Polityka Unii Europejskiej wobec Azji a problem praw człowieka (lata 60.–90. XX wieku)
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.23.2026.104.10Słowa kluczowe:
Unia Europejska, Azja, Europa, prawa człowieka, Stowarzyszenie Narodów Azji Południowo-Wschodniej, ChinyAbstrakt
EUROPEAN UNION POLICY TOWARDS ASIA AND THE PROBLEM OF HUMAN RIGHTS (1960S–1990S)
The article presents the phenomenon and conditions of the adaptation of the idea of human rights in Asia from the 1960s to the late 1990s, identifying the elements of the local culture, religiosity and awareness that favored this process and the factors that slowed it down. It also shows how this sphere of values influenced the relations of the European Union (EU) with Asian countries, especially those belonging to the Association of Southeast Asian Nations and with China. Moreover, barriers to cooperation between the EU and Asian countries were highlighted, related not only to ideological differences, but also to the way of acting and globalization. The differences and dissimilarities between the two sides did not lead to a „clash of civilizations” in Samuel Huntington’s interpretation, but above all to the implementation of the idea of „peace through trade”.
Pobrania
Bibliografia
Belden Fields A., Rethinking Human Rights for the New Millennium, New York 2003. DOI: https://doi.org/10.1057/9780230109254
View in Google Scholar
Bobowski S., Rola ASEAN w procesach integracyjnych regionu Azji i Pacyfiku, „Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” 2007, nr 1173.
View in Google Scholar
Bochorodycz B., Społeczeństwo obywatelskie w Japonii – rozwój i cechy charakterystyczne, [w:] Japonia na początku XXI wieku, red. K. Gawlikowski, M. Ławacz, Toruń 2008.
View in Google Scholar
Czeszejko-Sochacka K., Łamanie praw człowieka w Koreańskiej Republice Ludowo-Demokratycznej, „Gdańskie Studia Azji Wschodniej” 2019, nr 16. DOI: https://doi.org/10.4467/23538724GS.19.021.11866
View in Google Scholar
Dirlik A., The Postcolonial Aura: Third World Criticism in the Age of Global Capitalism, „Critical Inquiry” 1994, nr 20. DOI: https://doi.org/10.1086/448714
View in Google Scholar
Drelich-Skulska B., „Wartości azjatyckie” jako próba stworzenia podstaw tożsamości narodów Azji Wschodniej, „Prace Naukowe Akademii Ekonomicznej we Wrocławiu” 2007, nr 1173.
View in Google Scholar
Dziembala M., Stosunki gospodarcze i polityczne Unii Europejskiej z krajami ASEAN na początku XXI wieku, „Prace Naukowe Uniwersytetu Ekonomicznego we Wrocławiu” 2008, nr 13.
View in Google Scholar
Fic L., Buddyzm w kulturze Zachodu, Lublin 2016.
View in Google Scholar
Futyra M., Między przeszłością a teraźniejszością. Historia powstania Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) i bieżące wyzwania, „Kultura i Polityka. Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Europejskiej im. ks. Józefa Tischnera w Krakowie” 2014, nr 15.
View in Google Scholar
Galtung J., Peace by Peaceful Means: Peace and Conflict, Development and Civilization, London 1996. DOI: https://doi.org/10.4135/9781446221631
View in Google Scholar
Gawlikowski K., Jednostka i władza w cywilizacji wschodnioazjatyckiej, [w:] Korea – doświadczenia i perspektywy, red. K. Gawlikowski, E. Potocka, Toruń 2001.
View in Google Scholar
Gawlikowski K., Problem praw człowieka z perspektywy azjatyckiej, „Azja–Pacyfik. Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka” 1998, nr 1. DOI: https://doi.org/10.15804/ap199801
View in Google Scholar
Gawlikowski K., Problem respektowania praw człowieka w Chinach, „Azja–Pacyfik. Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka” 2001, nr 4. DOI: https://doi.org/10.15804/ap200106
View in Google Scholar
Gawlikowski K., Problem „wartości azjatyckich”. Uwagi o koncepcjach Mahathira bin Mohamada, „Azja–Pacyfik. Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka” 1999, nr 2. DOI: https://doi.org/10.15804/ap199915
View in Google Scholar
Gawlikowski K., Procesy okcydentalizacji Chin oraz innych krajów Azji Wschodniej i ich stosunek do cywilizacji zachodniej, [w:] Wietnamczycy – systemy wartości, stereotypy Zachodu, red. A. Jelonek, Warszawa 2004.
View in Google Scholar
Gillespie R., Introduction: The Euro-Mediterranean Partnership Initiative, „Mediterranean Politics” 1997, vol. 2, nr 1, https://doi.org/10.1080/13629399708414600. DOI: https://doi.org/10.1080/13629399708414600
View in Google Scholar
Haliżak E., Stosunki międzynarodowe w regionie Azji i Pacyfiku, Warszawa 1999.
View in Google Scholar
Hołdak K., Konarzewska A., Stosunki Unii Europejskiej z Chinami, „Bezpieczeństwo Narodowe” 2007, nr 5-6.
View in Google Scholar
Human Rights and Chinese Value: Legal, Philosophical and Political Perspectives, red. M.C. Davis, Hongkong–New York 1995.
View in Google Scholar
Jelonek A.W., Azja regionu Pacyfiku a system światowy. Uwagi u progu nowego wieku, „Azja–Pacyfik. Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka” 2002, nr 5. DOI: https://doi.org/10.15804/ap200207
View in Google Scholar
Kądzielska M., Spór o azjatyckie wartości. Porządek aksjologiczny Singapuru w ujęciu Lee Kuan Yew, „Political Dialogues” 2021, nr 30.
View in Google Scholar
Klityńska P., Recepcja konfucjanizmu we współczesności, „Acta Erasmiana” 2016, t. 11.
View in Google Scholar
Kłoczewska A., Religijność ludowa Chińczyków na Tajwanie – wyniki badań w terenie, „Azja–Pacyfik. Społeczeństwo – Polityka – Gospodarka” 2003, nr 6. DOI: https://doi.org/10.15804/ap200302
View in Google Scholar
Kochanowski J., Oddziaływanie Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka na współczesne rozumienie uniwersalnych praw jednostki, „Przegląd Naukowy Disputatio” 2009, t. 8.
View in Google Scholar
Kosior K., Czy konfucjanizm jest religią?, „Przegląd Religioznawczy” 2023, nr 4.
View in Google Scholar
Krasner S.D., Rethinking the Sovereign State Model, „Review of International Studies” 2001, vol. 27. DOI: https://doi.org/10.1017/S0260210501008014
View in Google Scholar
Kukułka J., Polityka zagraniczna jako element procesu oddziaływań międzynarodowych, [w:] Zmienność i instytucjonalizacja stosunków międzynarodowych, red. J. Kukułka, Warszawa 1988.
View in Google Scholar
Lang J., Zbrojni radykałowie islamscy z Azji Centralnej, Warszawa 2013.
View in Google Scholar
Latoszek E., System ochrony praw człowieka w wymiarze międzynarodowym, „International Journal of Management and Economics” 1999, nr 6.
View in Google Scholar
Lee T., Fan Activities from P2P File Sharing in Fansubs and Fanfiction: Motivations, Policy Concerns, and Recommendations, „Texas Review of Entertainment & Sports Law” 2013, vol. 14.
View in Google Scholar
Loske R., Bleischwitz R., Zukunftsfähiges Deutschland. Ein Beitrag zu einer global nachhaltigen Entwicklung, Basel–Boston–Berlin 1996.
View in Google Scholar
Łopatka A., Międzynarodowe Prawo Praw Człowieka. Zarys, Warszawa 1998.
View in Google Scholar
Malak K., Polityka zagraniczna i bezpieczeństwa Białorusi, Warszawa 2003.
View in Google Scholar
Michalak A., Aktualne problemy ochrony praw człowieka w Indiach – orientacja seksualna i tożsamość płciowa, „Gdańskie Studia Azji Wschodniej” 2015, nr 7, https://doi.org/10.4467/23538724GS.15.009.3607. DOI: https://doi.org/10.15804/ppk.2015.01.06
View in Google Scholar
Mironowicz E., Polityka zagraniczna Białorusi 1990-2010, Białystok 2011.
View in Google Scholar
Okudaira Y., Ochrona praw człowieka w Konstytucji Japonii, [w:] Ochrona praw człowieka w świecie, red. L. Wiśniewski, Bydgoszcz–Poznań 2000.
View in Google Scholar
Okudaira Y., The Australia and Japanese Constitution, [w:] Japan and Australia: Two Societies and Their Interaction, red. P. Drysdale, H. Kitaoji, Canberra 1981.
View in Google Scholar
Pelc Y.M., Achieving the Copyright Equilibrium: How Fair Use Law Can Protect Japanese Parody and Dojinshi, „Southwestern Journal of International Law” 2017, vol. 23, nr 2.
View in Google Scholar
Philpott D., Revolutions In Sovereignty: How Ideas Shaped Modern International Relations, Princeton 2001.
View in Google Scholar
Picker C., Trade and Security: Empiricism, Change, Emotion & Relevancy, [w:] Trade as the Guarantor of Peace, Liberty and Security? Critical, Historical and Empirical Perspectives, red. P. Alai, T. Broude, C. Picker, Washington 2006.
View in Google Scholar
Piechowiak M., Aksjologiczne podstawy Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, „Studia Prawnicze” 2003, nr 1.
View in Google Scholar
Pochylczuk A., Unia Europejska a pozaeuropejskie instytucje integracji regionalnej, „Biuletyn Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych” 2001, nr 7.
View in Google Scholar
Robertson A.H., Merrills J.G., Human Rights in the World: An Introduction to the Study of International Protection of Human Rights, Manchester 1992.
View in Google Scholar
Ryszka J., Sankcje gospodarcze wobec podmiotów zewnętrznych w prawie i praktyce Unii Europejskiej, Toruń 2008.
View in Google Scholar
Sieradzan J., Buddyzm „teistyczny” czy „ateistyczny”? Polemika B. Alana Wallace’a ze Stephenem
View in Google Scholar
Batchelorem, „Idea. Studia nad strukturą i rozwojem pojęć filozoficznych” 2018, t. 30, nr 1.
View in Google Scholar
Slovenko K., Buddyzm a kształtowanie postaw życiowych – perspektywa wychowawczo-społeczna, „Kultura i Edukacja” 2009, nr 1. DOI: https://doi.org/10.15804/kie.2009.01.05
View in Google Scholar
Smith K., Stosunki Zewnętrzne Unii Europejskiej, [w:] Unia Europejska: organizacja i funkcjonowanie, red. M. Cini, przeł. G. Dąbkowski, Warszawa 2007.
View in Google Scholar
Stankiewicz W., Problem akcesji Turcji do Unii Europejskiej, „Studia Orientalne” 2013, nr 1.
View in Google Scholar
Stępień M., Deklaracja Bangkocka – azjatycki głos w sprawie praw człowieka, „Annales Universitatis Mariae Curie-Skłodowska. Sectio K, Politologia” 2010, vol. 17.
View in Google Scholar
Stosunki międzynarodowe. Geneza struktura dynamika, red. E. Haliżak, R. Kuźniar, Warszawa 2000.
View in Google Scholar
Szejna A., Kosicki A., Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej i jej znaczenie dla Polski i Europy, Warszawa 2008.
View in Google Scholar
Waszczykowski W., Bliskowschodnie dylematy Unii Europejskiej. Zadania dla Polski, „Polska w Europie” 2004, nr 2.
View in Google Scholar
Waters M., Globalization, London–New York 1996.
View in Google Scholar
Willa R., Stosunki Unii Europejskiej z Chińską Republiką Ludową – pragmatyzm czy strategiczne partnerstwo?, „Historia i Polityka” 2011, nr 6(13). DOI: https://doi.org/10.12775/HiP.2011.032
View in Google Scholar
Xiaorong Li, „Asian Values” and the Universality of Human Rights, [w:] Dealing with Human Rights. Asian and Western Views on the Value of Human Rights, red. M. Meijer, Utrecht 2001.
View in Google Scholar
Zając J., Gospodarcze aspekty Procesu Bolońskiego, „Studia Europejskie” 2001, nr 4.
View in Google Scholar
Zając J., Role Unii Europejskiej w regionie Afryki Północnej i Bliskiego Wschodu, Warszawa 2010. DOI: https://doi.org/10.31338/uw.9788323510109
View in Google Scholar
Zapaśnik S., „Walczący islam” w Azji Centralnej. Problem społecznej genezy zjawiska, Wrocław 2006.
View in Google Scholar
Zürcher E., The Buddhist Conquest of China. The Spread and Adaptation of Buddhism in Early Medieval China, Leiden 2007.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
