang-ID=E&NewsID=26116.
View in Google Scholar
Surma K., The UN’s Top Human Rights Panel Votes to Recognize the Right to a Clean and Sustainable Environment, insideclimatenews.org, 7 X 2021, [online] https://insideclimatenews.
View in Google Scholar
org/news/07102021/human-rights-panel-right-to-clean-sustainable-environment/.
View in Google Scholar
Waskow D., Gonzalez L., Gajjar C. [et al.], COP26: Key Outcomes From the UN Climate Talks in Glasgow, wri.org, 17 XI 2021, [online] https://www.wri.org/insights/cop26-key-outcomes-un-climate-talks-glasgow.
View in Google Scholar
World Commission on Environment and Development, Our Common Future, From One Earth to One World, Genewa 1982.
View in Google Scholar
White N., The Law of International Organizations, Manchester 2012.
View in Google Scholar
Wyrozumska A., Czapliński W., Prawo międzynarodowe publiczne. Zagadnienia systemowe, Warszawa 2014.
View in Google Scholar
W trosce o ziemię i ludzi, „Academia. Magazyn Polskiej Akademii Nauk” 2019, nr 1(6), Zmiany Klimatu Wyd. Spec.
View in Google Scholar
Yeung J., Mitra E., India Lashed by Strongest Cyclone to Ever Hit West Coast as it Reels from Covid Disaster, cnn.com, 16 VII 2021, [online] https://www.cnn.com/2021/05/18/india/india-cyclone-tauktae-covid-monsoon-intl-hnk/index.html.
View in Google Scholar
Zengarini L., Pope Francis: A Healthy Environment is Right of Every Human Being, vaticannews.va, 29 IX 2021, [online] https://www.vaticannews.va/en/pope/news/2021-09/francis-healthy-environment-human-right.html.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
