Głosowanie podzielone w wyborach Prezydenta oraz Rady Miasta Krakowa w dniu 7 kwietnia 2024 roku
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.23.2026.104.05Słowa kluczowe:
głosowanie podzielone, geografia wyborcza, wybory Prezydenta Miasta Krakowa 2024 r., wybory do Rady Miasta Krakowa 2024 r.Abstrakt
SPLIT-TICKET VOTING IN THE ELECTIONS OF THE MAYOR OF THE CITY OF KRAKÓW AND THE KRAKÓW CITY COUNCIL ON 7 APRIL 2024
This article analyses the phenomenon of split-ticket voting in the municipal elections held in Kraków on 7 April 2024. Split-ticket voting is supporting candidates of different political parties in a single election. It is a common phenomenon in electoral systems that allows voters to express a preference for more than one candidate or party and is an important aspect of voting behaviour. Although this phenomenon has been the subject of numerous studies in the context of parliamentary and presidential elections, research on split-ticket voting at the local government level, characterised by specific dynamics of local conditions, remains relatively limited, thus creating a research gap in the subject of the study, which further justifies the undertaking of the present topic. Therefore, the study’s objectives were to determine the scale of split-ticket voting, identify electorates prone to split their votes and present the spatial differentiation of this phenomenon in the context of local self-government elections in Kraków. The analyses were based on data from the National Election Commission (PKW) covering the results of voting for lists of candidates to the Kraków City Council and candidates for the position of Mayor. This data allowed analyses in various spatial arrangements, from the entire city level to Kraków’s districts, constituencies, and individual polling wards. The results of the research indicate that in the first round of the local self-government elections in Krakow, 71,403 voters (24.8% of those voting for the lists of committees with presidential candidates) split their votes by supporting the candidate for Mayor and the list of candidates for city councillors registered by two different electoral committees. Including voters supporting lists of councillor candidates registered by committees without presidential candidates, this percentage rises to 27% (79,975 voters). The largest group of “vote splitters” were voters who supported Łukasz Gibała in the presidential election without voting for the associated city council list (73%). The research also showed spatial variation in split-ticket voting at different levels. At the district level, the highest level of split voting occurred in District XVII (over 43%) and the lowest in District VI (16.7%). The highest percentage of voters who split their votes between the presidential candidates and the lists of councillor candidates proposed by the two electoral committees was recorded in constituency no. 7 (36%) and the lowest in constituencies no. 3 and no. 4 (21% and 20% respectively). Analysing the ward-level results reveals a correlation between the increase in the share of split votes and increasing distance from the city centre, especially towards the eastern boundaries of Kraków.
Pobrania
Bibliografia
Ames B., Baker A., Renno L.R., Split-Ticket Voting as the Rule: Voters and Permanent Divided Government in Brazil, „Electoral Studies” 2009, vol. 28, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1016/j.electstud.2008.06.005
View in Google Scholar
Arian A., Weiss S., Split-Ticket Voting in Israel, „The Western Political Quarterly” 1969, vol. 22, nr 2. DOI: https://doi.org/10.2307/447005
View in Google Scholar
Bączek L., Heffner K., Przestrzenne zróżnicowanie wyników wyborów w województwie łódzkim w latach 1990-1995, „Acta Universitatis Lodziensis. Folia Geographica Socio-Oeconomica” 2004, nr 5.
View in Google Scholar
Barker F., Boston J., Levine S., McLeay E., Roberts N.S., An Initial Assessment of The Consequences of MMP in New Zealand, [w:] Mixed-Member Electoral Systems. The Best of Both Worlds?, red. M.S. Shugart, M.P. Wattenberg, Oxford 2005, s. 297-322. DOI: https://doi.org/10.1093/019925768X.003.0015
View in Google Scholar
Bawn K., Voters Responses to Electoral Complexity: Ticket-Splitting. Rational Voters and Representation in the Federal Republic of Germany, „British Journal of Political Science” 1999, vol. 29, nr 3. DOI: https://doi.org/10.1017/S0007123499000228
View in Google Scholar
Benoit K., Giannetti D., Laver M., Voter Strategies with Restricted Choice Menus, „British Journal of Political Science” 2006, vol. 36. DOI: https://doi.org/10.1017/S000712340600024X
View in Google Scholar
Bowler S., Denemark D., Split Ticket Voting in Australia: Dealignment and Inconsistent Votes Reconsidered, „Australian Journal of Political Science” 1993, vol. 28, nr 1. DOI: https://doi.org/10.1080/00323269308402223
View in Google Scholar
Burden B.C., Candidate-Driven Ticket Splitting in 2000 Japanese Elections, „Electoral Studies” 2009, vol. 28. DOI: https://doi.org/10.1016/j.electstud.2008.06.007
View in Google Scholar
Burden B.C., Helmke G., The Comparative Study of Split-Ticket Voting, „Electoral Studies” 2009, nr 28. DOI: https://doi.org/10.1016/j.electstud.2008.06.004
View in Google Scholar
Burden B.C., Kimball D.C., Why Americans Split Their Ticket. Campaign Competition, and Divided Government, Ann Arbor 2002. DOI: https://doi.org/10.3998/mpub.22995
View in Google Scholar
Carman Ch.J., Johns R., Linking Coalition Attitudes and Split-Ticket Voting. The Scottish Parliament Elections of 2007, „Electoral Studies” 2010, vol. 29, nr 3, https://doi.org/10.1016/j.electstud.2010.03.002. DOI: https://doi.org/10.1016/j.electstud.2010.03.002
View in Google Scholar
Chari V.V., Jones L.E., Morima R., The Economics of Split-Ticket Voting in Representative Democracies, „The American Economic Review” 1997, vol. 87, nr 5. DOI: https://doi.org/10.21034/wp.582
View in Google Scholar
Curtice J., McCrone D., McEven N., Marsh M., Ormston R., Revolution or Evolution? The 2007
View in Google Scholar
Scottish Elections, Edinburgh 2009.
View in Google Scholar
Czapiewski T., Mapa wyborcza Szczecina. Przestrzenne zróżnicowanie zachowań wyborczych szczecinian w latach 2006-2015, „Acta Politica Polonica” 2016, nr 2(36), https://doi.org/10.18276/ap.2016.36-02. DOI: https://doi.org/10.18276/ap.2016.36-02
View in Google Scholar
D’Alimonte R., Mixed Electoral Rules, Partisan Realignment, and Party System Change in Italy, [w:] Mixed-Member Electoral Systems. The Best of Both Worlds?, red. M.S. Shugart, M.P. Wattenberg, Oxford 2005, s. 323-350. DOI: https://doi.org/10.1093/019925768X.003.0016
View in Google Scholar
De Vries W., Tarrance V.L., Checked and Balance. How Ticket-Splitters Are Shaping the New Balance of Power in American Politics, Grand Rapids–Cambridge 1998.
View in Google Scholar
De Vries W., Tarrance V.L., The Ticket-Splitters. A New Force in American Politics, Grand Rapids 1972.
View in Google Scholar
Drzonek M., Flis J., Wołek A., Wybory lokalne, [w:] Atlas wyborczy Polski, red. M. Kowalski, P. Śleszyński, Warszawa 2018, s. 239-246.
View in Google Scholar
Drzonek M., Im dłużej tym „bezpartyjniej”? Włodarze dużych miast w wyborach 2002-2018, „Przegląd Politologiczny” 2019, nr 2. DOI: https://doi.org/10.14746/pp.2019.24.2.9
View in Google Scholar
Drzonek M., Reelekcje prezydentów miast w wyborach bezpośrednich w Polsce, Kraków 2013.
View in Google Scholar
Drzonek M., Wskaźniki badania pozycji politycznej „wiecznych prezydentów”, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Acta Politica” 2015, nr 33(3). DOI: https://doi.org/10.18276/ap.2015.33-05
View in Google Scholar
Duda A., Preferencje wyborcze mieszkańców Łodzi, Uniwersytet Łódzki, Katedra Geografii Politycznej i Studiów Regionalnych, Łódź 1997, maszynopis.
View in Google Scholar
Elklit J., Kjaer U., Split-ticket Voting in Times of Sub-national Government Reorganisation: Evidence from Denmark, „Scandinavian Political Studies” 2009, vol. 32, https://doi.org/10.1111/j.1467-9477.2009.00237.x. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9477.2009.00237.x
View in Google Scholar
Farrell D.M., Electoral Systems: A Comparative Introduction, Basingstoke 2001.
View in Google Scholar
Fiorina M.P., Divided Government, New York 1992. DOI: https://doi.org/10.1007/978-1-349-22029-8_16
View in Google Scholar
Flis J., Partie polityczne w wyborach prezydentów miast, „Studia Politologiczne” 2011, nr 20.
View in Google Scholar
Flis J., Wybory do Sejmu i sejmiku na przykładzie Łapanowa, [w:] Wybory samorządowe w kontekście mediów i polityki, red. M. Magoska, Kraków 2008, s. 97-120.
View in Google Scholar
Gendźwiłł A., Independent Mayors and Local Lists in Large Polish Cities: Towards a Non-partisan Model of Local Government?, „Local Government Studies” 2012, vol. 38, nr 4, https://doi.org/10.1080/03003930.2011.649915. DOI: https://doi.org/10.1080/03003930.2011.649915
View in Google Scholar
Gendźwiłł A., Wybory lokalne w Polsce. Uczestnictwo, konkurencja i reprezentacja polityczna w demokracjach mniejszej skali, Warszawa 2020.
View in Google Scholar
Grabowski W., Czynniki determinujące reelekcję prezydentów polskich miast, „Studia Regionalne i Lokalne” 2016, nr 4(66), https://doi.org/10.7366/1509499546606.
View in Google Scholar
Gschwend T., van der Kolk H., Split Ticket Voting in Mixed Member Proportional Systems: The Hypothetical Case of The Netherlands, „Acta Politica” 2006, vol. 41, https://doi.org/10.1057/palgrave.ap.5500150. DOI: https://doi.org/10.1057/palgrave.ap.5500150
View in Google Scholar
Helmke G., Ticket Splitting as Electoral Insurance: The Mexico 2000 Elections, „Electoral Studies” 2009, vol. 28, nr 1, https://doi.org/10.1016/j.electstud.2008.06.009. DOI: https://doi.org/10.1016/j.electstud.2008.06.009
View in Google Scholar
Hess A., Mediatyzacja lokalnej komunikacji politycznej i strategie partyjne w kontekście samorządowych kampanii wyborczych, [w:] Profesjonalizacja i mediatyzacja kampanii politycznych w Polsce, red. K. Churska-Nowak, S. Drobczyński, Poznań 2011, s. 147-172.
View in Google Scholar
Jenks G.F., The Data Model Concept in Statistical Mapping, „International Yearbook of Cartography” 1967, vol. 7.
View in Google Scholar
Jesse E., The West German Electoral System: The Case for Reform, 1949-1987, „West European Politics” 1987, vol. 10, nr 3, https://doi.org/10.1080/01402388708424642. DOI: https://doi.org/10.1080/01402388708424642
View in Google Scholar
Kavetskyy I., Krajobraz wyborczy Szczecina na tle zróżnicowania społecznego miasta, [w:] Przemiany przestrzeni miast i stref podmiejskich, red. J. Słodczyk, R. Klimek, Opole 2006, s. 99-112.
View in Google Scholar
Kowalski M., Świątek D., Geografia wyborów samorządowych w Dzielnicy Śródmieście (1990-2006), [w:] Dzielnica Śródmieście wczoraj, dziś i jutro. Materiały z sesji z okazji 20-lecia samorządności w Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy. Zamek Królewski, 25 maja 2010, red. H. Kisilowska, Warszawa 2010, s. 66-85.
View in Google Scholar
Kowalski M., Województwo małopolskie na mapie wyborczej Polski, [w:] Geograficzne uwarunkowania rozwoju Małopolski, red. Z. Górka, A. Jelonek, Kraków 2002, s. 361-366.
View in Google Scholar
Kuć-Czajkowska K.A., Wasil J., Sidor M., Konsekwencje systemu wyborczego do miejskich samorządów w Polsce – wybrane problemy, „Acta Politica Polonica” 2017, nr 3(41), http://dx.doi.org/10.18276/ap.2017.41-03. DOI: https://doi.org/10.18276/ap.2017.41-03
View in Google Scholar
Massicotte L., Canada: Sticking to First-Past-the-Post for the Time Being, [w:] The Politics of Electoral System, red. M. Gallagher, P. Mitchell, Oxford 2005, s. 99-118. DOI: https://doi.org/10.1093/0199257566.003.0005
View in Google Scholar
Matyja R., Zachowania wyborcze mieszkańców miast w latach 1990-2015 a afiliacje polityczne ich prezydentów po 2002 roku, „Zeszyty Naukowe Uniwersytetu Szczecińskiego. Acta Politica” 2015, nr 33(3), https://doi.org/10.18276/ap.2015.33-01. DOI: https://doi.org/10.18276/ap.2015.33-01
View in Google Scholar
Matyja R., Zróżnicowanie przestrzenne zachowań wyborczych w miastach prezydenckich. Wybory sejmowe 2015, „Acta Politica Polonica” 2016, nr 2(36), https://doi.org/10.18276/ap.2016.36-01. DOI: https://doi.org/10.18276/ap.2016.36-01
View in Google Scholar
Matykowski R., Przestrzenne różnice w zachowaniach wyborczych mieszkańców województwa podlaskiego, [w:] Współczesne problemy badawcze geografii polskiej – geografii a człowieka, red. D. Świątek, M. Bednarek, P. Siłka, Warszawa 2008, s. 28-33.
View in Google Scholar
Matykowski R., Zachowania elektoralne mieszkańców gminy Stary Sącz w wyborach parlamentarnych 1991 i 1993 roku, [w:] Miasto i gmina Stary Sącz w okresie transformacji 1991-1993, red. B. Głębocki, Poznań 1994, s. 157-159.
View in Google Scholar
McAllister I., Darcy R., Sources of Split-Ticket Voting in the 1988 American Elections, „Political Studies” 1992, vol. 40, nr 4, https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.1992.tb01793.x. DOI: https://doi.org/10.1111/j.1467-9248.1992.tb01793.x
View in Google Scholar
Miernik R., Charakterystyka wyborów samorządowych w Polsce, „Studia Politicae Universitatis Silesiensis” 2019, nr 24, https://doi.org/10.31261/SPUS.2019.24.05. DOI: https://doi.org/10.31261/SPUS.2019.24.05
View in Google Scholar
Nohlen D., Prawo wyborcze i system partyjny. O teorii systemów wyborczych, przeł. R. Alberski, J. Sroka, Z. Wiktor, Warszawa 2004.
View in Google Scholar
Pasławski J., Jak opracować kartogram, Warszawa 2003.
View in Google Scholar
Podemski K., Zróżnicowanie wyników wyborczych w Poznaniu. Przyczynek do ekologii politycznej miasta, „Kronika Miasta Poznania” 1993, nr 3-4.
View in Google Scholar
Rallings C., Trascher M., Explaining Split-Ticket Voting at the 1979 and 1997 General and Local Elections in England, „Political Studies” 2003, vol. 51, nr 3, https://doi.org/10.1111/1467-9248.00441. DOI: https://doi.org/10.1111/1467-9248.00441
View in Google Scholar
Rallings C., Trascher M., Split-Ticket Voting at the 1997 British General and Elections: An Aggregate Analysis, „British Elections and Parties Review” 1998, vol. 8, nr 1, https://doi.org/10.1080/13689889808413008. DOI: https://doi.org/10.1080/13689889808413008
View in Google Scholar
Roberts G.K., German Electoral Politics, Manchester 2006. DOI: https://doi.org/10.7228/manchester/9780719069901.001.0001
View in Google Scholar
Rose R., Ticket Splitting, [hasło w:] International Encyclopedia of Elections, red. R. Rose, Washington 2000, s. 311-312.
View in Google Scholar
Sanz A., Split-Ticket Voting in Multi-Level Electoral Competition: European, National and Regional in Spain, [w:] The Multilevel Electoral System of EU, red. C. van der Eijk, H. Schmitt, Mannenheim 2008, s. 101-136.
View in Google Scholar
Schoen H., Split-Ticket Voting in German Federal Elections, 1953-90: An Example of Sophisticated Balloting?, „Electoral Studies” 1999, vol. 18, nr 4, https://doi.org/10.1016/S0261-3794(99)00023-2. DOI: https://doi.org/10.1016/S0261-3794(99)00023-2
View in Google Scholar
Sidorkiewicz K., Zmiany prawa wyborczego w wyborach samorządowych w latach 1990-2010 i ich skutki, [w:] Prawne uwarunkowania funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce, red. H. Gawroński, K. Olszewska, K. Sidorkiewicz, K. Starańczak, Elbląg 2020, s. 46-66.
View in Google Scholar
Słobodzian B., Wybory samorządowe 2018 roku, a zmiany w organizacji wyborów, [w:] Prawne uwarunkowania funkcjonowania samorządu terytorialnego w Polsce, red. H. Gawroński, K. Olszewska, K. Sidorkiewicz, K. Starańczak, Elbląg 2020, s. 25-34.
View in Google Scholar
Sobczyński M., Zróżnicowanie przestrzenne postaw politycznych mieszkańców Łodzi, Łódź 2000.
View in Google Scholar
Turska-Kawa A., Wybory samorządowe w świadomości społecznej – postawy, zaangażowanie, percepcja, [w:] Wybory samorządowe 2010, red. M. Kolczyński, W. Wojtasik, Sosnowiec 2011, s. 27-42.
View in Google Scholar
Voters’ Veto: The 2002 Election in New Zealand and the Consolidation of Minority Government, red. J. Vowles, Auckland 2004.
View in Google Scholar
Wattenberg M.P., Ticket Splitting in the United States, [hasło w:] International Encyclopedia of Elections, red. R. Rose, Washington 2000, s. 312-314.
View in Google Scholar
Węcławowicz G., Geografia wyborcza Warszawy i aglomeracji warszawskiej, [w:] Miasta polskie w dwusetlecie prawa o miastach, red. E. Kaltenberg-Kwiatkowska, Warszawa 1994, s. 357-369.
View in Google Scholar
Wit-Świątkowska I., Pozycjonowanie oferty wyborczej w wyborach prezydentów miast, „Studia Politologiczne” 2011, nr 20.
View in Google Scholar
Wybory samorządowe w kontekście mediów i polityki, red. M. Magoska, Kraków 2008.
View in Google Scholar
Wybory samorządowe w Polsce w 2024 roku w świadomości najmłodszego elektoratu województwa małopolskiego: Studium teoretyczno-empiryczne, red. E. Bujwid-Kurek, M. Kiwior-Filo, M. Banaś, Kraków 2024.
View in Google Scholar
Zarycki T., Regionalne zróżnicowanie preferencji wyborczych w województwie tarnobrzeskim, [w:] Vie politique locale. Ouvrage collectif, Collection de L’Ecole Internationale de Sciences Politiques Katowice, red. J. Wódz, Katowice 1994, s. 221-236.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
