Specific Nature of Military Threats to Security
DOI:
https://doi.org/10.12797/Politeja.23.2026.104.12Słowa kluczowe:
military threats, military security, military potential, armed violence, armed forcesAbstrakt
The end of the Cold War and the East-West confrontation had a very large impact on limiting the importance of the military plane, which directly translated into a decrease in the importance of military threats in international relations. The aim of this article is to analyze the specificity of military threats to security. The first part analyzes the definition of military threats after the end of the Cold War, taking into account the perception of this term by researchers in Poland. In this part an attempt to indicate the directions of changes is also made. The second part covers the specificity of the scope of military threats. The most important element of the scope of the concept of ‘military threat’ is the use of armed violence by states or various non-state entities, including private ones, against another entity. The sources of military threats go beyond the military sphere and cover all areas of social life. Compared to other types of threats, they are often intentional and targeted. They concern the vital interests of the state, but also non-state entities. In a situation where disputes are not resolved by peaceful means, it is necessary to use military potential in various forms to reach a compromise or achieve one’s own goals. As a result of escalation in an extreme situation, military threats can lead to the collapse of the state or threaten the biological survival of the nation.
Pobrania
Bibliografia
Annual Threat Assessment of the U.S. Intelligence Community, 25 March 2025, at https://www.odni.gov/files/ODNI/documents/assessments/ATA-2025-Unclassified-Report.pdf.
View in Google Scholar
“Aspekty bezpieczeństwa militarnego w ujęciu Strategicznego Przeglądu Bezpieczeństwa Narodowego,” Bezpieczeństwo Narodowe, no. 3-4(23-24) (2012), pp. 37-54.
View in Google Scholar
Balcerowicz B., Bezpieczeństwo Militarne. (szkic do skryptu - materiał pomocniczy do przedmiotu: Bezpieczeństwo Militarne), at https://www.studocu.com/pl/document/wyzsza-szkolabankowa-we-wroclawiu/security/boleslaw-balcerowicz-bezpieczenstwo-militarne/40574756?sid=b2bee06a-c948-4c28-b830-d1bde1702a681786113327, 25 IX 2024.
View in Google Scholar
Balcerowicz B., Obrona państwa średniego, Warszawa 1997.
View in Google Scholar
Balcerowicz B., Wybrane problemy obronności państwa. Materiały studyjne, Warszawa 1999.
View in Google Scholar
Buzan B., People, States and Fear: An Agenda for International Security Studies in the Post-Cold War Era, ed. 2, New York–London–Toronto–Sydney–Tokio–Singapore 1991.
View in Google Scholar
Buzan B., Wæver O., de Wilde J., Security: A New Framework for Analysis, Boulder, London 1998. DOI: https://doi.org/10.1515/9781685853808
View in Google Scholar
Chrobak R., Kubiński M., “Zagrożenia bezpieczeństwa państwa,” Zeszyty Naukowe AON, no. 4(93) (2013), pp. 249-263. DOI: https://doi.org/10.5604/08672245.1157063
View in Google Scholar
Ciekanowski Z., “Rodzaje i źródła zagrożeń bezpieczeństwa,” Bezpieczeństwo i Technika Pożarnicza, no. 1 (2010), pp. 27-46.
View in Google Scholar
Czternastek M., Torbiczuk G., “Bezpieczeństwo militarne państwa,” Współczesne Problemy Zarządzania. Zeszyty naukowe, vol. 6, no. 1 (2018), pp. 83-99, https://doi.org/10.52934/wpz.107. DOI: https://doi.org/10.52934/wpz.107
View in Google Scholar
Dworecki S., Zagrożenia bezpieczeństwa państwa (Wybrane problemy), Warszawa 1994.
View in Google Scholar
Fehler W., Bezpieczeństwo wewnętrzne współczesnej Polski. Aspekty teoretyczne i praktyczne, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
Gottemoeller R., “Arms Control Is Not Dead Yet: America Should Pursue Parallel Nuclear Negotiations with China and Russia,” Foreign Affairs, 15 April (2025), at https://www.foreignaffairs.com/united-states/arms-control-not-dead-yet.
View in Google Scholar
Hoffman F.G., Conflict in the 21st Century: The Rise of Hybrid Wars, Arlington 2007.
View in Google Scholar
Hoffman F.G., “Hybrid Warfare and Challenges,” Focus on Land Warfare, iss. 52 (2009), pp. 34-48.
View in Google Scholar
Huzarski M., Zmienne podstawy bezpieczeństwa i obronności państwa, Warszawa 2009.
View in Google Scholar
Kaczmarek J., Łepkowski W., Zdrodowski B. (eds.), Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, ed. 6, Warszawa 2008.
View in Google Scholar
Kaczmarski T., Bogucka A., “Współczesne zagrożenia bezpieczeństwa państwa,” Zeszyty Naukowe Pro Publico Bono, vol. 1, no. 1 (2022), pp. 151-162, 10.5604/01.3001.0016.1966. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0016.1966
View in Google Scholar
Khanyile M.B., South Africa’s Security Relations with the Mercosur Countries, Pretoria 2003.
View in Google Scholar
Kopeć R., Mazur P., Odstraszanie militarne w XXI wieku. Polska – NATO – Rosja, Kraków 2017.
View in Google Scholar
Krztoń W., “Zagrożenia militarne wyzwaniem dla bezpieczeństwa państwa,” Zeszyty Naukowe Wyższej Szkoły Informatyki, Zarządzania i Administracji, no. 4(37) (2016), pp. 98-110.
View in Google Scholar
Kubiński M., “Militarne zagrożenia bezpieczeństwa państwa,” in O. Wasiuta, P. Mazur (eds.), Współczesne problemy bezpieczeństwa państwa. Księga pamiątkowa ku czci Tomasza Jana Biedronia, Stalowa Wola 2017, pp. 33-45.
View in Google Scholar
Kubiński M., “Zagrożenia bezpieczeństwa państwa,” Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Securitate et Educatione Civili, no. 3 (2013), pp. 70-78.
View in Google Scholar
Łepkowski W. (ed.), Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa narodowego, ed. 4, Warszawa 2002.
View in Google Scholar
Madejski A., Zieliński J.S., Prognoza sytuacji polityczno-militarnej i wynikających z niej zagrożeń RP, Warszawa 1994.
View in Google Scholar
Majchrzak D., Bezpieczeństwo militarne Polski, Warszawa 2015.
View in Google Scholar
Majchrzak D., “Teoretyczne i praktyczne aspekty bezpieczeństwa militarnego Rzeczpospolitej Polskiej. Czynniki bezpieczeństwa militarnego Polski. Wojna w Ukrainie,” Wiedza Obronna, vol. 282, no. 1 (2023), pp. 3-42, https://doi.org/10.34752/2023-a282.
View in Google Scholar
Marzęda-Młynarska K., “Koncepcja ‘nietradycyjnych’ zagrożeń bezpieczeństwa,” in H. Chałupczak, K. Marzęda-Młynarska, M. Pietraś, R. Sudoł (eds.), Zagrożenia bezpieczeństwa w procesach globalizacji. Zagrożenia polityczne, Lublin–Zamość 2020, pp. 45-62.
View in Google Scholar
Miler A., “Charakterystyka i uwarunkowania zagrożeń bezpieczeństwa państwa,” Rocznik Bezpieczeństwa Morskiego, vol. 4 (2010), pp. 183-199.
View in Google Scholar
Milley M.A., Schmidt E., “ America Isn’t Ready for the Wars of the Future: And They’re Already Here,” Foreign Affairs, vol. 103, no 5 (2024), at https://www.foreignaffairs.com/united-states/ai-america-ready-wars-future-ukraine-israel-mark-milley-eric-schmidt.
View in Google Scholar
Misiuk A., Itrich-Drabarek I., Dobrowolska-Opała M. (eds.), Encyklopedia bezpieczeństwa wewnętrznego, Warszawa 2021. DOI: https://doi.org/10.33896/978-83-8017-382-8
View in Google Scholar
Mokrzycki J., Pawlak C., “Budowanie odporności państwa gwarancją jego bezpieczeństwa,” in G. Ciechanowski, K. Ligęza, A. Rurak (eds.), Kształtowanie przestrzeni bezpieczeństwa państwa, Gdynia 2019, pp. 35-46, https://doi.org/10.4467/20801335PBW.23.018.18760. DOI: https://doi.org/10.4467/20801335PBW.23.018.18760
View in Google Scholar
Pawłowski J., Zdrodowski B, Kuliczkowski M. (eds.), Słownik terminów z zakresu bezpieczeństwa, Toruń 2020.
View in Google Scholar
Pietraś M., “Specyfika zagrożeń bezpieczeństwa w procesach globalizacji,” in H. Chałupczak, K. Marzęda-Młynarska, M. Pietraś, R. Sudoł (eds.) Zagrożenia bezpieczeństwa w procesach globalizacji. Zagrożenia polityczne, Lublin–Zamość 2020, pp. 15-44.
View in Google Scholar
Pietraś M., “Wojna hybrydowa Rosji na wschodzie Ukrainy w kontekście współczesnych stosunków międzynarodowych,” in W. Baluk, M. Doroszko (eds.), Wojna hybrydowa Rosji przeciwko Ukrainie w latach 2014–2016, Lublin 2017, pp. 13-32.
View in Google Scholar
Raţiu A., Nate S., Tudorache P., “Hybrid Conflicts Actors’ Action Models Analysis,” International Conference. The Knowledge Based Organization, vol. 27, no. 1 (2021), pp. 112-117, https://doi.org/10.2478/kbo-2021-0018. DOI: https://doi.org/10.2478/kbo-2021-0018
View in Google Scholar
Reducing Space Threats Through Norms, Rules and Principles of Responsible Behaviours. Report of the Secretary-General, at http://www.converge.org.nz/pma/A-76-77-E.pdf.
View in Google Scholar
Rim H.J., “Military Threats to Security,” in L. Hebron (ed.), Asian Security in the Age of Globalization, New York 2024, https://doi.org/10.4324/9781003473206. DOI: https://doi.org/10.4324/9781003473206-3
View in Google Scholar
Rogozińska A., “Zagrożenia bezpieczeństwa Ukrainy wynikające z rosyjskich działań hybrydowych,” Kwartalnik BELLONA, vol. 715, no. 4 (2023), pp. 33-44, 10.5604/01.3001.0054.4922. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0054.4922
View in Google Scholar
Rogozińska A., “Zagrożenia jako główna determinanta bezpieczeństwa międzynarodowego,” Roczniki Nauk Społecznych, vol. 13, no. 2 (2021), pp. 55-70, https://doi.org/10.18290/rns21492-7. DOI: https://doi.org/10.18290/rns21492-7
View in Google Scholar
RUSI State Threats Taskforce: ‘Assessing the Responses’, Conference Report, London 2021.
View in Google Scholar
Slantchev B.L., Military Threats. The Costs of Coercion and the Price of Peace, Cambridge–New York 2011. DOI: https://doi.org/10.1017/CBO9780511778940
View in Google Scholar
Słownika języka polskiego PWN, at https://sjp.pwn.pl.
View in Google Scholar
Smolski W., “Bezpieczeństwo militarne państwa,” in A. Urbanek (ed.), Wybrane problemy bezpieczeństwa. Dziedziny bezpieczeństwa, Słupsk 2013.
View in Google Scholar
Szenes Z., “Military Security Today. New Threats, New Wars, New Theories,” in G. Finszter, I. Sabjanics (eds.), Security Challenges in the 21st Century, Budapest 2018, pp. 69-104.
View in Google Scholar
Szpyra R., Bezpieczeństwo militarne państwa, Warszawa 2012.
View in Google Scholar
Szpyra R., “Military Security within the Framework of Security Studies: Research Results,” Connections, vol. 13, no. 3 (2014), pp. 59-84, https://doi.org/10.11610/Connections.13.3.04. DOI: https://doi.org/10.11610/Connections.13.3.04
View in Google Scholar
Szwarc K., “Uwarunkowania ciągłości działania systemu zarządzania kryzysowego,” Studia Bezpieczeństwa Narodowego, vol. 5, no. 1 (2014), pp. 205-219, 10.37055/sbn/135193. DOI: https://doi.org/10.37055/sbn/135193
View in Google Scholar
Tomala M., Prokop M., “Zagrożenia militarne i wojenne a bezpieczeństwo gospodarcze państwa. Case study: konflikt zbrojny między Ukrainą a Rosją w 2014 roku,” Annales Universitatis Paedagogicae Cracoviensis. Studia de Securitate, vol. 11, no. 2 (2021), pp. 40-59, 10.24917/26578549.11.2.3.
View in Google Scholar
Topolski I., Siła militarna w polityce zagranicznej Federacji Rosyjskiej, Lublin 2004.
View in Google Scholar
Ullman R.H., “Redefining Security,” International Security, vol. 8, no. 1 (1983), pp. 129-153, https://doi.org/10.2307/2538489. DOI: https://doi.org/10.2307/2538489
View in Google Scholar
Włodarski A., Święcka A., “Bezpieczeństwo w aspekcie zagrożeń militarnych,” Zeszyty Naukowe SGSP, vol. 2, no. 46 (2013), pp. 114-124.
View in Google Scholar
Wojciechowski S., “Military Security in Central and Eastern Europe – from Overarching Principles to Current NATO Perspectives,” Scientific Journal of the Military University of Land Forces, vol. 51, no. 3(193) (2019), pp. 547-557, https://zeszyty-naukowe.awl.edu.pl/article/135009/en.Wojciechowski S., “Pojęcie przemocy zbrojnej w badaniach nad bezpieczeństwem militarnym,” Wiedza Obronna, vol. 279, no. 2 (2022), pp. 67-79, https://doi.org/10.34752/2022-c279. DOI: https://doi.org/10.5604/01.3001.0013.5009
View in Google Scholar
Wróblewski R., Scenariusze sytuacji kryzysowych oraz wojennych i ich wpływ na planowanie sił zbrojnych państwa – członka NATO. Cz. 2: Misja, scenariusze, strategie, struktury, Warszawa 2000.
View in Google Scholar
Wrzosek M., “Współczesne zagrożenia militarne bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej,” in J. Kręcikij (ed.), Rozważania o obronności Rzeczypospolitej. Doktryny i rzeczywistość, Kraków 2017, pp. 11-52.
View in Google Scholar
Wyrębek H., Zakrzewski R., Załoga W., “System bezpieczeństwa Rzeczypospolitej Polskiej,” in Z. Ciekanowski (ed.), Współczesne zagrożenia bezpieczeństwa państwa. Część druga, Biała Podlaska 2021, pp. 7-22.
View in Google Scholar
Wyrębek H., Zakrzewski R., Załoga W., “Zagrożenia bezpieczeństwa państwa,” in Z. Ciekanowski (ed.), Współczesne zagrożenia bezpieczeństwa państwa. Część druga, Biała Podlaska 2021, pp. 23-34.
View in Google Scholar
Zięba R., “Współczesne wyzwania i zagrożenia dla bezpieczeństwa międzynarodowego,” Stosunki Międzynarodowe – International Relations, vol. 52, no. 3 (2016), pp. 9-31, https://doi.org/10.7366/020909613201601.
View in Google Scholar
Pobrania
Opublikowane
Numer
Dział
Licencja
Utwór dostępny jest na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne – Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.
